Ngày 09/07/2025, thị trường đồng toàn cầu chao đảo trước cú sốc bất ngờ: Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố áp mức thuế nhập khẩu đồng lên đến 50%, một mức thuế kỷ lục chưa từng có tiền lệ với kim loại đỏ này. Thông tin được đưa ra đột ngột, ngay lập tức đẩy giá đồng tương lai trên sàn Comex (Hoa Kỳ) tăng vọt hơn 12%, đạt mức cao kỷ lục mới. Trái ngược, giá đồng trên Sàn giao dịch kim loại London (LME) và Sàn Thượng Hải (SHFE) quay đầu điều chỉnh nhẹ sau nhịp tăng sốc, phản ánh tâm lý chốt lời và lo ngại về biến động chính sách.

Vậy động thái này ẩn chứa thông điệp gì? Tác động sẽ lan tỏa ra sao đến cán cân cung – cầu đồng toàn cầu, đến các ngành công nghiệp then chốt và đến túi tiền các nhà đầu tư?

Trước hết, cần hiểu rằng đồng (copper) là xương sống của nền công nghiệp hiện đại. Từ dây cáp điện, động cơ xe điện, hệ thống lưới điện tái tạo, đến vũ khí quân sự – tất cả đều cần đồng. Trong bối cảnh Mỹ đang cạnh tranh quyết liệt với Trung Quốc trong các lĩnh vực năng lượng xanh, xe điện và chuỗi cung ứng công nghệ cao, việc tự chủ nguồn cung đồng – hoặc ít nhất, hạn chế sự phụ thuộc vào nhập khẩu – là ưu tiên chiến lược.

Phát biểu của Tổng thống Trump nhấn mạnh mong muốn “hồi sinh sản xuất kim loại quan trọng trong nước”, giảm nhập khẩu và thúc đẩy khai thác nội địa. Về mặt chiến lược, động thái này đi cùng làn sóng “mua hàng Mỹ, sản xuất tại Mỹ”, đồng thời gia tăng áp lực lên các đối thủ cạnh tranh. Tuy nhiên, mức thuế 50% cao gấp đôi so với con số đồn đoán trước đó (25%) đã khiến giới phân tích bất ngờ.

Ngay khi thông tin được công bố, giá đồng COMEX bứt phá hơn 12%, còn giá LME và SHFE chỉ tăng nhẹ rồi điều chỉnh. Ngân hàng Citi đã nhanh chóng điều chỉnh lại kịch bản cơ sở, dự báo chênh lệch giá COMEX – LME sẽ dao động ở mức 2.300 – 3.300 USD/tấn, tương đương 25 – 35% mức giá LME hiện hành. Một số ý kiến bi quan hơn cho rằng mức chênh lệch có thể vọt lên 3.000 USD/tấn nếu nguồn cung nhập khẩu co hẹp đột ngột.

Về bản chất, thuế quan 50% sẽ làm giảm tính hấp dẫn của đồng nhập khẩu vào Mỹ, đẩy các nhà tiêu thụ lớn – từ nhà sản xuất xe điện đến các hãng lưới điện – phải tìm kiếm nguồn cung nội địa hoặc sẵn sàng trả giá cao hơn để bù thuế. Do đó, thị trường COMEX sẽ phản ánh mức giá cao bất thường so với các sàn giao dịch khác.

Đây là cơ hội “ăn chênh lệch giá” cho các thương nhân có khả năng vận chuyển nhanh, tận dụng cửa sổ thời gian từ nay đến cuối tháng 7 hoặc đầu tháng 8 – thời điểm thuế quan chính thức có hiệu lực.

Người hưởng lợi trước mắt là các công ty khai thác đồng tại Mỹ như Freeport-McMoRan hay Southern Copper – những cái tên có trữ lượng đồng nội địa lớn, đang gặp khó khăn vì chi phí khai thác cao hơn nhiều so với nguồn nhập khẩu từ Chile, Peru hay Zambia.

Thuế nhập khẩu cao sẽ bảo vệ thị phần nội địa, giúp các mỏ khai thác có giá bán tốt hơn, đồng thời khuyến khích đầu tư mới vào khai thác. Tuy nhiên, đây chỉ là mặt tích cực trên giấy. Thực tế, để mở rộng khai thác đồng, Mỹ sẽ phải đối mặt với nhiều rào cản về môi trường, chi phí lao động và thủ tục pháp lý kéo dài.

Ai chịu thiệt? Trước tiên là các công ty gia công – lắp ráp, đặc biệt là các nhà sản xuất xe điện vốn đang chạy đua giảm chi phí để cạnh tranh với Trung Quốc. Chi phí nguyên liệu thô tăng đột biến sẽ làm giá thành xe điện “phình” thêm, khiến người tiêu dùng Mỹ đối mặt giá bán cao hơn.

Thứ hai, các quốc gia xuất khẩu đồng lớn như Chile, Peru, Congo sẽ mất thị phần quan trọng. Dù vậy, đồng vẫn là hàng hóa dễ tiêu thụ nhờ nhu cầu toàn cầu không đổi. Sự suy giảm nhập khẩu từ Mỹ sẽ buộc các nhà xuất khẩu này xoay trục sang châu Á, đặc biệt là Trung Quốc – thị trường tiêu thụ đồng lớn nhất thế giới.

Một câu hỏi quan trọng: Liệu động thái áp thuế này có gây gián đoạn nguồn cung đồng toàn cầu?

Câu trả lời là “có, nhưng không ngay lập tức”. Hiện tại, kho dự trữ đồng của Mỹ không quá lớn so với nhu cầu, nhưng các nhà máy chế biến và các tập đoàn công nghiệp vẫn còn đủ hàng tồn kho cho vài tháng. Tuy nhiên, về dài hạn, nếu không kịp mở rộng công suất nội địa, Mỹ sẽ phải đối mặt với tình trạng “lưỡng nan”: hoặc thiếu hụt đồng, hoặc chấp nhận chi phí cao để nhập khẩu bù đắp.

Điều này có thể đẩy giá đồng toàn cầu duy trì ở mức cao. Thêm vào đó, việc vận chuyển đồng sang Mỹ trước hạn chót sẽ làm cước vận tải tăng vọt, gây áp lực ngắn hạn lên các tuyến logistics.

Đối với các nhà đầu cơ, “cú sốc thuế quan” mở ra cơ hội giao dịch chênh lệch giá (spread trading) giữa COMEX và LME. Trong ngắn hạn, giá COMEX có thể duy trì ở mức cao hơn 2.500 – 3.000 USD/tấn so với LME.

Tuy nhiên, mức giá cao này có thể khó duy trì lâu dài nếu nhu cầu thực sự bị bóp nghẹt bởi chi phí tăng cao ở các ngành hạ nguồn. Một số chuyên gia cảnh báo giá đồng có thể điều chỉnh mạnh trở lại nếu giới đầu cơ chốt lời sau khi thuế quan chính thức áp dụng.

Về trung – dài hạn, câu chuyện này sẽ tiếp tục củng cố quan điểm “siêu chu kỳ kim loại” (supercycle). Thế giới ngày càng cần đồng để phục vụ quá trình chuyển đổi năng lượng, nhưng các yếu tố địa chính trị, bảo hộ thương mại và áp lực môi trường đang làm chi phí khai thác tăng, nguồn cung hạn chế.

Với nhà đầu tư giao dịch ngắn hạn: Có thể tận dụng cơ hội chênh lệch giá COMEX – LME để lướt sóng. Tuy nhiên, cần theo sát tiến độ thông báo chính thức từ chính quyền Mỹ, thời điểm áp thuế và phản ứng từ các nước xuất khẩu.

Với nhà đầu tư dài hạn: Giá đồng biến động mạnh hôm nay là minh chứng cho xu hướng thiếu hụt dài hạn. Đây có thể là cơ hội để tích lũy cổ phiếu các công ty khai thác đồng, quỹ ETF kim loại cơ bản hoặc hợp đồng kỳ hạn với tầm nhìn dài hạn.

Với doanh nghiệp sản xuất: Cần chuẩn bị kịch bản tăng giá thành sản phẩm, đàm phán lại hợp đồng cung ứng hoặc tìm kiếm giải pháp thay thế công nghệ để giảm phụ thuộc đồng nguyên chất.

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

📈 Thị trường hàng hóa phái sinh là nơi giao dịch các hợp đồng tương lai dựa trên giá trị của các loại hàng hóa cơ bản như nông sản, kim loại, năng lượng và nguyên liệu công nghiệp. Đây không chỉ là công cụ giúp doanh nghiệp quản lý rủi ro giá cả, mà còn mở ra cơ hội sinh lời hấp dẫn từ biến động thị trường toàn cầu. Với sự phát triển của công nghệ và hội nhập quốc tế, hàng hóa phái sinh ngày càng trở thành lựa chọn chiến lược của nhà đầu tư hiện đại.

🎯 Tư vấn đầu tư hàng hóa qua Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV) – nền tảng hợp pháp duy nhất tại Việt Nam:

✅ Hợp pháp - Minh bạch - Thanh khoản cao theo tiêu chuẩn quốc tế

✅ Giao dịch T0, mua bán 2 chiều LONG / SHORT linh hoạt

✅ Đòn bẩy tài chính gấp 20 lần, không lãi vay margin

✅ Kết nối trực tiếp với 52 quốc gia, cập nhật liên tục diễn biến thị trường toàn cầu

✅ Liên hệ tư vấn: 0969 683 147