Vượt sóng dữ: Vàng, bạc, bạch kim trở lại vai trò “thủ lĩnh” phòng thủ

Thị trường kim loại quý đang bước vào kỷ nguyên tái định vị, khi vàng, bạc và bạch kim không chỉ là tài sản trú ẩn truyền thống mà còn trở thành mắt xích chiến lược trong danh mục đầu tư hiện đại. Trước làn sóng căng thẳng địa chính trị và chuyển dịch công nghệ toàn cầu, các chuyên gia Saxo Bank nhận định bộ ba kim loại này ngày càng giữ vai trò trung tâm trong chiến lược phân bổ tài sản của cả giới đầu tư cá nhân lẫn các định chế tài chính lớn.

Trong báo cáo mới nhất, nhóm phân tích tại Saxo Bank nhấn mạnh: “Vàng, bạc và bạch kim đang giữ một vị trí đặc biệt trong chiến lược phân bổ tài sản toàn cầu, không chỉ vì tính truyền thống của chúng, mà vì cách chúng phản ứng khác biệt khi thị trường rơi vào trạng thái bất ổn”.

Suốt nhiều thập kỷ, bộ ba kim loại quý này được xem là lá chắn chống lạm phát, hàng rào phòng ngừa khủng hoảng và là trụ cột quan trọng trong danh mục đầu tư đa dạng hóa. Tuy nhiên, bức tranh đang thay đổi nhanh chóng. Trong khi vàng tiếp tục được các ngân hàng trung ương tích trữ như tài sản dự trữ cốt lõi, thì bạc và bạch kim ngày càng chuyển dịch về phía ứng dụng công nghiệp, đặc biệt trong công nghệ xanh và năng lượng tái tạo.

Saxo Bank thẳng thắn đặt vấn đề: “Gọi các kim loại quý là nơi trú ẩn giờ đây không còn đủ. Câu hỏi cần đặt ra là: trú ẩn khỏi điều gì, và trong bao lâu?”

Vàng – Biểu tượng của tài sản an toàn xuyên thế kỷ

Với chức năng tiền tệ vượt thời gian, vàng được Saxo Bank đánh giá là chuẩn mực để so sánh mọi tài sản trú ẩn khác. Không bị hao mòn hay tiêu thụ như hàng hóa thông thường, vàng là kênh lưu trữ giá trị được lựa chọn trong thời kỳ bất ổn hệ thống.

Ngày 2/7/2025, giá vàng giao ngay xoay quanh mốc 3.328 USD/ounce, tăng nhẹ do đồng USD suy yếu và lo ngại lạm phát, dù Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn giữ lãi suất ở mức cao. Tính đến nay, các ngân hàng trung ương toàn cầu đang nắm giữ hơn 36.700 tấn vàng – tương đương 17% nguồn cung toàn cầu – với Mỹ, Đức và Trung Quốc là ba quốc gia dẫn đầu.

Với các quốc gia, vàng không chỉ là phương tiện bảo vệ trước cú sốc tỷ giá mà còn củng cố uy tín tài chính quốc gia. Với nhà đầu tư cá nhân, vàng phát huy hiệu quả đặc biệt khi lãi suất thực âm, tiền pháp định mất giá hoặc thị trường tài chính suy giảm mạnh.

Dẫu vậy, Saxo Bank lưu ý: “Vàng không nên được hiểu là tài sản tăng trưởng. Biến động giá của vàng chủ yếu đến từ kỳ vọng thị trường, lãi suất thực và sức mạnh đồng USD – hơn là yếu tố cung cầu thực tế.”

Bạc – Kết hợp giữa trú ẩn và công nghiệp

Không giống vàng, bạc mang trong mình bản chất kép: vừa là tài sản phòng thủ trong khủng hoảng, vừa là nguyên liệu chiến lược trong phục hồi kinh tế. Hiện bạc giao dịch ở mức 36 USD/ounce, với biến động mạnh do hơn 50% nhu cầu đến từ lĩnh vực công nghiệp.

Trong đó, ứng dụng điện tử chiếm khoảng 25–30% nhờ khả năng dẫn điện vượt trội, còn ngành năng lượng mặt trời chiếm gần 15% nhờ vào lớp phủ dẫn điện trong pin quang điện. Ngoài ra, bạc còn được sử dụng trong các ngành y tế, ô tô, lọc nước và sản xuất hóa chất.

Theo Hiệp hội Bạc Thế giới, năm 2025 sẽ đánh dấu mức cầu bạc công nghiệp kỷ lục nhờ làn sóng công nghệ xanh và chuyển đổi số toàn cầu. Tuy nhiên, chính yếu tố công nghiệp này khiến bạc nhạy cảm với chu kỳ tăng trưởng, đồng thời dễ biến động hơn vàng.

Với mức giá thấp hơn và tính thanh khoản cao qua các công cụ tài chính như ETF và hợp đồng tương lai, bạc ngày càng hấp dẫn nhà đầu tư cá nhân muốn kết hợp khả năng phòng thủ với kỳ vọng tăng trưởng.

Bạch kim – Kim loại quý của công nghệ tương lai

Là kim loại quý hiếm với nguồn cung chủ yếu đến từ Nam Phi và Nga, bạch kim chịu ảnh hưởng mạnh từ rủi ro địa chính trị và gián đoạn chuỗi cung ứng. Khoảng 40% nhu cầu đến từ ngành ô tô, chủ yếu trong bộ chuyển đổi xúc tác cho động cơ xăng và diesel. Ngoài ra, bạch kim còn có mặt trong lọc dầu, y tế và đặc biệt là pin nhiên liệu hydro – lĩnh vực đang được kỳ vọng phát triển mạnh mẽ trong thập kỷ tới.

Ngày 2/7/2025, giá bạch kim đạt khoảng 1.353 USD/ounce. Saxo Bank dự báo thị trường bạch kim sẽ thiếu hụt khoảng 848.000 ounce trong năm nay do nguồn cung co hẹp và tỷ lệ tái chế thấp. Giá bạch kim cũng chịu tác động bởi chính sách thay thế giữa bạch kim và palladium của các nhà sản xuất ô tô.

Kim loại quý – Trụ cột trong danh mục phòng thủ hiện đại

Bất chấp sự thay đổi trong vai trò và cấu trúc cung – cầu, các chuyên gia Saxo Bank khẳng định: vàng, bạc và bạch kim tiếp tục là những trụ cột không thể thiếu trong chiến lược phòng thủ tài chính hiện đại.

Ưu thế của kim loại quý là không mang rủi ro đối tác, tính thanh khoản cao và khả năng chống đỡ khi các tài sản khác lao dốc. Tuy nhiên, nhà đầu tư cũng cần cân nhắc những rủi ro đặc thù như chi phí lưu trữ, bảo hiểm, không tạo ra dòng tiền định kỳ và dễ bị ảnh hưởng bởi tâm lý thị trường hoặc dòng vốn đầu cơ.

Saxo Bank khuyến nghị:

Với danh mục thận trọng, nên phân bổ 2–5% vào kim loại quý, trong đó vàng là trọng tâm.

Với danh mục cân bằng hoặc nhạy cảm với lạm phát, tỷ lệ có thể mở rộng đến 10%, kết hợp linh hoạt cả ba kim loại tùy theo khẩu vị rủi ro.

“Giá trị thật sự của vàng, bạc và bạch kim không nằm ở khả năng sinh lời liên tục, mà ở việc giữ vững vị thế khi mọi thứ khác sụp đổ” – báo cáo kết luận.