HPG tăng tốc nhờ HRC, câu hỏi lớn nằm ở độ bền của biên lợi nhuận

Tập đoàn Hòa Phát (HPG) bước vào quý 3/2026 với một thay đổi đáng chú ý: tăng trưởng không còn chỉ đến từ sự phục hồi của thép xây dựng mà được kéo mạnh bởi HRC, đặc biệt là xuất khẩu. Doanh thu đạt 62,2 nghìn tỷ đồng, tăng 71% so với cùng kỳ, trong khi lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ đạt 8.265 tỷ đồng, tăng 106%. Điểm quan trọng hơn mức tăng lợi nhuận là HPG vẫn giữ được biên gộp 19,2% dù giá nguyên liệu có xu hướng đi lên.

Động lực lớn nhất nằm ở sản lượng. Tổng lượng thép tiêu thụ quý 3 đạt 3,7 triệu tấn, tăng 37% so với cùng kỳ. Trong đó, thép xây dựng đạt 1,3 triệu tấn, tăng 24%, còn HRC đạt 2,1 triệu tấn, tăng tới 64%. Nhà máy Dung Quất 2 đã vận hành với hiệu suất khoảng 95% trong quý, sớm hơn kỳ vọng, cho thấy phần công suất mới đang được thị trường hấp thụ khá tốt.

Điểm tạo khác biệt cho quý này là xuất khẩu HRC. HPG xuất khoảng 512 nghìn tấn, tương đương 25% tổng sản lượng HRC, trong đó thị trường Hoa Kỳ đóng vai trò đáng kể. Giá bán xuất khẩu ước khoảng 600 USD/tấn, cao hơn khoảng 18% so với giá nội địa. Điều này giúp doanh thu tăng nhanh hơn sản lượng và tạo thêm dư địa bảo vệ biên lợi nhuận trong bối cảnh giá than cốc bình quân tăng 4% so với quý trước.

Đây cũng là lý do chất lượng tăng trưởng của HPG đáng chú ý. Lợi nhuận gộp tăng 96% lên 11.922 tỷ đồng, trong khi chi phí bán hàng và quản lý chỉ tương đương khoảng 3,5% doanh thu. Tăng trưởng lợi nhuận chủ yếu đến từ sản lượng, cơ cấu bán hàng và khả năng kiểm soát chi phí, thay vì phụ thuộc vào một khoản lợi nhuận bất thường lớn. Tuy vậy, thuế suất hiệu dụng khoảng 10% nhờ ưu đãi tại Dung Quất 2 cũng đang hỗ trợ lợi nhuận sau thuế và cần được tách riêng khi đánh giá sức mạnh hoạt động cốt lõi.

Sau 9 tháng, HPG đạt 170 nghìn tỷ đồng doanh thu và 23,75 nghìn tỷ đồng lợi nhuận sau thuế thuộc cổ đông công ty mẹ, lần lượt tăng 55% và 104%. Như vậy, câu hỏi cho 1–2 quý tới không còn là HPG có tăng trưởng hay không, mà là biên lợi nhuận gần 19% có thể duy trì được bao lâu khi giá nguyên liệu, giá thép và cơ cấu thị trường xuất khẩu thay đổi.

Một điểm hỗ trợ là tồn kho đã giảm xuống khoảng 47 nghìn tỷ đồng, số ngày tồn kho còn 93 ngày, trong khi giá quặng sắt đã giảm khoảng 8% trong quý 3. Nếu HPG tiếp tục sử dụng được nguồn nguyên liệu giá thấp và duy trì công suất cao tại Dung Quất 2, biên lợi nhuận có cơ sở giữ ở vùng tích cực. Nhà máy thép ray cũng đã hoàn thành khoảng 80% tiến độ và dự kiến có sản phẩm đầu tiên trong quý 1/2027, mở thêm một hướng tăng trưởng mới.

Rủi ro lớn nhất nằm ở tính bền vững của xuất khẩu HRC. Nếu giá bán tại Hoa Kỳ giảm, xuất hiện biện pháp bảo hộ mới hoặc chi phí than cốc tiếp tục tăng nhanh, lợi thế biên lợi nhuận có thể thu hẹp. Ngoài ra, chi phí lãi vay quý 3 vẫn ở mức cao, khoảng 1.776 tỷ đồng, dù được bù một phần bởi thu nhập từ lượng tiền gửi lớn.

Nhìn tổng thể, HPG đang chuyển từ câu chuyện phục hồi sang câu chuyện khai thác công suất mới. Điểm cần theo dõi nhất trong các quý tới là HRC có tiếp tục hấp thụ tốt và duy trì mức giá đủ cao để bảo vệ biên lợi nhuận hay không. Nếu hai yếu tố này vẫn thuận lợi, tăng trưởng lợi nhuận của HPG còn nền tảng để duy trì; ngược lại, biên lợi nhuận sẽ là biến số đầu tiên phản ánh sự suy yếu của chu kỳ.

Với một doanh nghiệp chu kỳ như HPG, vùng mua hợp lý cần được đặt cạnh triển vọng biên lợi nhuận và diễn biến giá nguyên liệu, thay vì chỉ nhìn vào mức tăng lợi nhuận hiện tại. Nhà đầu tư muốn tham khảo vùng giá tích sản và giá mục tiêu của HPG có thể vào trang tiểu sử để xem phân tích chi tiết.