Báo cáo kết quả kinh doanh chỉ hiểu được khi đặt cạnh bảng cân đối kế toán, vì thu nhập lãi bằng cơ cấu tài sản sinh lãi nhân với lãi suất của từng nhóm tài sản, còn chi phí lãi bằng số dư các tài sản nợ phát sinh lãi (Tiền gửi khách hàng, Tiền gửi của các TCTD khác, Giấy tờ có giá, etc) nhân với lãi suất của các tài sản này. Nói cách khác, bảng cân đối cho chúng ta biết ngân hàng có gì để kiếm tiền, còn báo cáo kết quả cho biết năm đó kiếm được bao nhiêu từ những thứ đó.

Khi cơ cấu tài sản gồm toàn các tài sản mà phát sinh được lợi nhuận tốt thì rõ ràng tiềm năng thu nhập từ lãi sẽ cao hơn, tương tự với nguồn vốn huy động mà bao gồm nhiều tài sản có chi phí vốn rẻ hơn ( ví dụ như tỷ trọng CASA - tiền gửi không kỳ hạn cao sẽ giúp các ngân hàng chịu COF - Chi phí vốn, ở mức thấp hơn so với các ngân hàng có tỷ trọng CASA thấp). Do đó khi đánh giá 1 ngân hàng, phải bóc tách và hiểu rõ cấu trúc bảng cân đối kế toán để có thể đánh giá được chiến lược và năng lực cạnh tranh của mỗi ngân hàng. Ở đây tôi có một ví dụ trung vị từng khoản mục trên phần tài sản của 19 ngân hàng đang niêm yết (Nguồn dữ liệu từ TCBS):

Từ bảng trên chúng ta có thể dễ dàng nhận thấy phần lớn các tài sản tạo ra lợi nhuận cho ngân hàng là phần dư nợ cho vay, đây là hoạt động chính của một ngân hàng và có ảnh hưởng lớn nhất tới thu nhập từ lãi. Ngoài ra chúng ta cũng có thể nhận thấy, các ngân hàng thuộc nhóm ngân hàng có vốn nhà nước SOBs (VBC, CTG, BID) có tỷ trọng dư nợ cho vay cao hơn hẳn các NHTM khác, điều này khiến cho nguồn vốn của họ ổn định hơn thay vì phải tăng cường các hoạt động khác như đầu tư nắm giữ Trái phiếu và hoạt động trên thị trường liên ngân hàng (mặc dù các SOBs là người chơi lớn nhất đảm bảo thanh khoản cho thị trường này).

Ngoài ra, các khoản mục khác trên BCĐKT liên kết với báo cáo kết quả kinh doanh giản lược như sau:

Nguồn: Vantage Core