Xuất khẩu cà phê toàn cầu tăng mạnh trong bối cảnh tồn kho thấp và giá cả biến động!

Xuất khẩu cà phê toàn cầu tăng mạnh trong nửa đầu niên vụ 2024/25, chủ yếu nhờ các nước sản xuất đẩy hàng tồn kho ra thị trường khi giá cao và cấu trúc nghịch đảo xuất hiện. Colombia, Uganda và Việt Nam đều ghi nhận mức xuất khẩu ấn tượng. Trong khi đó, tồn kho tại Nhật tiếp tục giảm, phản ánh cầu ổn định nhưng tích trữ chậm. Thị trường đang tiệm cận giai đoạn nhạy cảm hơn về cung–cầu.

1. COLOMBIA VÀ UGANDA ĐẨY MẠNH XUẤT KHẨU ĐỂ TẬN DỤNG GIÁ CAO

- Colombia xuất khẩu 7,12 triệu bao cà phê trong 6 tháng đầu niên vụ 2024/25, tăng 17,5% so với cùng kỳ năm trước và là mức cao nhất trong nhiều năm trở lại đây, ngang bằng với niên vụ 2020/21 – thời điểm Colombia thu hoạch hơn 13 triệu bao.

- Tồn kho nội địa của Colombia hiện ở mức tương đối cao, khoảng 1,4 triệu bao, cho thấy nước này vẫn còn dư địa lớn để tiếp tục đẩy mạnh xuất khẩu trong các tháng tới.

- Uganda xuất khẩu 3,05 triệu bao cà phê trong cùng kỳ, tăng mạnh 20,3% so với cùng kỳ năm ngoái và là mức cao nhất trong nhiều năm gần đây.

- Riêng trong tháng 3, Uganda xuất khẩu 642.000 bao cà phê, tăng ấn tượng 95% so với cùng kỳ và cao hơn 37,8% so với trung bình 5 năm, cho thấy nước này đang đẩy mạnh xuất khẩu bằng cách rút bớt hàng tồn kho để tranh thủ mức giá cao trên thị trường.

2. VIỆT NAM GIẢM KHỐI LƯỢNG XUẤT KHẨU NHƯNG TĂNG GIÁ TRỊ

- Trong 6 tháng đầu niên vụ 2024/25, Việt Nam xuất khẩu khoảng 1,35 triệu tấn cà phê, giảm 17,1% so với cùng kỳ năm trước do sản lượng sụt giảm bởi hạn hán kéo dài .

- Tuy nhiên, nhờ giá cà phê xuất khẩu tăng mạnh, kim ngạch xuất khẩu cà phê của Việt Nam từ đầu năm 2025 đến nay đã thu về 2,2 tỷ USD chỉ trong chưa đầy 3 tháng, tăng 41% so với cùng kỳ năm trước .

- Giá cà phê xuất khẩu bình quân của Việt Nam trong quý 1/2025 đạt hơn 5.600 USD/tấn, tăng 73% so với cùng kỳ năm trước .

3. TỒN KHO TẠI NHẬT BẢN GIẢM, PHẢN ÁNH CẦU ỔN ĐỊNH VÀ RỦI RO TÍCH TRỮ CHẬM

- Tồn kho cà phê do Hiệp hội Cà phê Nhật Bản (JCA) công bố trong tháng 3 đạt 2,2 triệu bao, giảm 10,8% so với cùng kỳ năm trước và thấp hơn 25,5% so với mức trung bình 5 năm.

- Số liệu này không gây bất ngờ vì tồn kho tại Nhật thường không biến động nhiều trong giai đoạn tháng 1–3. Tuy nhiên, nhìn chung, tồn kho JCA vẫn duy trì ở vùng thấp trong lịch sử, trong bối cảnh cấu trúc giá thị trường vẫn đang nghịch đảo (inverted).

4. TÁC ĐỘNG LÊN GIÁ CÀ PHÊ ARABICA VÀ ROBUSTA

Giá cà phê Arabica:

- Đà xuất khẩu tăng mạnh từ Colombia – quốc gia chủ lực của arabica – cho thấy nguồn cung ngắn hạn đang dồi dào. Điều này có thể tạo áp lực điều chỉnh nhẹ lên giá arabica trong ngắn hạn.

- Tuy nhiên, việc Colombia đẩy mạnh xuất khẩu từ hàng lưu kho thay vì tăng sản lượng cho thấy rủi ro nguồn cung trung hạn, nhất là khi sản lượng niên vụ 2024/25 chưa chắc đạt lại mốc 13 triệu bao như 2020/21.

Giá cà phê Robusta:

- Xuất khẩu tăng mạnh từ Uganda – quốc gia sản xuất robusta lớn nhất châu Phi – là tín hiệu rõ ràng cho thấy nguồn cung đang được đẩy ra nhanh, phần nào làm dịu sức nóng của giá robusta thời gian qua.

- Tuy nhiên, Uganda nhiều khả năng đang rút hàng từ tồn kho để tranh thủ giá cao, nên rủi ro thiếu hụt vẫn còn nếu các tháng tới không có dòng hàng thay thế đủ mạnh từ các nước khác như Việt Nam hay Indonesia.

- Giá robusta thời gian tới có thể chịu áp lực điều chỉnh kỹ thuật trong ngắn hạn do nguồn cung tăng, nhưng về trung hạn vẫn giữ xu hướng tăng vì tồn kho toàn cầu thấp, tiêu dùng ổn định và rủi ro từ chu kỳ mùa vụ vẫn hiện hữu.

KẾT LUẬN

Xuất khẩu tăng mạnh từ Colombia và Uganda không đơn thuần là tín hiệu nguồn cung hồi phục, mà phản ánh chiến lược ứng phó linh hoạt trước thị trường có rủi ro giá và cấu trúc đảo chiều.

Trong khi đó, tồn kho thấp tại Nhật Bản cho thấy tiêu dùng ổn định nhưng nhập khẩu chậm lại, làm mỏng vùng đệm an toàn của chuỗi cung.

Nếu diễn biến này tiếp diễn, thị trường cà phê toàn cầu có thể sớm bước vào giai đoạn nhạy cảm hơn với rủi ro thời tiết và đầu cơ giá trong các tháng tới.