Washington dốc hầu bao cho cỗ máy chiến tranh

Tổng thống Donald Trump vừa kích nổ một "quả bom" tài chính khi đề xuất ngân sách quốc phòng kỷ lục 1.500 tỷ USD cho năm tài khóa 2027. Để đổi lấy một quân đội siêu cường tiệm cận quy mô Thế chiến II, Nhà Trắng sẵn sàng thực hiện những cuộc "đại phẫu" cắt giảm tàn khốc đối với y tế, môi trường và khoa học, đẩy đồi Capitol vào một cuộc chiến pháp lý nảy lửa về tương lai nước Mỹ.

Trong bối cảnh xung đột với Iran căng thẳng, việc đổ thêm 44% ngân sách vào kho đạn dược và đóng tàu chiến không chỉ là lời răn đe đối thủ mà còn là sự đánh đổi trực diện với chất lượng sống của hàng triệu người dân Mỹ.

Washington dốc hầu bao cho cỗ máy chiến tranh

Chính quyền Mỹ công bố dự thảo ngân sách tài khóa 2027 với trọng tâm rõ rệt: dồn lực cho quốc phòng. Tổng chi quân sự dự kiến tăng 44%, chạm mốc 1.500 tỷ USD – mức cao nhất trong lịch sử hiện đại, vượt cả các giai đoạn tăng cường quân sự trước đây, kể cả dưới thời Ronald Reagan.

Ngược lại, chi tiêu nội địa bị cắt giảm khoảng 73 tỷ USD, tương đương 10% so với năm 2025. Nhà Trắng lập luận đây là điều chỉnh cần thiết để đối phó các thách thức an ninh ngày càng gia tăng, trong đó có những điểm nóng quân sự liên quan tới Iran.

Cấu trúc ngân sách cho thấy hơn 1.100 tỷ USD sẽ đi theo quy trình phân bổ thông thường của Quốc hội, phần còn lại dự kiến sử dụng cơ chế hòa giải ngân sách – công cụ cho phép thông qua với đa số đơn giản tại Thượng viện, từng được áp dụng trong các cải cách thuế trước đây.

Không chỉ tăng tổng chi, kế hoạch còn phân bổ chi tiết cho nhiều hạng mục then chốt: nâng lương quân nhân 5–7%, tái thiết kho đạn dược, mở rộng năng lực sản xuất công nghiệp quốc phòng và đầu tư đảm bảo nguồn cung khoáng sản chiến lược trong nước nhằm giảm phụ thuộc bên ngoài.

Một điểm đáng chú ý là khoản 65,8 tỷ USD dành cho chương trình đóng tàu, bao gồm cả tàu chiến lẫn tàu hỗ trợ, cùng với nâng cấp hạ tầng các xưởng đóng tàu – tín hiệu cho thấy Mỹ muốn củng cố sức mạnh hải quân trong dài hạn.

Song song với đó, hàng loạt cơ quan dân sự đối mặt với cắt giảm sâu. Bộ Y tế và Dịch vụ Nhân sinh dự kiến giảm 15,8 tỷ USD; Bộ Lao động giảm tới 25,9%. Đáng kể nhất là Cơ quan Bảo vệ Môi trường với mức cắt giảm lên tới 52%. Ngân sách cho NASA cũng bị thu hẹp 23%, phản ánh sự dịch chuyển ưu tiên rõ rệt khỏi khoa học và không gian.

Dù vậy, bản đề xuất không mang tính ràng buộc. Quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về Quốc hội Mỹ – nơi cán cân quyền lực đang sít sao. Điều này khiến triển vọng thông qua một kế hoạch quy mô lớn như vậy trở nên khó lường.

Giới quan sát nhận định phe Dân chủ sẽ phản đối mạnh các cắt giảm phúc lợi, trong khi ngay cả nội bộ Cộng hòa cũng có thể xuất hiện sự dè dặt trước quy mô chi tiêu quân sự và nguy cơ nới rộng thâm hụt ngân sách. Một cuộc giằng co chính trị là điều gần như chắc chắn.