#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Xuất nhập khẩu 4 tháng 2026: Tăng trưởng bùng nổ nhưng "lộ gót chân ASIN" - Việt Nam đang tăng tốc hay đang mất cân bằng nguy hiểm?

Bức tranh thương mại 4 tháng đầu năm 2026 mang đến một nghịch lý đáng suy ngẫm là tổng kim ngạch đạt 344,17 tỷ USD (+24,2% YoY) - cực kỳ ấn tượng. Nhưng cán cân thương mại lại thâm hụt 7,11 tỷ USD (đảo chiều so với +4,3 tỷ USD cùng kỳ). Một nền kinh tế tăng trưởng mạnh nhưng đang “lệch nhịp” từ bên trong.

1. Tăng trưởng cao nhưng mất cân đối: Vấn đề nằm ở đâu?

- Xuất khẩu: +19,7%

- Nhập khẩu: +28,7%

Nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu → kéo cán cân sang âm. Điều này cho thấy tăng trưởng hiện tại không đến từ nội lực cân bằng mà từ một cấu trúc phụ thuộc

2. “Động cơ thật” của xuất khẩu: Khối FDI gần như thống trị

Khối FDI chiếm 80% kim ngạch xuất khẩu, tăng trưởng +25,8%. Đây chính là “cỗ máy” kéo tăng trưởng

Khối doanh nghiệp nội địa chỉ chiếm 20%, tăng trưởng +0,4% (gần như đi ngang)

Đây là tín hiệu đáng lo cho thấy các doanh nghiệp Việt Nam đang “đứng ngoài cuộc chơi xuất khẩu”

3. Cấu trúc nguy hiểm: “Xuất khẩu thuê - nhập khẩu thật”

Một thực tế cần nhìn thẳng là FDI nhập linh kiện → sản xuất → xuất khẩu và Việt Nam hưởng giá trị gia tăng thấp. Trong khi đó nhập khẩu phục vụ tiêu dùng nội địa lại tăng mạnh. Điều này tạo ra thặng dư ảo từ FDI nhưng thâm hụt thật từ nội địa

4. Điểm nghẽn lớn nhất: Nhập khẩu năng lượng đang “bào mòn” nền kinh tế

Một con số đáng báo động là thâm hụt xăng dầu tháng 4 đạt 2,16 tỷ USD (kỷ lục) do giá dầu thế giới neo cao và sản lượng khai thác trong nước giảm. Việt Nam đang phụ thuộc gần như hoàn toàn vào nhập khẩu năng lượng

5. Nguy cơ lớn: Thâm hụt không còn là “tạm thời”

Ngay cả khi loại bỏ yếu tố xăng dầu thì nền kinh tế vẫn thâm hụt thương mại. Điều này xác nhận là xu hướng xấu đã hình thành mang tính cấu trúc – không phải hiện tượng ngắn hạn

6. Áp lực tỷ giá: Rủi ro lớn nhất phía trước

Khi thâm hụt thương mại xảy ra khiến USD chảy ra nhiều hơn chảy vào và dự trữ ngoại hối bị bào mòn. Theo chuẩn của IMF Việt Nam đang tiệm cận ngưỡng dự trữ “không an toàn” và điều này tạo ra hệ quả là tỷ giá sẽ trở thành biến số nhạy cảm nhất của nền kinh tế

7. “Nghịch lý điện tử”: Nhập nhiều nhưng vẫn tốt?

Một điểm sáng là nhập khẩu máy tính, linh kiện tăng mạnh sau đó được xuất khẩu lại tạo ra thặng dư. Đây là dòng chảy của chuỗi cung ứng FDI và không phản ánh sức mạnh nội tại

8. Bản chất vấn đề: Một nền kinh tế “tăng tốc không đồng bộ”

Hiện tại đang tồn tại 3 lớp:

- FDI → tăng trưởng mạnh

- Doanh nghiệp nội → hụt hơi

- Năng lượng → phụ thuộc nhập khẩu

Khi ba yếu tố này kết hợp thì tăng trưởng cao nhưng nền tảng yếu → dễ tổn thương trước cú sốc

9. Góc nhìn đầu tư: Điều gì sẽ xảy ra tiếp theo?

Áp lực tỷ giá tăng → Ảnh hưởng đến dòng vốn ngoại

Chính sách tiền tệ bị giới hạn → Khó nới lỏng mạnh

10. Dòng tiền sẽ đi đâu?

- Hưởng lợi: Khu công nghiệp (gắn với FDI), logistics và các doanh nghiệp xuất khẩu có lợi thế

- Rủi ro: Doanh nghiệp nội yếu và các ngành phụ thuộc nhập khẩu đầu vào nhóm nhạy cảm với tỷ giá

11. Kết luận: Tăng trưởng mạnh nhưng nền tảng đang “rạn nứt”

Số liệu 4 tháng đầu năm cho thấy Việt Nam đang tăng trưởng rất nhanh nhưng cấu trúc tăng trưởng không bền vững. Và điều quan trọng nhất là rủi ro lớn nhất không nằm ở hiện tại mà nằm ở khả năng chống chịu trong tương lai

Nếu bạn muốn hiểu rõ ngành nào sẽ hưởng lợi từ xu hướng xuất nhập khẩu mới, xác định cổ phiếu đi đúng dòng tiền FDI & vĩ mô và tránh những doanh nghiệp “tăng trưởng ảo - rủi ro thật” thì đừng quên Like & Share bài viết đồng thời Follow Quốc Việt để cập nhật những phân tích vĩ mô sắc bén - nơi bạn không chạy theo tin tức, mà đi trước dòng tiền lớn.