Vừa định rút quân, Mỹ lại đưa thêm 5.000 quân tới châu Âu: Điều gì đang xảy ra?

Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố sẽ điều thêm 5.000 binh sĩ tới Ba Lan, một động thái gây bất ngờ khi trước đó Washington từng có kế hoạch giảm hiện diện quân sự tại châu Âu.

Thông tin được ông Trump công bố trên mạng xã hội Truth Social hồi tuần trước. Ông liên hệ trực tiếp quyết định này với mối quan hệ cá nhân và chính trị với Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki.

“Dựa trên chiến thắng bầu cử của Tổng thống Karol Nawrocki, người mà tôi tự hào ủng hộ, cũng như mối quan hệ giữa chúng tôi, tôi vui mừng thông báo Mỹ sẽ điều thêm 5.000 binh sĩ tới Ba Lan”, ông Trump viết.

Quyết định đảo chiều gây nhiều câu hỏi

Đáng chú ý, tuyên bố trên được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Lầu Năm Góc hủy kế hoạch triển khai khoảng 4.000 binh sĩ tới Ba Lan trong khuôn khổ cắt giảm lực lượng Mỹ tại châu Âu.

Theo truyền thông Mỹ, động thái mới có thể thực chất là việc đảo ngược quyết định trước đó. Cụ thể, Bộ Quốc phòng Mỹ từng dừng triển khai Lữ đoàn tác chiến thiết giáp số 2 thuộc Sư đoàn Kỵ binh số 1 (đóng tại Texas), đơn vị dự kiến luân chuyển sang Ba Lan và Đông Âu.

Wall Street Journal cho biết sau đó ông Trump đã chất vấn Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth về lý do hủy kế hoạch, đồng thời nhấn mạnh Mỹ không nên “đối xử tệ với Ba Lan” – một đồng minh thân cận.

Một số nguồn tin tiết lộ một phần lực lượng này thậm chí đã bắt đầu di chuyển khí tài trước khi kế hoạch bị dừng lại.

Hiện Lầu Năm Góc chưa xác nhận liệu 5.000 binh sĩ mà ông Trump đề cập có phải là lực lượng từng bị hủy triển khai hay sẽ được điều động từ các khu vực khác, như Đức.

Vai trò chiến lược của Ba Lan

Hiện có khoảng 10.000 binh sĩ Mỹ đang đồn trú tại Ba Lan theo hình thức luân phiên.

Kể từ khi xung đột Nga - Ukraine bùng phát, Ba Lan trở thành một trong những đối tác quân sự quan trọng nhất của Mỹ tại sườn đông NATO, đồng thời là trung tâm trung chuyển viện trợ quân sự cho Ukraine.

Hai nước đã ký Thỏa thuận Hợp tác Quốc phòng Tăng cường vào năm 2020, mở rộng hợp tác và củng cố sự hiện diện lâu dài của quân đội Mỹ tại Ba Lan.

Tổng thống Ba Lan Karol Nawrocki hoan nghênh quyết định của ông Trump, gọi liên minh Ba Lan - Mỹ là “trụ cột an ninh sống còn” đối với châu Âu. Ngoại trưởng Đức Johann Wadephul cũng bày tỏ ủng hộ, cho rằng động thái này góp phần tăng cường an ninh cho toàn bộ NATO.

Tính toán chiến lược và yếu tố chính trị

Quyết định điều thêm quân được xem là bước đảo chiều rõ rệt so với các tín hiệu trước đó về việc Mỹ có thể cắt giảm hiện diện quân sự tại châu Âu.

Đầu tháng, Washington từng công bố kế hoạch rút 5.000 binh sĩ khỏi Đức sau những bất đồng giữa ông Trump và Thủ tướng Đức Friedrich Merz liên quan đến chính sách Trung Đông. Khi đó, ông Trump còn ám chỉ việc cắt giảm có thể tiếp tục.

Bên cạnh đó, Tổng thống Mỹ nhiều lần chỉ trích các đồng minh NATO vì không chi đủ cho quốc phòng và không ủng hộ đầy đủ các chiến lược của Washington.

Các chuyên gia nhận định động thái mới phản ánh cách tiếp cận “có đi có lại” trong chính sách liên minh của ông Trump: ưu tiên các quốc gia có quan hệ gần gũi, đồng thời gây sức ép với những đối tác bị xem là chưa hợp tác đầy đủ.

Trong bối cảnh đó, Ba Lan nổi lên như một đồng minh phù hợp khi duy trì chi tiêu quốc phòng cao (khoảng 4,5% GDP), ủng hộ mạnh mẽ Ukraine và thúc đẩy sự hiện diện quân sự lớn hơn của Mỹ.

Tín hiệu chiến lược nhưng vẫn khó đoán

Việc điều thêm quân tới Ba Lan vừa mang ý nghĩa chiến lược – củng cố sườn đông NATO – vừa mang màu sắc chính trị, thể hiện sự ủng hộ đối với một đồng minh thân cận của ông Trump tại châu Âu.

Tuy nhiên, sự thiếu rõ ràng trong thông báo cũng cho thấy chính sách của Mỹ vẫn khó đoán. Các đồng minh châu Âu hiện vẫn chưa xác định được liệu Washington đang giảm cam kết với NATO hay chỉ đang tái định hình liên minh theo hướng có lợi hơn cho mình.