Dựa trên dữ liệu thống kê từ FiinTrade (đã bao phủ 803 doanh nghiệp, đại diện 97% tổng vốn hóa toàn thị trường), bức tranh lợi nhuận Quý 1/2026 đã cho thấy những tín hiệu vĩ mô tích cực, đồng thời phơi bày sự phân hóa mạnh mẽ trong cấu trúc tăng trưởng giữa các nhóm ngành và quy mô vốn hóa.

Dưới đây là những điểm nhấn trọng yếu nhà đầu tư cần lưu tâm để cơ cấu danh mục trong giai đoạn tới:

1. Động lực tăng trưởng luân chuyển sang nhóm Phi tài chính Lợi nhuận sau thuế (LNST) toàn thị trường ghi nhận mức tăng trưởng +38,2% YoY. Tuy nhiên, điểm đáng chú ý nhất là động lực tăng trưởng đã không còn phụ thuộc vào nhóm Ngân hàng (chỉ ghi nhận mức tăng khiêm tốn +13,7%). Thay vào đó, nhóm Phi tài chính bứt phá mạnh mẽ với mức tăng +69,8%. Điều này cho thấy sự phục hồi đang lan tỏa rộng rãi sang các nhóm ngành mang tính chu kỳ, xác nhận khả năng hấp thụ vốn và cải thiện biên lợi nhuận của khối doanh nghiệp sản xuất và dịch vụ.

2. Phân hóa khắt khe theo quy mô vốn hóa (Cap-size Divergence) Cấu trúc lợi nhuận cho thấy sự chênh lệch lớn giữa các rổ chỉ số:

VNMID (Vốn hóa vừa): Dẫn dắt đà tăng trưởng toàn thị trường với mức +82,6% YoY.

VN30 (Vốn hóa lớn): Duy trì vai trò trụ đỡ với mức tăng +27,4% YoY.

VNSML (Vốn hóa nhỏ): Gần như đi ngang, chỉ nhích nhẹ +4,5% YoY.

=> Nhận định: Dòng lợi nhuận hiện đang hội tụ chủ yếu tại các doanh nghiệp đầu ngành và nhóm quy mô tầm trung (Midcap) – những đơn vị có lợi thế cạnh tranh cốt lõi và khả năng thích ứng linh hoạt với thị trường. Ngược lại, nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ vẫn đang chịu áp lực lớn và chưa thể bước vào chu kỳ phục hồi thực chất.

3. Đánh giá chất lượng lợi nhuận theo nhóm ngành Sự chênh lệch tốc độ tăng trưởng giữa các nhóm ngành là rất lớn:

Nhóm bứt phá: Dầu khí (+594,1%), Truyền thông (+243,1%), Viễn thông (+173,0%), Tài nguyên cơ bản (+167,2%) và Bán lẻ (+79,8%).

Nhóm suy yếu / Phục hồi chậm: Công nghệ thông tin (-15,8%), Y tế (+13,2%), Xây dựng & Vật liệu (+13,6%).

⚠️ Lưu ý về chất lượng tăng trưởng (Earnings Quality): Mặc dù mức tăng trưởng chung là một tín hiệu tài chính khả quan, nhà đầu tư cần thận trọng đánh giá chất lượng của các con số này. Đối với một số nhóm ngành ghi nhận mức tăng trưởng đột biến (như Dầu khí, Tài nguyên cơ bản...), phần lớn động lực đến từ hiệu ứng nền tảng thấp của cùng kỳ Quý 1 năm trước, thay vì sự gia tăng đột phá từ biên lợi nhuận gộp hay mở rộng thị phần.

KẾT LUẬN Thị trường đang bước vào giai đoạn phân hóa cao độ. Rủi ro sẽ gia tăng đối với chiến lược đầu tư dàn trải hoặc dòng tiền tìm kiếm cơ hội ở nhóm cổ phiếu vốn hóa nhỏ thiếu nền tảng cơ bản.

Nguyễn Bình Phương Uyên - Chuyên viên tư vấn đầu tư chứng khoán Yuanta Việt Nam