Vốn đã phân gần hết, vì sao giải ngân vẫn ì ạch?

Tính đến giữa năm, vốn phân bổ đạt 96,8% kế hoạch nhưng giải ngân chỉ 29,2%, tạo ra khoảng cách đáng kể đòi hỏi phân tích sâu hơn

Khoảng cách 67,6 điểm phần trăm giữa phân bổ và giải ngân gợi ra câu hỏi: liệu đây là do khó khăn trong triển khai thực tế, hay do quá trình phân bổ vốn chưa phù hợp với năng lực thực hiện của các đơn vị? Nếu vốn đã phân bổ 96,8% nhưng chỉ giải ngân 29,2%, điều này có thể phản ánh: thiếu hụt nhân lực, chậm trễ thủ tục hành chính, hoặc các dự án chưa sẵn sàng khởi công. Cần làm rõ tỷ lệ nào trong số này do yếu tố khách quan (thiếu vật liệu, đất đai) và yếu tố chủ quan (quản lý yếu kém).

26 bộ cơ quan và 14 địa phương giải ngân dưới bình quân, trong khi một số bộ như Quốc phòng, Công an có tỷ lệ cao hơn. Liệu đây là do những bộ, cơ quan yếu thế này có năng lực quản lý dự án hạn chế, hay vì cấu trúc dự án của họ phức tạp hơn? Cần xem xét xem liệu các bộ, cơ quan có tỷ lệ giải ngân dưới 1% (như Liên minh Hợp tác xã, Bộ Dân tộc và Tôn giáo) có đủ cơ chế hỗ trợ và giám sát hay không.

Vốn phân bổ bao gồm 5% tiết kiệm ngân sách địa phương cho dự án đường sắt, điều này có thể tạo ra xung đột ưu tiên: liệu các địa phương có đủ động lực giải ngân nhanh khi một phần vốn bị "giữ lại" cho dự án trung ương? Chính sách này có rủi ro khiến một số địa phương chậm triển khai các dự án khác hoặc gặp khó khăn về lưu động vốn.

Nếu mục tiêu là giải ngân 100% vốn kế hoạch, cần xem xét: liệu tăng tốc giải ngân trong nửa năm còn lại có dẫn đến chất lượng dự án giảm sút, hoặc chi phí quản lý tăng do áp lực thời gian? Hay là kế hoạch vốn ban đầu đã quá lạc quan so với năng lực thực tế của hệ thống?