Novaland (HOSE: NVL) chốt phiên 15/09 ở 11.950 đồng/cp, trong khi mức giá chào bán cho cổ đông hiện hữu là 10.000 đồng/cp. Nhìn nhanh thì cổ đông được mua thấp hơn thị trường, nhưng khoảng cách hiện chỉ chưa tới 2.000 đồng/cổ phiếu nên có lẽ không nên nhìn đợt phát hành đơn thuần bằng giá bán chỉ với câu hỏi “10k có rẻ hay không”.

Với tỷ lệ 3:1, giá lý thuyết sau quyền nếu lấy thị giá 11.950 đồng làm tham chiếu vào khoảng 11.463 đồng/cp. Đây chỉ là phép tính mang tính kỹ thuật, bởi giá thực tế sau đó vẫn phụ thuộc vào cung – cầu và kỳ vọng của thị trường. Tuy nhiên, con số này cũng cho thấy tác động của việc phát hành thêm nên được nhìn bằng số liệu cụ thể, thay vì chỉ thấy hơn 800 triệu cổ phiếu mới rồi mặc định kết luận về pha loãng.

Theo mình, câu hỏi quan trọng hơn với cổ đông lúc này là liệu có muốn tiếp tục bỏ thêm vốn để đồng hành với quá trình tái cấu trúc của doanh nghiệp hay không. Nếu nguồn vốn mới giúp Novaland giảm bớt nghĩa vụ tài chính, củng cố bảng cân đối và tạo thêm dư địa để các dự án quay trở lại tạo dòng tiền thì bài toán sẽ khác. Ngược lại, hiệu quả của đợt tăng vốn vẫn cần được chứng minh bằng những chuyển biến thực tế trong các quý tiếp theo. Vì vậy, thay vì chỉ nhìn vào mức giá 10.000 đồng, cổ đông có thể đặt ra nhiều kịch bản về việc nguồn vốn mới sẽ tác động như thế nào đến nợ, dòng tiền và tiến độ dự án.

Điểm đáng chú ý của đợt này là quyền quyết định nằm trực tiếp ở cổ đông hiện hữu. Đây không phải một đợt phát hành riêng lẻ cho một nhóm nhà đầu tư mới, mà là cơ hội để mỗi cổ đông tự đánh giá lại quyết định đầu tư của mình sau một giai đoạn Novaland trải qua nhiều biến động: doanh nghiệp đã đi được bao xa trong quá trình tái cấu trúc, còn những rủi ro nào chưa giải quyết và hơn 8.000 tỷ đồng vốn mới có thể thay đổi bức tranh đó đến mức nào?

Có lẽ đây cũng là cách hợp lý nhất để nhìn đợt chào bán lần này: không phải chỉ hỏi giá 10.000 đồng có rẻ hay không, mà phải hỏi doanh nghiệp có thể tạo ra giá trị gì từ số vốn huy động thêm.