Hiện nay, tỷ lệ thất nghiệp thanh niên trên cả nước đã tăng trở lại lên quanh mức 9% tương đương vùng cao trong lịch sử.

Chỉ số này được tính trên nhóm lực lượng lao động trẻ (thường từ 15 đến24 tuổi) hiện đang tích cực tìm kiếm việc nhưng chưa có công việc cho họ.

Hiểu rõ hơn thì :

- Một sinh viên đại học chưa đi tìm việc => không bị tính là thất nghiệp

- Một người ở nhà nhưng không nộp hồ sơ xin việc => cũng không bị tính

- Nhưng một người đang liên tục nộp CV, nỗ lực kiếm việc mà chưa được tuyển => sẽ được tính là thất nghiệp

Vì vậy việc tỷ lệ này tăng mạnh trở lại mang nhiều ý nghĩa hơn chỉ là "thiếu việc làm". Nó cho thấy khó khăn được nhận việc, hay khó cho thị trường hấp thụ lao động.

Về mặt kinh tế học, có 3 vấn đề có thể đang được phản ánh ra:

Thứ nhất, Khi doanh nghiệp bắt đầu tuyển dụng chậm lại, mở rộng chậm hơn hoặc thận trọng hơn với chi phí, thì nhóm chịu ảnh hưởng đầu tiên thường là lao động trẻ mới gia nhập thị trường.

Thứ hai, mức độ “lệch pha” giữa giáo dục và nhu cầu thực tế, đặc biệt sau sự phát triển của AI.

Kinh tế vẫn tăng trưởng nhưng thất nghiệp thanh niên vẫn cao, bởi sinh viên được đào tạo ra không theo kịp với yêu cầu của doanh nghiệp. Đây gọi là "thất nghiệp cơ cấu".

Và khoảng cách này còn trở nên sâu sắc hơn trước rất nhiều. Bởi nhu cầu tuyển dụng đã thay đổi mạnh sang các kỹ năng công nghệ, dữ liệu và khả năng thích nghi với AI, vậy thì nhiều người trẻ đang ra trường với bộ kĩ năng chưa được cập nhật.

Thứ ba, độ nhạy của nền kinh tế trước biến động

Người trẻ thường có ít kinh nghiệm hơn, hợp đồng lao động yếu hơn và dễ bị cắt giảm hơn khi môi trường kinh doanh khó khăn. Vì vậy thất nghiệp thanh niên thường tăng nhanh hơn mức thất nghiệp chung mỗi khi nền kinh tế bước vào giai đoạn chậm lại.

Cre: Trương Đắc Nguyên