Giảm thuế xuất khẩu phân bón về 0%: Vì sao DCM hưởng lợi nhiều nhất?

Đề xuất giảm thuế xuất khẩu urê, supe lân và kali sulphat từ 5% xuống 0% đang mở ra một câu chuyện đáng chú ý cho ngành phân bón. Điểm quan trọng không chỉ nằm ở khoản thuế được tiết kiệm, mà còn ở khả năng giúp doanh nghiệp đẩy mạnh xuất khẩu, giải phóng công suất dư thừa và cải thiện hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên, lợi ích sẽ phân hóa rất mạnh: DCM và DPM là hai doanh nghiệp hưởng lợi rõ nhất, trong khi một số doanh nghiệp NPK thậm chí có thể chịu áp lực chi phí.

Cần lưu ý đây mới là đề xuất và vẫn phải hoàn tất quy trình ban hành. Vì vậy, chưa thể xem toàn bộ phần thuế tiết kiệm là lợi nhuận chắc chắn trong những quý tới. Nhưng nếu chính sách được thông qua, doanh nghiệp xuất khẩu urê sẽ có hai lựa chọn: giữ giá bán để cải thiện lợi nhuận trên mỗi tấn hàng, hoặc giảm giá để tăng sức cạnh tranh và mở rộng sản lượng xuất khẩu.

Đây cũng là lý do Đạm Cà Mau (DCM) có độ nhạy lớn nhất với chính sách. Trong 8 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu chiếm khoảng 59,7% lượng urê bán ra của DCM. Với quy mô này, việc bỏ thuế xuất khẩu 5% có thể giúp doanh nghiệp tiết kiệm khoảng 203 tỷ đồng mỗi năm, tương đương 9,2% lợi nhuận trước thuế năm 2025.

Điểm đáng chú ý hơn là tác động không chỉ dừng ở khoản tiết kiệm thuế. Nhu cầu urê trong nước có giới hạn, trong khi năng lực sản xuất của các nhà máy lớn đang cao hơn nhu cầu nội địa. Xuất khẩu thuận lợi hơn sẽ giúp DCM tiêu thụ phần công suất dư thừa, giảm áp lực tồn kho và hạn chế cạnh tranh bằng giá trong nước. Nếu giá urê quốc tế duy trì ở mức thuận lợi, đây có thể trở thành một động lực hỗ trợ cả sản lượng lẫn biên lợi nhuận.

Đạm Phú Mỹ (DPM) cũng hưởng lợi nhưng mức độ thấp hơn. Khoảng 36% lượng urê bán ra trong 6 tháng đầu năm 2026 đến từ xuất khẩu. Phần thuế có thể tiết kiệm ước khoảng 93 tỷ đồng mỗi năm, tương đương 6,9% lợi nhuận trước thuế năm 2025. Tuy nhiên, hiệu quả cuối cùng của DPM vẫn phụ thuộc đáng kể vào giá khí đầu vào và kết quả các mảng kinh doanh khác.

Với Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao (LAS), tác động tích cực nhưng chưa đủ lớn để thay đổi đáng kể câu chuyện lợi nhuận. LAS có sản phẩm supe lân thuộc diện đề xuất giảm thuế và dây chuyền kali sulphat công suất khoảng 20.000 tấn mỗi năm, nhưng quy mô xuất khẩu hiện tại còn nhỏ. Lợi ích thực tế cần chờ sản lượng thương mại tăng rõ rệt.

Ngược lại, DAP - Vinachem (DDV) gần như không hưởng lợi trực tiếp do sản phẩm chính là DAP, không nằm trong nhóm được đề xuất giảm thuế. Trong khi đó, Phân bón Bình Điền (BFC) thậm chí có thể chịu tác động ngược. Nếu các nhà sản xuất urê đẩy mạnh xuất khẩu khiến nguồn cung trong nước giảm và giá urê tăng, doanh nghiệp sản xuất NPK như BFC sẽ chịu áp lực lên giá nguyên liệu và biên lợi nhuận nếu không thể tăng giá bán tương ứng.

Như vậy, điều thị trường cần chú ý không phải đơn giản là “giảm thuế thì toàn ngành phân bón cùng hưởng lợi”. Lợi ích tập trung chủ yếu ở những doanh nghiệp có tỷ trọng xuất khẩu urê lớn, trong đó DCM nổi bật nhất và DPM đứng sau. Rủi ro lớn nhất là giá urê thế giới suy giảm hoặc doanh nghiệp phải chia sẻ phần lớn lợi ích thuế cho khách hàng thông qua giảm giá bán. Bên cạnh đó, thời điểm chính sách thực sự có hiệu lực vẫn là biến số quan trọng trước khi lợi ích có thể phản ánh vào kết quả kinh doanh.

Nhà đầu tư muốn tham khảo sâu hơn nhóm cổ phiếu phân bón đáng chú ý, vùng giá tích sản và mức giá mục tiêu có thể liên hệ qua thông tin trên trang tiểu sử.