Thị trường công nghệ và “bóng ma” năm 1999
Theo CNBC, giới đầu tư đang chia thành hai luồng quan điểm đối lập rõ rệt.
Một bên, phe bi quan cho rằng thị trường đang tái hiện lại năm 1999 – thời điểm bong bóng công nghệ hình thành và sau đó sụp đổ mạnh vào năm 2000. Nhóm này khuyến nghị giảm tỷ trọng cổ phiếu công nghệ để phòng ngừa rủi ro.
Ngược lại, phe lạc quan lại cho rằng chính sự tương đồng với năm 1999 là tín hiệu tích cực, bởi sau giai đoạn đó, nhóm công nghệ tiếp tục bùng nổ mạnh mẽ trong nhiều năm.
Dấu hiệu kỹ thuật khiến giới đầu tư lo ngại
Một số chỉ báo kỹ thuật đang được theo dõi sát sao, đặc biệt là ngành bán dẫn. Chỉ số Philadelphia Semiconductor Index (SOX) hiện có thời điểm rơi vào trạng thái quá mua so với đường trung bình động 200 ngày – hiện tượng từng chỉ xuất hiện vào đầu năm 2000 và năm 1995.
Năm 2000 gắn liền với đỉnh của bong bóng dot-com, trong khi năm 1995 lại mở ra một chu kỳ tăng mạnh kéo dài sau đó.
Theo thống kê từ Bespoke Investment Group, kể từ năm 1996, chỉ giai đoạn 1998–2000 mới ghi nhận việc thị trường lập đỉnh trong khi chưa tới 60% cổ phiếu nằm trên các đường trung bình động quan trọng – một dấu hiệu cho thấy sự tập trung tăng giá vào nhóm dẫn dắt.
Không phải mọi tín hiệu đều tiêu cực
Dù vậy, các chuyên gia nhấn mạnh rằng những tín hiệu trên không đồng nghĩa với một đợt bán tháo sắp xảy ra.
Cuối năm 1998 từng là giai đoạn tốt để mua cổ phiếu công nghệ, khi chỉ số NASDAQ Composite sau đó tăng gấp nhiều lần trước khi đạt đỉnh vào năm 2000.
Hiện nay, đà tăng của thị trường cũng đang tập trung mạnh vào các cổ phiếu có tăng trưởng lợi nhuận cao, đặc biệt trong lĩnh vực AI và bán dẫn. Một số doanh nghiệp như Micron Technology thậm chí ghi nhận kỳ vọng lợi nhuận tương lai được điều chỉnh tăng mạnh chỉ trong thời gian ngắn.
Định giá không còn “rẻ”, nhưng chưa phải cực đoan
Theo dữ liệu thị trường, định giá chỉ số S&P 500 đã điều chỉnh từ mức P/E khoảng 23 xuống gần 19 trước khi hồi phục lên hơn 21.
Một số chiến lược gia cho rằng lo ngại hiện tại đang bị ảnh hưởng bởi “lăng kính 1999”, trong khi bối cảnh doanh nghiệp ngày nay đã khác biệt đáng kể.
Khác biệt lớn so với bong bóng dot-com
Theo lập luận từ Bank of America, các tập đoàn công nghệ lớn như Amazon, Google, Meta hay Microsoft hiện không chỉ là người xây dựng hạ tầng mà còn là những đơn vị trực tiếp tạo ra giá trị lớn nhất từ chính hạ tầng đó.
Khác với giai đoạn dot-com, phần lớn doanh nghiệp công nghệ hiện nay có mô hình kinh doanh dựa trên điện toán đám mây, phần mềm dịch vụ (SaaS) và trí tuệ nhân tạo, giúp tăng hiệu quả sử dụng vốn và lợi nhuận ổn định hơn.
Liệu có thực sự là bong bóng?
Một điểm khác biệt quan trọng là mức độ “hưng phấn” hiện tại chưa đạt đến cực đoan như năm 1999.
Thời điểm đó, thị trường chứng kiến hơn 500 thương vụ IPO, phần lớn là doanh nghiệp chưa có lợi nhuận, với mức tăng giá ngày đầu lên tới hàng chục phần trăm. Hiện tại, dù hoạt động IPO liên quan đến AI đang gia tăng, quy mô và mức độ đầu cơ vẫn chưa tương đương.
Bên cạnh đó, tâm lý nhà đầu tư hiện nay cũng thận trọng hơn do ký ức về cú sụp đổ năm 2000 vẫn còn hiện hữu.
Thị trường đang ở đâu trong chu kỳ?
Một số dấu hiệu cho thấy sự phân hóa rõ rệt: nhóm công nghệ và bán dẫn tiếp tục dẫn dắt thị trường, trong khi các nhóm như tiêu dùng hay ngân hàng lại kém tích cực hơn.
Ngoài ra, lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm tăng lên khoảng 4,4% và chỉ số biến động VIX cũng có xu hướng nhích lên, dù thị trường vẫn duy trì đà tăng.
Kết luận: không phải câu chuyện “có hay không bong bóng”
Giới phân tích cho rằng vấn đề không nằm ở việc xác định chính xác có bong bóng hay không, mà là cách nhà đầu tư hiểu danh mục của mình đang đặt cược vào điều gì.
Hiện khoảng 18% vốn hóa S&P 500 đến từ nhóm bán dẫn, và hơn một nửa thị trường có liên quan trực tiếp hoặc gián tiếp đến làn sóng AI.
Trong bối cảnh đó, nhiều chuyên gia khuyến nghị thay vì dự đoán đỉnh thị trường, nhà đầu tư nên cân nhắc tái cơ cấu danh mục để quản trị rủi ro tốt hơn.
Lịch sử cũng cho thấy thị trường thường có xu hướng tăng mạnh ngay cả khi liên tục bị so sánh với năm 1999 – và không phải mọi giai đoạn “đắt đỏ” đều dẫn tới sụp đổ ngay lập tức.
Chia sẻ thông tin hữu ích