Trong nhiều năm qua, vàng và bạc luôn được xem là “hầm trú ẩn” của thị trường tài chính toàn cầu. Tuy nhiên, khi giá kim loại quý đã duy trì xu hướng tăng kéo dài gần một thập kỷ, câu hỏi quan trọng mà giới đầu tư chuyên nghiệp đang đặt ra không còn là “có nên nắm giữ kim loại quý hay không”, mà là “chu kỳ tăng này còn bao nhiêu dư địa và rủi ro đang nằm ở đâu”.

Bài viết gần đây của VnEconomy, dẫn quan điểm của một số nhà phân tích chu kỳ dài hạn, cho rằng chu kỳ tăng giá của kim loại quý có thể đang tiến gần giai đoạn cuối. Nhận định này, nếu nhìn một cách tỉnh táo, không mang tính bi quan cực đoan, mà phản ánh đúng tâm thế hiện tại của thị trường: giá vẫn cao, nhưng động lực tăng không còn rõ ràng như trước.

Điểm đáng chú ý là trong suốt thời gian gần đây, kim loại quý liên tục được hỗ trợ bởi các yếu tố vốn được xem là “kinh điển”: bất ổn địa chính trị, căng thẳng Nga – phương Tây, lạm phát cao và rủi ro kinh tế toàn cầu. Tuy nhiên, phản ứng của giá ngày càng trở nên dè dặt. Những tin tức từng đủ sức tạo ra các nhịp tăng mạnh nay chỉ còn khiến thị trường dao động trong biên độ hẹp. Đây thường là đặc điểm quen thuộc của giai đoạn cuối chu kỳ, khi phần lớn thông tin tích cực đã được phản ánh vào giá.

Nếu đặt kim loại quý trong bối cảnh rộng hơn của thị trường hàng hóa, có thể thấy một nghịch lý đáng chú ý. Xung đột địa chính trị chưa hạ nhiệt, các biện pháp trừng phạt Nga vẫn tiếp diễn, thậm chí hiệu quả của chúng đang bị đặt dấu hỏi khi chính nội bộ châu Âu bộc lộ sự chia rẽ. Về mặt lý thuyết, đây là môi trường lý tưởng để vàng và bạc tiếp tục bứt phá. Thế nhưng, thực tế thị trường lại cho thấy dòng tiền đang trở nên chọn lọc hơn, thay vì đổ dồn vào kim loại quý như giai đoạn trước.

Nguyên nhân nằm ở chỗ, vai trò phòng thủ của kim loại quý đã được thị trường “định giá trước”. Khi vàng trở thành tài sản mà “ai cũng nắm giữ để phòng rủi ro”, dư địa tăng giá sẽ phụ thuộc nhiều hơn vào dòng tiền mới, thay vì nỗi sợ cũ. Trong bối cảnh lãi suất toàn cầu chưa giảm nhanh như kỳ vọng và các kênh đầu tư khác vẫn cạnh tranh mạnh mẽ, kim loại quý khó duy trì được nhịp tăng mạnh và liên tục.

Điều này không đồng nghĩa với việc vàng hay bạc sắp bước vào một chu kỳ sụp đổ. Thực tế, kịch bản dễ xảy ra hơn là một giai đoạn điều chỉnh kéo dài theo thời gian, nơi giá dao động rộng nhưng thiếu xu hướng rõ ràng. Với vàng, điều đó đồng nghĩa với việc tiếp tục giữ vai trò neo tâm lý và bảo toàn giá trị, nhưng không còn là kênh tạo lợi nhuận vượt trội trong ngắn hạn. Với bạc, do đặc tính biến động lớn và gắn với nhu cầu công nghiệp, rủi ro điều chỉnh có thể rõ rệt hơn nếu chu kỳ tăng dài hạn thực sự suy yếu.

Từ góc nhìn đầu tư, giai đoạn hiện tại đòi hỏi sự thay đổi trong cách tiếp cận. Việc mua đuổi kim loại quý dựa trên tâm lý “trú ẩn bằng mọi giá” có thể khiến nhà đầu tư đối mặt với rủi ro chi phí cơ hội lớn. Ngược lại, việc quản trị vị thế, giao dịch theo vùng giá và phân biệt rõ mục tiêu phòng thủ hay tìm kiếm lợi nhuận trở nên quan trọng hơn bao giờ hết.

Có thể nói, kim loại quý đang đứng trước một bước ngoặt mang tính chất “sàng lọc”. Những nhà đầu tư coi vàng và bạc là công cụ bảo vệ danh mục vẫn sẽ tìm thấy giá trị ở đây. Trong khi đó, những ai kỳ vọng một chu kỳ tăng mạnh và dễ dàng như giai đoạn trước cần chuẩn bị tinh thần cho một thị trường khó đoán hơn, nơi lợi nhuận không còn đến từ xu hướng dài, mà đến từ kỷ luật và thời điểm.

Trong bối cảnh đó, câu hỏi đúng không phải là “kim loại quý có hết vai trò hay chưa”, mà là “vai trò ấy đã thay đổi như thế nào”. Và chính sự thay đổi này mới là yếu tố mà thị trường cần theo dõi sát trong giai đoạn tới.