24HMONEY đã kiểm duyệt“Xóa sổ” xe xăng: Đừng biến “giấc mơ xanh” thành nỗi lo cơm áo
Lộ trình chuyển đổi sang xe điện tại Hà Nội đặt ra nhiều thách thức cho người dân, nhất là trong bối cảnh kinh tế khó khăn và thói quen di chuyển đã hình thành từ lâu. Xe máy, với vai trò quan trọng trong đời sống của hàng triệu người dân, đặc biệt là những người thu nhập thấp, đang phải đối mặt với việc chuyển từ xe chạy xăng sang xe điện.
Hà Nội đang bước vào một cuộc cách mạng giao thông chưa từng có tiền lệ: theo Chỉ thị 20 của Thủ tướng, từ 1/7/2026, xe máy xăng sẽ bị cấm hoàn toàn trong vành đai 1, mở màn cho lộ trình siết chặt dần cả ô tô chạy xăng dầu. Đằng sau quyết sách mạnh tay này là khát vọng "điện hóa" toàn bộ hệ thống giao thông cá nhân – một bước đi táo bạo nhưng tất yếu nếu Thủ đô muốn thoát khỏi vòng luẩn quẩn của ô nhiễm, tắc nghẽn và phát triển thiếu bền vững.
Chuyển đổi xanh giữa sức ép môi trường và gánh nặng sinh kế
Lộ trình cấm xe máy xăng tại Hà Nội – bước đầu từ khu vực Vành đai 1 vào năm 2026 – đặt ra một mục tiêu đầy tham vọng: hiện thực hóa tầm nhìn đô thị xanh. Tuy nhiên, đằng sau quyết sách ấy là những thách thức không nhỏ, nhất là khi bài toán phát thải lại đang va đập trực diện với túi tiền người dân.
Việc thay thế xe máy xăng – phương tiện mưu sinh của hàng triệu người dân thủ đô – bằng xe điện không chỉ là sự chuyển đổi công nghệ, mà còn là bài toán kinh tế gai góc. Trong bối cảnh thu nhập trung bình còn hạn chế, giá xe điện mới cao hơn đáng kể so với xe xăng cũ, chưa kể chi phí lắp trạm sạc tại nhà hay bất tiện khi tìm kiếm điểm sạc công cộng. Cùng với đó, hạ tầng giao thông công cộng vẫn chưa đủ sức thay thế vai trò cơ động của xe máy, trong khi lo ngại về độ bền pin và khả năng vận hành trong điều kiện thời tiết khắc nghiệt vẫn còn hiện hữu.
Lộ trình “xanh hóa” giao thông liệu có thể trở thành một cơ hội thực sự, hay sẽ là áp lực lớn nếu không có sự đồng hành tương xứng về chính sách tài chính và đầu tư hạ tầng? Tiến sĩ Lê Xuân Nghĩa – Viện trưởng Viện Tư vấn Phát triển (CODE) – cho rằng: nếu không có sự tài trợ đủ mạnh từ ngân sách Trung ương và thành phố, chuyển đổi xanh sẽ khó trở thành hiện thực đại chúng. Mức hỗ trợ dự kiến 3–5 triệu đồng/xe hiện nay, theo ông, là quá khiêm tốn để tạo động lực thay đổi hành vi.
Ông Nghĩa cũng loại trừ khả năng “thí điểm” hạn chế xe xăng theo khu vực, bởi với đặc thù nghề nghiệp linh hoạt như xe ôm, giao hàng... phương án này không khả thi. Từ kinh nghiệm quốc tế, ông dẫn chứng chính sách tài trợ xe điện tại California (Mỹ) lên tới 8.000 USD/xe, cho thấy một điều rõ ràng: sự chuyển đổi thực chất chỉ diễn ra khi hỗ trợ đủ lớn, tương xứng với chi phí mà người dân phải bỏ ra.
Không khí Hà Nội: Ngột ngạt vì 70% xe máy cũ
Theo thống kê, Hà Nội hiện có gần 8,4 triệu xe máy lưu thông, trong đó 70% là xe cũ – chủ yếu đã xuống cấp, tiêu tốn nhiên liệu và thải ra lượng lớn khí độc hại. Xe máy chiếm tới 95% tổng số phương tiện giao thông, đồng thời là nguồn phát sinh tới 94% hydrocarbon, 87% CO, 57% NOx và 33% bụi mịn PM10 trong hoạt động vận tải.
Số liệu từ Viện Khoa học & Công nghệ GTVT cũng cho thấy, mỗi năm xe máy tại Hà Nội thải ra gần 470.000 tấn CO và 38.000 tấn HC – tương đương lượng phát thải của hàng chục nghìn xe buýt lớn. Đây là nguyên nhân chính khiến chất lượng không khí của Thủ đô liên tục báo động đỏ.
Vì vậy, việc siết dần tiêu chuẩn khí thải, thúc đẩy xe điện hóa, vùng phát thải thấp… là yêu cầu không thể trì hoãn. Tuy nhiên, mục tiêu môi trường phải đi cùng với lộ trình sinh kế – thay đổi không thể chỉ được thúc đẩy bằng mệnh lệnh hành chính mà cần nền tảng hỗ trợ đủ mạnh.
Chính sách vẫn đang hình thành – quyết định chưa “đóng khung”
Tiếp thu tinh thần Chỉ thị 20 của Thủ tướng Chính phủ, Hà Nội đã giao các sở ngành, trong đó Sở Tài nguyên và Môi trường làm đầu mối, xây dựng kế hoạch chi tiết cho lộ trình cấm xe máy xăng, trình thành phố trước ngày 25/7.
Tuy nhiên, như đại diện Sở Xây dựng khẳng định, mức hỗ trợ tài chính hiện mới chỉ là đề xuất nghiên cứu – chưa phải quyết định cuối cùng. Mọi phương án vẫn đang được lấy ý kiến, rà soát khả năng ngân sách và hiệu quả thực tiễn.
“Xanh” không thể là đặc quyền – mà phải là quyền tiếp cận đại chúng
Chuyển đổi xanh là xu thế tất yếu, nhưng không thể là con đường đơn độc. Nếu không có chính sách hỗ trợ bài bản và kịp thời, quyết sách cấm xe xăng có thể trở thành rào cản sinh kế, hơn là cơ hội phát triển bền vững. Điều quan trọng là xây dựng một hệ sinh thái giao thông đô thị văn minh – nơi mục tiêu môi trường và quyền lợi dân sinh cùng song hành.
Nhà đầu tư lưu ý
Bạn muốn trở thành VIP/PRO trên 24HMONEY?
Bấm vào đây để liên hệ 24HMoney ngay
Từ khóa hot
Bàn tán về thị trường