​

Việc Sở Giao dịch Hàng hóa Chicago (CME) liên tiếp nâng mức ký quỹ đối với các hợp đồng tương lai kim loại quý chỉ trong vài ngày cuối năm 2026 đã nhanh chóng trở thành tâm điểm chú ý của giới đầu tư toàn cầu. Quyết định mang tính kỹ thuật này không chỉ gây ra những biến động mạnh về giá, mà còn làm dấy lên tranh luận gay gắt: liệu đây đơn thuần là biện pháp kiểm soát rủi ro trước biến động quá mức, hay là dấu hiệu cảnh báo cho sự suy yếu của chu kỳ tăng giá kéo dài nhiều năm qua?

​

Về bản chất, việc nâng mức ký quỹ đối với hợp đồng tương lai là công cụ quản trị rủi ro quen thuộc của các sở giao dịch. Khi thị trường biến động mạnh, yêu cầu ký quỹ cao hơn buộc nhà đầu tư phải sử dụng vốn thực nhiều hơn để duy trì vị thế, qua đó hạn chế đòn bẩy quá mức và giảm nguy cơ xảy ra các đợt “vỡ vị thế” dây chuyền.

Tuy nhiên, trong bối cảnh CME tăng ký quỹ hai lần chỉ trong vòng ba ngày đối với kim loại quý, động thái này ngay lập tức bị thị trường diễn giải theo nhiều cách khác nhau. Một luồng quan điểm cho rằng đây có thể là “tín hiệu sớm” cho thấy xu hướng tăng dài hạn đang đi vào giai đoạn cuối, khi rủi ro đầu cơ bị đẩy lên mức quá cao. Ngược lại, nhiều nhà đầu tư cá nhân coi đây là phản ứng mang tính phòng thủ quen thuộc của các tổ chức lớn mỗi khi thị trường tăng nóng và biến động bất thường.

​

Trao đổi với Kitco News, ông Kevin Grady – Chủ tịch Phoenix Futures and Options – cho rằng cả hai cách nhìn trên đều chưa phản ánh đầy đủ bản chất vấn đề. Theo ông, để hiểu đúng quyết định của CME, cần đặt nó trong bối cảnh ai đang thực sự giao dịch trên thị trường và mục tiêu cốt lõi của thị trường hợp đồng tương lai là gì.

Theo ông Grady, bức tranh hiện tại cho thấy thị trường kim loại quý đang bị chi phối mạnh bởi giới đầu cơ ngắn hạn, đặc biệt trong giai đoạn thanh khoản suy giảm do trùng với kỳ nghỉ lễ cuối năm. Nhiều nhà giao dịch tổ chức và các tay chơi kỳ cựu tạm thời rút khỏi thị trường, để lại “khoảng trống thanh khoản” cho dòng vốn đầu cơ và giao dịch ngắn hạn nhanh chóng lấp đầy.

Trong hoàn cảnh đó, CME không đóng vai trò “đặt cược” vào xu hướng tăng hay giảm của thị trường, mà tập trung vào nhiệm vụ cốt lõi: duy trì trật tự vận hành và bảo vệ hệ thống thanh toán bù trừ trước các cú sốc biến động.

Ông Grady dẫn chứng rằng những biến động nội phiên lên tới 5–7 USD của bạc trong thời gian ngắn là điều khó có thể gắn với hành vi của nhà đầu tư dài hạn hay các doanh nghiệp sử dụng hợp đồng tương lai để phòng ngừa rủi ro. Đây là mức dao động quá lớn so với bản chất của một thị trường được thiết kế để ổn định dòng tiền và giá đầu vào cho chuỗi cung ứng.

Chính những biến động “phi cấu trúc” này buộc các sở giao dịch phải ưu tiên bảo toàn tính toàn vẹn của thị trường, thay vì để các đợt sóng đầu cơ ngắn hạn đẩy rủi ro hệ thống lên mức khó kiểm soát.

Theo ông Grady, rủi ro lớn nhất trong bối cảnh hiện nay không nằm ở bản thân CME, mà tập trung ở các công ty môi giới thanh toán hợp đồng tương lai (FCM) và các tổ chức phụ thuộc vào họ. Khi giá bạc và các kim loại quý biến động mạnh, giá trị rủi ro quy đổi sang tiền mặt tăng vọt, buộc cả trung tâm thanh toán bù trừ lẫn các FCM như StoneX hay Interactive Brokers phải chủ động nâng mức ký quỹ nội bộ cho khách hàng.

Mục tiêu của động thái này là ngăn chặn nguy cơ “vỡ vị thế” hàng loạt, vốn có thể gây hiệu ứng domino và ảnh hưởng lan rộng ra toàn bộ hệ thống tài chính phái sinh.

Lịch sử thị trường từng nhiều lần ghi nhận các biến động bất thường rơi đúng vào những giai đoạn thanh khoản mỏng như Lễ Phục sinh hay Quốc khánh Mỹ. Xu hướng này hiện nay càng bị khuếch đại bởi sự phổ biến của giao dịch thuật toán, khi các hệ thống tự động kích hoạt lệnh dựa trên tín hiệu kỹ thuật thuần túy, thay vì đánh giá toàn diện bối cảnh và rủi ro.

Sự kết hợp giữa dòng vốn đầu cơ và giao dịch tự động đã khiến thị trường hợp đồng tương lai của một số kim loại có quy mô nhỏ bị méo mó đáng kể. Ông Grady cho biết có thời điểm khối lượng giao dịch hợp đồng tương lai bạch kim tiệm cận với S&P mini – một hiện tượng hiếm gặp, phản ánh mức độ đầu cơ vượt xa nhu cầu phòng ngừa thực tế.

Đáng chú ý, phần lớn vị thế mở tập trung vào tháng giao dịch gần nhất, cho thấy hoạt động “ra vào nhanh” chiếm ưu thế, thay vì phục vụ nhu cầu phòng ngừa rủi ro của các doanh nghiệp khai thác hay chế biến.

Dù vậy, ông Grady không đồng tình với quan điểm cho rằng việc tăng ký quỹ là dấu hiệu chấm dứt chu kỳ tăng giá của kim loại quý. Theo ông, đây chỉ là biện pháp “hãm phanh” mang tính ngắn hạn nhằm làm dịu những hợp đồng đang tăng quá nóng.

Các động lực nền tảng của xu hướng tăng, đặc biệt đối với vàng, vẫn chưa thay đổi. Lực mua ổn định từ các ngân hàng trung ương tiếp tục đóng vai trò trụ cột, trong khi các doanh nghiệp khai thác không còn bán phòng ngừa với quy mô lớn như trước, do cổ đông ưu tiên hưởng lợi từ đà tăng giá.

Ông cho rằng làn sóng đầu cơ thực sự chỉ bùng nổ khi giá vàng vượt mốc 4.000 USD/ounce và thu hút sự chú ý rộng rãi của truyền thông cũng như nhà đầu tư cá nhân. Những biến động dữ dội gần đây phản ánh giai đoạn cuối của một nhịp tăng ngắn hạn, hơn là sự đảo chiều của xu hướng dài hạn.

​

Theo ông Grady, một nhịp điều chỉnh đủ sâu để kiểm tra lại các vùng hỗ trợ quan trọng có thể là phép thử cần thiết nhằm khẳng định sức mạnh thực sự của thị trường kim loại quý. Việc CME nâng ký quỹ không nhằm hạn chế cơ hội kiếm lời của nhà đầu tư nhỏ lẻ, mà để bảo vệ vai trò cốt lõi của thị trường hợp đồng tương lai trong chuỗi cung ứng hàng hóa toàn cầu.

Thị trường vẫn mở cửa cho các chiến lược rủi ro cao, với điều kiện nhà đầu tư đáp ứng đầy đủ yêu cầu ký quỹ – một nguyên tắc cần thiết để thị trường vận hành ổn định và bền vững, thay vì bị biến thành những “meme stock” trá hình đối với bạc, bạch kim hay palladium.

.................................................

Liên hệ tư vấn đầu tư hàng hóa phái sinh: 0327555026

​