#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Việt Nam - Trung Quốc: Mở ra giai đoạn hợp tác kinh tế mới trong bối cảnh toàn cầu biến động

Việt Nam và Trung Quốc hiện đang đứng trước những cơ hội chiến lược để thúc đẩy quan hệ hợp tác kinh tế toàn diện, bền vững và cân bằng hơn, trong bối cảnh địa chính trị và cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu đang dịch chuyển mạnh mẽ.

Chuyến thăm cấp Nhà nước tới Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận Bình từ ngày 14 đến 15/4/2025, theo lời mời của Tổng Bí thư Tô Lâm và Chủ tịch nước Lương Cường, diễn ra trong thời điểm đặc biệt: hai nước kỷ niệm 75 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và cùng xác định năm 2025 là Năm giao lưu nhân văn Việt Nam – Trung Quốc. Đây không chỉ là chuyến công tác nước ngoài đầu tiên của nhà lãnh đạo Trung Quốc trong năm nay, mà còn là sự kiện đánh dấu bước khởi đầu cho một giai đoạn hợp tác mới giữa hai nền kinh tế.

Trung Quốc hiện là đối tác thương mại lớn nhất, thị trường xuất khẩu lớn thứ hai và là nguồn cung nguyên phụ liệu sản xuất chủ yếu của Việt Nam. Năm 2024, tổng kim ngạch thương mại song phương đạt kỷ lục 205,2 tỷ USD – mức cao nhất từ trước đến nay, tăng 33,3 tỷ USD so với năm 2023. Với con số này, Trung Quốc là quốc gia đầu tiên mà Việt Nam thiết lập mốc thương mại hai chiều vượt ngưỡng 200 tỷ USD.

Việt Nam đang dần khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng khu vực với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực sang Trung Quốc như: nông sản (gạo, trái cây nhiệt đới, cà phê, hạt điều...), thủy sản, linh kiện điện tử, cao su, dệt may và dầu thô. Đặc biệt, nhóm nông sản tươi – với lợi thế địa lý và nhu cầu tiêu dùng lớn tại Trung Quốc – đã và đang ghi nhận sự tăng trưởng bền vững, trở thành “điểm sáng” trong cơ cấu xuất khẩu.

Ở chiều ngược lại, Việt Nam nhập khẩu từ Trung Quốc các mặt hàng thiết yếu phục vụ sản xuất như: máy móc, thiết bị công nghiệp, linh kiện điện tử, hàng tiêu dùng và nguyên vật liệu. Cơ cấu hàng hóa đa dạng giữa hai nước phản ánh sự bổ trợ và tận dụng được lợi thế so sánh của mỗi bên, góp phần vào sự phát triển kinh tế khu vực.

Dù vẫn còn tình trạng nhập siêu, song cơ cấu thương mại đang có xu hướng tích cực, thể hiện qua việc xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc không chỉ dừng lại ở nguyên liệu thô mà đã bao gồm nhóm hàng công nghệ và máy móc có giá trị gia tăng cao hơn. Điều này cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong năng lực sản xuất và chuyển dịch cơ cấu công nghiệp của Việt Nam.

Tuy nhiên, để tiến tới một cán cân thương mại hài hòa hơn, Việt Nam cần tập trung vào nâng cao năng lực nội tại, phát triển ngành công nghiệp hỗ trợ và giảm dần sự phụ thuộc vào nguồn nguyên vật liệu đầu vào từ bên ngoài.

Trong bối cảnh đó, hợp tác doanh nghiệp Việt – Trung đóng vai trò then chốt, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và tăng trưởng xanh. Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), ông Phạm Tấn Công, khẳng định doanh nghiệp hai nước cần chủ động thích ứng với những biến động toàn cầu, đồng thời tận dụng các cơ hội mới để mở rộng thị trường, đổi mới sản phẩm và gia tăng sức cạnh tranh.

Việt Nam luôn hoan nghênh và tạo điều kiện thuận lợi để các doanh nghiệp Trung Quốc tăng cường đầu tư vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao, như: năng lượng tái tạo, chuyển đổi số, công nghiệp chế tạo chất lượng cao, đô thị thông minh, hạ tầng giao thông, y tế và giáo dục.

Song song đó, việc tăng cường kết nối giữa các tổ chức như VCCI, CCPIT, Hiệp hội Doanh nghiệp Trung Quốc tại Việt Nam... được kỳ vọng sẽ khơi nguồn cho một làn sóng đầu tư mới – đến từ các doanh nghiệp công nghệ, startup, và lực lượng doanh nghiệp trẻ – góp phần tạo dựng nền tảng bền vững cho quan hệ kinh tế Việt Nam – Trung Quốc trong giai đoạn mới.