Có một chân lý mà phải đến khi trải qua đủ buồn – vui, được – mất, con người mới thật sự hiểu:

Trên đời này, chẳng có gì thật sự thuộc về ta.

Không phải vì chúng ta không đáng có, mà vì mọi thứ đến và đi đều theo duyên, theo nghiệp, theo sự vận hành vô thường của vạn pháp.

Phật dạy: “Vạn vật vô ngã.”

Mọi sở hữu chỉ là tạm gửi trong một đoạn đời, giống như người lữ khách mượn quán trọ qua đêm. Sáng mai, quán còn đó, nhưng người đã rời đi. Cuộc đời cũng là quán trọ, mà chúng ta chỉ là khách tạm dừng chân.

Không ai thuộc về ai

Ta từng nghĩ tình cảm vững bền sẽ đi cùng mình đến cuối đường đời. Nhưng rồi năm tháng biến đổi, lòng người đổi thay, duyên phai, nợ cạn – người từng nắm tay ta chặt nhất lại là người buông tay nhanh nhất.

Không ai muốn điều đó.

Nhưng nhân duyên đủ thì gặp, hết thì tan.

Dù ta níu, cũng chẳng giữ được điều vốn không thuộc về mình.

Khi hiểu điều này, ta ngừng oán trách, ngừng bi lụy, ngừng khổ đau. Ta biết mỉm cười tạm biệt, vì hiểu rằng mỗi người đến đều để dạy ta một bài học. Và rồi họ lại rời đi, như một phần tự nhiên của cuộc hành trình.

Của cải không theo ta đến cuối đời

Tiền bạc, nhà cửa, tài sản – ta tưởng là của mình, nhưng thật ra chỉ là những thứ ta tạm quản lý. Một cơn bệnh nặng, một biến cố, một khúc quanh đời sống… và tất cả có thể đổi chủ trong chớp mắt.

Khi nhắm mắt xuôi tay, có mang theo được gì không?

Không. Một thứ cũng không.

Thứ ta mang theo chỉ là nghiệp thiện – nghiệp ác, phúc ta gây – tội ta tạo, những điều tử tế ta từng làm, những tâm niệm ta từng nuôi dưỡng.

Còn lại, tất cả chỉ là mây khói.

Biết điều ấy, ta bớt tham, bớt tính toán, bớt tranh giành, bớt thức trắng vì những thứ vốn không thể mang theo. Ta học cách trân trọng điều mình có, nhưng không ràng buộc, không cố nắm chặt đến nỗi tự làm mình tổn thương.

Thân xác này cũng không thuộc về ta

Ta chăm chút cho thân thể, giữ gìn sắc diện, lo sợ tuổi già, sợ vết nhăn, sợ bệnh tật. Nhưng đến cuối cùng, thân này cũng không theo ta được. Nó tan vào đất, vào bụi, trở lại với nơi nó sinh ra.

Thân là vay mượn tạm thời.

Tâm mới là thứ cần chăm sóc.

Đời người khổ là vì chăm thân quá nhiều, mà chăm tâm quá ít.

Khi hiểu điều này, ta thôi chấp vào hình hài, thôi hành xác, thôi tự so sánh mình với người khác. Ta sống với sự nhẹ nhàng của một người biết rằng thân này chỉ là chiếc áo tạm mặc trong cuộc lữ hành ngắn ngủi.

Thứ thật sự còn lại là tâm thái của ta với cuộc đời

Có người giàu nhưng bất an.

Có người nghèo nhưng an nhiên.

Có người được yêu thương nhưng đau khổ.

Có người cô độc nhưng bình yên.

Điều đó chứng minh rằng hạnh phúc không nằm trong những gì ta sở hữu, mà nằm trong cách ta nhìn, hiểu và đón nhận cuộc đời.

Không có gì thuộc về ta,

nhưng cách ta sống lại quyết định tất cả.

Sống thiện lành thì lòng an.

Sống chân thật thì tâm nhẹ.

Sống buông xả thì đời thong dong.

Những điều ấy, không ai có thể lấy mất.

Khi thấu hiểu rằng chẳng có gì thuộc về ta, ta mới thật sự sở hữu được sự bình an.

Bởi người khổ là vì muốn giữ.

Người đau là vì nắm chặt.

Người sợ là vì mất mát.

Nhưng người thức tỉnh thì biết:

Có duyên thì đến, vô duyên thì đi. Có phúc thì hưởng, hết phúc thì buông.

Và chính sự buông ấy là tự do.

Chính sự thấu hiểu ấy là trí tuệ.

Chính sự nhẹ lòng ấy là hạnh phúc.

Đời nhẹ hay nặng, không phải vì những gì ta có, mà vì những gì ta chấp.

Buông một phần, đời nhẹ một phần.

Buông hết, tâm sáng như gương.