Xăng E10 trước giờ G: Đề xuất giải pháp tài chính "đặc biệt" kéo giá xăng E10 "rẻ vượt trội" so với xăng khoáng RON95

Trước thềm "phổ cập" xăng E10 từ ngày 1/6/2026, giới chuyên gia đề xuất giải pháp tài chính đặc biệt, hứa hẹn đưa giá xăng E10 về mức hấp dẫn "vượt trội" so với giá xăng khoáng RON95.

Bộ Công Thương nhấn mạnh, phát triển và sử dụng nhiên liệu sinh học là chủ trương đã được Chính phủ triển khai từ năm 2012 theo Quyết định 53 của Thủ tướng Chính phủ, nhằm thúc đẩy nền kinh tế xanh, giảm phát thải carbon, giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch và góp phần bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia.

Đáng chú ý, theo Bộ Công Thương, qua quá trình triển khai thực tế xăng E5 từ năm 2018 và thử nghiệm, phân phối E10 từ năm 2025 đến nay, cơ quan quản lý và doanh nghiệp chưa nhận được phản ánh chính thức nào từ người tiêu dùng liên quan đến chất lượng xăng sinh học E5, E10 hay các tác động tiêu cực tới động cơ.

Tuy nhiên, việc loại bỏ hoàn toàn xăng khoáng để chuyển dịch sang sử dụng xăng sinh học hoàn toàn sau ngày 1/6/2026 vẫn đang khiến không ít người tiêu dùng e dè, trong đó giá xăng là một trong những yếu tố tác động tới người tiêu dùng.

Cần chính sách ưu đãi, tạo lợi thế về giá cho xăng E10

Phân tích về vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, Đại học Kinh tế Quốc dân cho rằng, người tiêu dùng rất nhạy cảm với giá xăng dầu. Đây là mặt hàng có độ co giãn cầu theo giá cao, nên khi giá biến động, phản ứng của thị trường là rất rõ rệt.

Do đó, theo ông Lạng, để xăng E10 được sử dụng rộng rãi, yếu tố then chốt trước hết là phải tạo được lợi thế về giá.

"Xăng sinh học cần có mức giá thấp hơn đủ lớn so với xăng khoáng để kích thích chuyển đổi. Khi chênh lệch giá đủ hấp dẫn, người tiêu dùng sẽ chủ động lựa chọn, từ đó hình thành thói quen tiêu dùng mới. Do đó, trong giai đoạn đầu, cần có cơ chế điều tiết hoặc hỗ trợ giá nhằm tạo cú hích cho thị trường", ông Lạng nhấn mạnh.

Bên cạnh đó, theo ông Lạng, Nhà nước cần sử dụng các công cụ thuế để tạo đòn bẩy cho xăng E10. Ngoài chính sách ưu đãi thuế bảo vệ môi trường, cần xem xét giảm thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị gia tăng (VAT) và thuế thu nhập doanh nghiệp đối với các hoạt động sản xuất, pha chế, phân phối loại xăng sinh học này.

PGS.TS Nguyễn Thường Lạng, Đại học Kinh tế Quốc dân

"Có thể xem xét miễn thuế trong 5 năm đầu, sau đó giảm dần theo lộ trình trong khoảng 10 năm, để tạo động lực dài hạn cho nhà đầu tư. Bên cạnh các sắc thuế, cần giảm chi phí logistics từ khâu vận chuyển, lưu kho cho đến phân phối nhằm hạ giá thành sản phẩm.

Đồng thời, việc triển khai các chính sách tín dụng ưu đãi, hỗ trợ lãi suất là rất cần thiết để khuyến khích doanh nghiệp mở rộng đầu tư, nhất là trong bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu còn nhiều biến động", PGS.TS Nguyễn Thường Lạng nêu quan điểm.

Trên thực tế, giá xăng sinh học E10 RON 95 được giới chuyên gia đánh giá là "không rẻ vượt trội" so với các loại xăng khoáng.

Cụ thể, theo bảng giá mới nhất ngày 28/5 của PVOIL, giá xăng E10 RON95 III bán ra với giá hơn 23.660 đồng/lít. Hệ thống Petrolimex bán xăng E10 RON95 III với mức giá dao động từ 23.660 đồng đến 24.130 đồng/lít, tuỳ theo vùng, xăng E10 RON95 V được Petrolimex bán ra với giá từ 24.560 đồng đến 25.050 đồng/lít.

Như vậy, giá xăng E10 RON95 chỉ rẻ gần 500 đồng/lít so với xăng khoáng RON95 bán ra trên thị trường.

Nên chọn xăng E5 cho xe cũ, máy cắt cỏ hoặc máy cưa cầm tay?

Từ một góc nhìn khác, chia sẻ với PV Dân Việt, ông Nguyễn Thắng, chủ một doanh nghiệp xăng dầu phía Nam nhận định: Việc chuyển đổi từ xăng khoáng RON 95 sang sử dụng hoàn toàn xăng sinh học E10 cần một chiến lược đồng bộ từ chính sách đến thực tế.

"Công tác áp dụng các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật về phương tiện tại Việt Nam hiện chưa thực sự quyết liệt. Tại các vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa, tỷ lệ người dân sử dụng xe động cơ đời cũ hoặc các loại máy móc nông nghiệp (như máy cắt cỏ, máy cưa cầm tay) chưa tương thích với xăng E10 còn rất lớn. Do đó, nhóm đối tượng này nên ưu tiên chọn mua xăng E5 RON 92. Ngược lại, với các dòng xe đời mới đã đáp ứng đủ tiêu chuẩn kỹ thuật thì người dùng hoàn toàn không phải lăn tăn", ông Thắng phân tích.

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình Đào tạo kỹ thuật ô tô (Đại học Bách khoa Hà Nội)

PGS.TS Đàm Hoàng Phúc, Giám đốc Chương trình Đào tạo kỹ thuật ô tô (Đại học Bách khoa Hà Nội) khuyến nghị người dùng xe đời cũ nên chủ động vệ sinh bình xăng và bảo dưỡng toàn bộ hệ thống nhiên liệu (thay bugi cũ, thay lọc xăng, kiểm tra kim phun) trước khi chuyển đổi. Chi phí cho việc này không lớn nhưng loại bỏ được phần lớn rủi ro.

Ông Phúc cũng lưu ý người dân nên chọn đổ xăng tại các cây xăng có lưu lượng lớn để đảm bảo nhiên liệu được luân chuyển liên tục, giảm nguy cơ xăng E10 bị tồn lâu dẫn đến biến chất. Với xe ít sử dụng, nên chạy gần hết xăng trước khi cất bãi. Sau vài tuần đầu dùng E10, chủ xe cũng nên kiểm tra lại hệ thống nhiên liệu như áp suất bơm, tình trạng ống dẫn cao su để xác nhận quá trình thích ứng diễn ra bình thường.

Hiện trên thị trường có nhiều sản phẩm phụ gia quảng cáo hỗ trợ chuyển đổi sang xăng sinh học, PGS Đàm Hoàng Phúc cho rằng: "Về phía khoa học, chúng tôi chưa có dữ liệu thực nghiệm để đánh giá hiệu quả các sản phẩm này nên không đưa ra khuyến nghị cụ thể".

Ông Phúc khẳng định, một nguyên tắc cần nắm là bất kỳ chất phụ gia nào thêm vào xăng đều phải tuân thủ đúng các quy chuẩn hiện hành về nhiên liệu. Sản phẩm không rõ nguồn gốc, không có chứng nhận phù hợp tiêu chuẩn xăng dầu thì tuyệt đối không sử dụng, bất kể quảng cáo hấp dẫn đến đâu.

"Cách tốt nhất là vệ sinh bình xăng, bảo dưỡng hệ thống nhiên liệu, và chuyển đổi dần sang E10, không cần thêm bất cứ thứ gì khác. Với xe hiện đại và nhiên liệu đạt chuẩn, E10 hoàn toàn có thể thay thế RON95 mà không gây bất lợi đáng kể, thậm chí có lợi hơn trong điều kiện nội đô tắc đường", PGS Đàm Hoàng Phúc cho hay.

Cũng theo giới chuyên gia, Nhà nước và các doanh nghiệp đầu mối bắt buộc phải minh bạch hóa toàn bộ quy chuẩn quốc gia từ khâu phối trộn, bảo quản cho đến phân phối,... Đây là yếu tố quan trọng để xây dựng lại niềm tin chiến lược cho người tiêu dùng khi chuyển sang sử dụng xăng E10.