Động lực nào cho tăng trưởng GDP 2025 lên mức 8%? (Phần 1)
Tại Hội nghị toàn quốc được tổ chức sáng ngày 1/12, Thủ tướng Phạm Minh Chính đã báo cáo những nội dung chủ yếu về tình hình kinh tế - xã hội (KTXH) năm 2024, giải pháp tăng tốc phát triển KTXH năm 2025. Trong đó, em thấy điểm nhấn mạnh nhất là: Quốc hội giao mục tiêu kinh tế năm 2025 trên 7%. Tuy nhiên, Chính phủ phấn đấu đạt GDP khoảng 8%.
Trong bối cảnh kinh tế còn đang khá ảm đạm, câu hỏi đặt ra là: Động lực nào cho tăng trưởng GDP 2025 lên mức 8%?
Mời Quý Nhà đầu tư cùng em điểm qua một vài con số để cùng đánh giá nguồn động lực này đến từ đâu, từ đó, câu chuyện đầu tư cho 2025 sẽ được làm rõ hơn.
I. Tăng trưởng trong năm 2024
Tình hình KTXH tiếp tục xu hướng phục hồi tích cực, tháng sau tốt hơn tháng trước, tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước; nhìn chung tình hình KTXH 11 tháng đạt nhiều kết quả quan trọng, tốt hơn cùng kỳ trên hầu hết các lĩnh vực.
- Tăng trưởng cả năm ước đạt trên 7% (thuộc nhóm số ít các nước có tốc độ tăng trưởng cao trong khu vực và thế giới).
- Kinh tế vĩ mô tiếp tục ổn định, lạm phát được kiểm soát dưới 4%, các cân đối lớn được bảo đảm và có thặng dư cao.
- Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu ước đạt khoảng 715 tỷ USD, tăng 15,3%, xuất siêu trên 23 tỷ USD; ước cả năm đạt 807,7 tỷ USD, cao nhất từ trước đến nay.
- Các động lực tăng trưởng từ phía cầu phục hồi tích cực. Tính chung 11 tháng, tổng vốn FDI đăng ký khoảng 31,4 tỷ USD, vốn FDI thực hiện khoảng 21,7 tỷ USD, tăng 7,1%; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tăng 8,8%; khách quốc tế khoảng 15,8 triệu lượt người, tăng 41%.
- Những điểm nghẽn ở quy trình, thể chế, pháp luật cũng đang được tích cực tháo gỡ sau những sửa đổi về Luật và nghị định của kỳ họp quốc hội khóa XV vừa rồi.
Như vậy, 2024 đang là một năm hồi phục khá tích cực từ phía kinh tế, phù hợp với vai trò năm bản lề cho một 2025 tăng trưởng tốt. Quan trọng hơn nữa, Thủ tướng nhấn mạnh tinh thần coi trọng thời gian, phát huy trí tuệ, đẩy mạnh đổi mới sáng tạo, tăng cường đột phá, tạo môi trường thuận lợi, thông thoáng cho phát triển sản xuất kinh doanh, thu hút đầu tư. Cá nhân em nhận thấy, thực sự đã có những thay đổi lớn trong thể chế hoạt động của bộ máy giai đoạn này theo hướng tinh gọn và hiệu quả hơn.
II. Một vài mục tiêu cho 2025
- Mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2025 được Quốc hội giao cho Chính phủ là 6,5-7%, phấn đấu 7-7,5%. Tuy nhiên, Chính phủ phấn đấu đạt GDP khoảng 8%.
- Phấn đấu đạt GDP bình quân đầu người khoảng 4.900 USD, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) bình quân khoảng 4,5%, bội chi ngân sách 3,8% GDP, nợ công 35-38% GDP.
- Hoàn thành ít nhất 3.000 km đường bộ cao tốc, cơ bản hoàn thành sân bay Long Thành, xóa nhà tạm, nhà dột nát trên cả nước.
Dễ dàng nhận thấy, mục tiêu chính của Chính phủ trong giai đoạn mới là mức tăng trưởng GPD tốt.
Quay lại với công thức tính GDP:
Vì vậy, để đạt được mục tiêu tăng trưởng 7-8%, các động lực tăng trưởng truyền thống về đầu tư, tiêu dùng, xuất khẩu tiếp tục được củng cố, làm mới.
III. Việt Nam sẽ có giai đoạn tăng trưởng 2 chữ số?
Có một điểm mà ít ai chú ý, đó là lý do năm sau phải đạt mức tăng trưởng tốt hơn năm nay, mục đích là việc này sẽ tạo đà phấn đấu mức tăng trưởng hai con số trong giai đoạn 2026-2030 – theo như Thủ tướng có nhắc đến.
Nhìn về quá khứ kể từ 2010 đến nay, mốc tăng trưởng GDP hằng năm cao nhất của Việt Nam là hơn 8% trong năm 2022 (biểu đồ dưới).
Vì vậy, điều kiện gì để 2025 chúng ta có được con số đó, và hơn thế nữa trong những năm tiếp theo?
Theo lý thuyết, động lực tăng trưởng của mỗi quốc gia sẽ phụ thuộc vào những chính sách kinh tế chính là chính sách tiền tệ và chính sách tài khóa. Ta điểm sơ qua về tiềm năng kích thích từ các chính sách này:
- Chính sách tiền tệ: mặt bằng lãi suất điều hành của nước ta đã giảm mạnh kể từ tháng 3 năm 2023, sau đó đi ngang ở vùng thấp 4.5% từ tháng 6.2023 đến nay. Theo em, câu chuyện về lãi suất đã đi đến cuối hành trình, không thể giảm mạnh được nữa, có thể tiếp tục giữ mốc đi ngang và tích cực nhất là giảm nhẹ khoảng 25-50 điểm phần trăm.
Tăng trưởng tín dụng mục tiêu năm sau vẫn duy trì trên 15%, với dòng vốn hướng vào các lĩnh vực ưu tiên, sản xuất kinh doanh. Nhưng cần lưu ý sức ép từ quốc tế, từ giá vẫn còn.
→ Chính sách tiền tệ không còn là trọng tâm để kích thích tăng trưởng.
- Chính sách tài khóa: 2 mảng chính của chính sách này là thuế và đầu tư công.
Về thuế phí khả năng chính sách sẽ giảm ở khu vực thu nhập trung bình thấp, nhưng tăng hơn ở khu vực kinh doanh bất động sản, bán hàng online,… Vì vậy, tổng thể về thuế quan là cân bằng.
Trong lĩnh vực đầu tư công, Quốc hội yêu cầu đẩy nhanh giải ngân từ đầu năm, tăng phân cấp, phân quyền gắn với nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, không để đầu tư dàn trải, manh mún. Dự kiến con số giải ngân cho năm sau là 790 nghìn tỷ đồng, nếu thực hiện được khoảng 75% thì được 600 nghìn tỷ, tăng 20% so với năm 2024.
→Như vậy, đầu tư công có thể là một trong những động lực chính cho tăng trưởng kinh tế của năm sau.
Tuy nhiên, nhìn về dài hạn hơn, để đạt tăng trưởng 2 chữ số cho giai đoạn 2026 trở đi như phát biểu của Chính phủ, em nghĩ chúng ta phải cần hơn thế nữa.
Đó phải là một sự kiện bùng nổ, đủ sức tác động để kéo làn sóng tăng trưởng đi theo.
Về việc dự đoán sự kiện này là gì, em sẽ chia sẻ trong bài viết tiếp theo. Mời Anh Chị đón đọc!
Chia sẻ thông tin hữu ích