Ngân hàng TMCP Hàng Hải Việt Nam (MSB) đang có một nền tảng khá thuận lợi để tăng trưởng trong nửa cuối năm 2026: tín dụng mở rộng nhanh, chi phí vốn thuộc nhóm thấp trong ngành và chất lượng tài sản chưa xuất hiện dấu hiệu xấu đi rõ rệt. Tuy nhiên, câu hỏi quan trọng lúc này không còn là MSB có tăng được dư nợ hay không, mà là tăng trưởng tín dụng có chuyển thành tăng trưởng lợi nhuận và cải thiện ROE hay không, trong bối cảnh NIM vẫn chịu áp lực.

6 tháng đầu năm 2026, lợi nhuận trước thuế của MSB đạt 3.423 tỷ đồng, tăng 7,9% so với cùng kỳ và hoàn thành khoảng 43% kế hoạch năm. Điểm tích cực nhất nằm ở thu nhập lãi ròng tăng 21,8%, phản ánh quy mô tín dụng tiếp tục mở rộng. Tín dụng hợp nhất tăng 11,4% từ đầu năm, trong đó cho vay doanh nghiệp lớn và bán lẻ cùng tăng 16,9%.

Nhưng chất lượng tăng trưởng chưa hoàn toàn đồng đều. Thu nhập ngoài lãi giảm 50,4%, trong đó thu nhập phí và kinh doanh ngoại hối đều suy giảm mạnh. Vì vậy, tổng thu nhập hoạt động 6 tháng chỉ tăng 3,7%, thấp hơn đáng kể tốc độ tăng của thu nhập lãi. Nói cách khác, MSB đang phụ thuộc nhiều hơn vào hoạt động tín dụng để tạo tăng trưởng trong năm nay.

Đây cũng là lý do NIM trở thành biến số cần theo dõi sát nhất trong quý 3 và quý 4. NIM 6 tháng giảm từ 3,20% xuống 3,12%, riêng quý 2 còn 3,02%. Nguyên nhân chính là chi phí huy động vốn tăng nhanh hơn lợi suất tài sản sinh lãi. Chi phí vốn quý 2 lên 4,59%, tăng hơn 1 điểm % so với cùng kỳ.

Điểm đáng chú ý là MSB vẫn sở hữu một lợi thế cấu trúc tương đối rõ: CASA đạt 23,1%, thuộc nhóm cao trong hệ thống ngân hàng. Nhờ đó, chi phí huy động vốn trượt 12 tháng chỉ khoảng 4%, thấp hơn đáng kể mức trung vị khoảng 5,1% của nhóm ngân hàng tư nhân. Nếu MSB có thể duy trì CASA và tăng tỷ trọng cho vay khách hàng trong tổng tài sản sinh lãi, NIM có cơ sở phục hồi từ nền hiện tại.

Đây chính là khoảng trống kỳ vọng đáng theo dõi. Cho vay khách hàng mới chiếm khoảng 57% tài sản sinh lãi của MSB, tương đối thấp so với nhiều ngân hàng cùng ngành. Việc chuyển dần tài sản từ các khoản có lợi suất thấp như liên ngân hàng và trái phiếu Chính phủ sang tín dụng khách hàng có thể hỗ trợ NIM mà không nhất thiết phải tăng mạnh khẩu vị rủi ro.

Tăng trưởng tín dụng của MSB cũng có nền tảng tương đối đa dạng. Bán lẻ và SME hiện chiếm khoảng 74% dư nợ, trong đó SME đã tăng trưởng bình quân khoảng 35% mỗi năm giai đoạn 2020–2025. Mô hình cho vay theo chuỗi giá trị giúp ngân hàng vừa mở rộng tín dụng, vừa khai thác tiền gửi, thanh toán và ngoại hối từ cùng một hệ sinh thái khách hàng. Đây là yếu tố quan trọng vì chất lượng tăng trưởng của ngân hàng sẽ tốt hơn nếu tăng dư nợ đồng thời tạo thêm CASA và thu nhập phí.

Trong nửa cuối năm, một yếu tố có thể làm lợi nhuận MSB tăng mạnh hơn đáng kể là thương vụ bán nợ đang được đàm phán. Nếu hoàn tất, ngân hàng có thể ghi nhận khoảng 1.000–2.500 tỷ đồng thu nhập từ thu hồi nợ. Điều này có thể đẩy lợi nhuận năm 2026 vượt đáng kể kế hoạch ban đầu. Tuy nhiên, đây không nên được xem là bằng chứng rằng lợi nhuận cốt lõi đã cải thiện, bởi khoản thu này mang tính không thường xuyên.

Ở trung hạn, MSB còn tìm kiếm động lực từ TNEX Finance, chứng khoán, quản lý quỹ và sau đó có thể là bảo hiểm. Các mảng này đáng chú ý vì có thể giúp ngân hàng tăng nguồn thu ngoài lãi và giảm phụ thuộc vào tín dụng. Tuy nhiên, phần lớn vẫn đang ở giai đoạn xây dựng, nên hiệu quả thực tế cần thêm thời gian kiểm chứng.

Rủi ro lớn nhất hiện nay vẫn là NIM không phục hồi như kỳ vọng. CASA đã giảm khá mạnh so với cùng kỳ, trong khi chi phí vốn đang tăng. MSB cũng có mức độ tiếp xúc đáng kể với bất động sản, xây dựng và cho vay mua nhà. Bên cạnh đó, lãi dự thu trên tài sản sinh lãi đã tăng từ 2,10% lên 3,04%, là chỉ tiêu cần tiếp tục theo dõi cùng với nợ nhóm 2 và nợ xấu trong các quý tới.

Vì vậy, câu chuyện của MSB trong quý 3 và quý 4 sẽ được quyết định chủ yếu bởi ba yếu tố: NIM có tạo đáy và phục hồi hay không, tăng trưởng tín dụng có tiếp tục đi kèm kiểm soát chất lượng tài sản, và lợi nhuận có cải thiện từ hoạt động cốt lõi thay vì phụ thuộc quá nhiều vào khoản thu hồi nợ một lần. Nếu ba yếu tố này cùng diễn biến thuận lợi, khả năng sinh lời của MSB mới có cơ sở bước sang một mặt bằng cao hơn bền vững.

Nhà đầu tư muốn xem sâu hơn về triển vọng, rủi ro và định giá của MSB có thể vào trang tiểu sử để nhận báo cáo phân tích chi tiết.