Có lẽ chỉ có nhà đầu tư giá trị thật sự mới nói với bạn những điều này.

Howard Marks là nhà sáng lập Oaktree Capital và là một nhà quả lý quỹ Phố Wall thành công được Warren Buffett trân trọng. Trong một buổi chia sẻ ông nói:

"Điều tôi muốn chia sẻ là ba câu châm ngôn có giá trị nhất đối với tôi trong đầu tư.

Tôi không tự nghĩ ra chúng, mà học được trong suốt sự nghiệp và thấy đây là những bài học hữu ích nhất. Tôi cũng đã viết về chúng trong sách của mình.

Câu đầu tiên là: "Điều người khôn làm ngay từ đầu thì kẻ ngốc lại làm vào lúc cuối."

Trong đầu tư, bong bóng thường bị thổi phồng quá mức.

Nếu bạn tìm được một tài sản đang bị định giá rẻ và mua vào, đó là một quyết định đúng.

Rồi những người khác cũng nhận ra nó rẻ, giá bắt đầu tăng, tăng tăng.

Thấy giá tăng, ngày càng nhiều người lao vào mua theo đám đông, khiến giá cứ tăng, tăng rồi lại tăng.

Cuối cùng, người mua sau cùng thường là kẻ ngốc, còn người mua đầu tiên mới là người khôn.

Vẫn là cùng một tài sản, chỉ khác ở mức giá bạn phải trả.

Người ta vẫn nói: Người đến đầu tiên là người tiên phong, người đến sau là kẻ bắt chước, và người đến cuối cùng là kẻ ngốc. Đó cũng là một cách khác để hiểu câu châm ngôn này.

Câu thứ hai là: "Hãy nhớ rằng một người cao 6 feet vẫn có thể chết đuối khi băng qua một con suối có độ sâu trung bình chỉ 5 feet."

Điều đó cũng giống như một người nhảy dù mà chiếc dù chỉ hoạt động đúng 98% số lần. Như vậy là không đủ.

Nếu muốn tồn tại lâu dài, bạn không thể chỉ dựa vào mức trung bình. Bạn phải sống sót được cả trong những ngày tồi tệ nhất.

Vì thế, bạn phải đủ sức vượt qua những đoạn sâu nhất của con suối.

Danh mục đầu tư cần được xây dựng để chịu đựng được những giai đoạn khó khăn, để bạn không bị buộc phải bán tháo các khoản đầu tư của mình vào đúng thời điểm tệ nhất.

Và câu thứ ba là: "Nếu bạn đi trước thời đại quá xa, thì cũng chẳng khác gì việc bạn đã sai."

Đó là một thách thức rất lớn. Như tôi đã nói, nhiều điều đáng lẽ phải xảy ra chưa chắc sẽ xảy ra. Mà nếu có xảy ra, thì cũng rất có thể không đúng vào thời điểm bạn cần.

Vì vậy, bạn phải đủ kiên nhẫn và đủ sức chịu đựng để chờ cho đến khi sự đúng đắn trong quyết định của mình được chứng minh.

Theo tôi, cả ba câu châm ngôn này đều dẫn đến một kết luận chung: Hãy luôn giữ sự khiêm tốn trong niềm tin của mình, thay vì quá chắc chắn. Bởi chính sự chắc chắn thái quá mới là rủi ro lớn nhất.

Dịch và chỉnh: Trương Đắc Nguyên