Viễn cảnh Mỹ – hoặc liên minh với Israel – tấn công Iran không chỉ là đòn giáng vào một quốc gia thành viên OPEC, mà là mồi lửa tiềm tàng cho một cuộc khủng hoảng dầu mỏ toàn cầu. Với sản lượng xuất khẩu khoảng 1.6 triệu thùng/ngày, nếu Iran bị loại khỏi cuộc chơi hoặc chuỗi cung ứng bị gián đoạn, thị trường năng lượng sẽ đảo lộn ngay lập tức.

Morgan Stanley cảnh báo: một cuộc lật đổ chính quyền tại Iran có thể khiến giá dầu tăng đến 76%. Đặc biệt, nếu cơ sở hạt nhân Fordow bị nhắm đến – biểu tượng của năng lực hạt nhân Iran – thì đây sẽ là “giọt nước tràn ly”, kích hoạt làn sóng bất ổn trên khắp Trung Đông. Lịch sử đã chứng minh: năm 1979, chỉ riêng cuộc Cách mạng Hồi giáo Iran cũng đủ để đẩy thế giới vào suy thoái toàn cầu vì giá dầu leo thang.

Tầm nhìn: Dù khả năng Iran phong tỏa Eo biển Hormuz hiện vẫn ở mức thấp, nhưng chiến tranh thông tin + leo thang quân sự + tâm lý phòng vệ của giới đầu tư là combo khiến giá dầu còn dư địa tăng thêm 10–30% chỉ trong vài ngày tới nếu có động thái tấn công thật sự. Nhà đầu tư hàng hóa nên chuẩn bị tinh thần cho kịch bản biến động mạnh chưa từng thấy kể từ đầu năm 2022.

Không chỉ dầu mỏ, ethylene glycol (EG) – nguyên liệu sản xuất polyester, nhựa PET và dung môi – cũng đang leo thang mạnh mẽ. Đến sáng 19/6, giá tại Zhangjiagang đã tăng lên 4.565 NDT/tấn, tăng 5,79% so với mức thấp nhất tuần trước. Hợp đồng giao ngay EG2509 cũng nhích lên 80 NDT/tấn.

Nguyên nhân:

Lo ngại gián đoạn chuỗi cung ứng hóa chất từ Trung Đông, đặc biệt tại Iran và Ả Rập Xê Út. Giá dầu thô tăng liên tục, đẩy chi phí sản xuất EG đi lên.Tâm lý phòng vệ của thị trường, tăng mua vào để phòng rủi ro chiến tranh.

Dự báo ngắn hạn: Nếu xung đột leo thang, giá EG có thể tiếp tục tăng thêm 8–12%, gây áp lực lớn lên ngành dệt may, bao bì nhựa và công nghiệp hóa dầu toàn cầu.

Nếu Israel đơn phương hành động hoặc nếu Mỹ “bật đèn xanh”, thị trường dầu và hóa chất toàn cầu sẽ trải qua một đợt sóng tăng mạnh và khó kiểm soát, do tính nhạy cảm của chuỗi cung ứng tại Trung Đông.

Nhà đầu tư cần theo sát các diễn biến chiến lược tại eo biển Hormuz, các tín hiệu từ Lầu Năm Góc và nội các Mỹ. Một cuộc tấn công thật sự nhắm vào Fordow gần như chắc chắn sẽ kéo theo giá dầu vượt mốc $100/thùng, và ethylene glycol có thể tiếp tục tăng 8–12% trong ngắn hạn.

Ngành dệt may, bao bì nhựa và hóa chất công nghiệp sẽ đối mặt với áp lực chi phí đầu vào tăng vọt, ảnh hưởng đến giá thành và biên lợi nhuận.