Việt Nam Trở Lại Ngôi Vương Xuất Khẩu Gạo Thế Giới

Gạo Việt Nam – Hành trình trở lại đỉnh cao

Giá gạo xuất khẩu của Việt Nam đang chứng kiến sự phục hồi mạnh mẽ và thậm chí đã trở lại vị trí số 1 thế giới đối với một số dòng sản phẩm chủ lực. Đặc biệt, gạo tẻ thường tiêu chuẩn 5% tấm hiện đạt 397 USD/tấn, cao hơn Thái Lan (395 USD/tấn), Pakistan (387 USD/tấn) và Ấn Độ (376 USD/tấn). Với gạo cao cấp, gạo ST25 của Việt Nam hiện đang giữ ngôi vị cao nhất với mức 1.200 USD/tấn, bỏ xa các dòng gạo đặc sản của Thái Lan và Ấn Độ.

Việt Nam Trở Lại Ngôi Vương Xuất Khẩu Gạo Thế Giới

Quý 1/2025 – Xuất khẩu gạo tăng mạnh về lượng

Theo Tổng cục Hải quan, trong tháng 3/2025, lượng gạo xuất khẩu của Việt Nam tăng 54,82%, kim ngạch tăng 48,06% so với tháng 2. Tuy vậy, giá xuất khẩu trung bình giảm nhẹ 4,37%. Dẫn đầu danh sách thị trường nhập khẩu là Philippines với hơn 438.800 tấn, tiếp theo là Trung Quốc và Ghana.

Tính chung quý 1/2025, cả nước xuất khẩu gần 2,31 triệu tấn gạo, đạt 1,21 tỷ USD, tăng 5,82% về lượng nhưng lại giảm 15,53% về giá trị so với cùng kỳ năm 2024. Giá gạo xuất khẩu bình quân đạt 522 USD/tấn, giảm 20,18% so với năm trước.

Các thị trường chủ lực thay đổi ra sao?

- Philippines: Vẫn là khách hàng số 1 với hơn 985.000 tấn, chiếm 42,7% thị phần, tuy nhiên giảm cả về lượng, kim ngạch lẫn giá so với cùng kỳ.

- Bờ Biển Ngà: Vượt lên vị trí thứ 2 với mức tăng 218% về lượng, mặc dù giá giảm khoảng 25%.

- Trung Quốc: Xếp thứ 3 với mức tăng vượt bậc 184% về lượng.

- Ghana: Giữ vị trí thứ 4, cho thấy châu Phi đang trở thành khu vực nhập khẩu chiến lược trong tương lai.

Giá gạo phục hồi và xu hướng đi lên

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), giá gạo đang hồi phục mạnh mẽ nhờ nguồn cung giảm sau vụ Đông Xuân, trong khi nhu cầu từ các thị trường chủ lực vẫn duy trì cao. Nhiều doanh nghiệp trong nước đã chốt được giá trên 400 USD/tấn cho gạo 5% tấm.

Dự báo trong năm 2025, riêng Philippines có thể nhập khẩu tới 5 triệu tấn gạo, tiếp tục là thị trường lớn nhất của Việt Nam.

Gạo thơm, gạo đặc sản – lợi thế vàng của Việt Nam

Việt Nam đang có lợi thế cạnh tranh vượt trội trong phân khúc gạo cao cấp. Đặc biệt:

- Gạo ST25 đạt mức kỷ lục 1.200 USD/tấn, do nguồn cung hạn chế và nhu cầu nội địa tăng cao.

- Trong khi đó, gạo Thơm Lài của Thái Lan chỉ đạt 1.050 USD/tấn, gạo Hom Mali là 1.100 USD/tấn và gạo Basmati của Ấn Độ chỉ vào khoảng 900 USD/tấn.

- Gạo nếp – dòng sản phẩm chủ yếu xuất sang Trung Quốc – hiện cũng có giá cao 580–590 USD/tấn, tuy nhiên Trung Quốc đã tạm dừng mua do giá vượt ngưỡng chấp nhận.

Chuyển mình trong sản xuất: Ví dụ từ Lam Sơn

Không chỉ dừng lại ở xuất khẩu nguyên liệu, Việt Nam đang hướng đến giá trị cao hơn qua sản phẩm chất lượng. Tại Thanh Hóa, Công ty CP Mía đường Lam Sơn đã đưa giống lúa Nhật Japonica J02 vào sản xuất quy mô lớn. Tháng 11/2024, họ đã xuất khẩu thành công 300 tấn gạo sang Singapore, và sắp tới dự kiến sẽ xuất lô hàng đầu tiên sang Nhật Bản.

Chiến lược tương lai: Định vị lại gạo Việt trên bản đồ thế giới

Ông Đỗ Hà Nam, Chủ tịch VFA, cho biết: “Gạo Việt Nam đang chuyển dần từ phân khúc trung bình lên phân khúc cao cấp, định hướng gắn với thương hiệu và giá trị”. Các thị trường khó tính như Nhật Bản, Mỹ và EU đang khát hàng, trong khi lượng gạo cao cấp Việt Nam xuất sang Mỹ hiện mới chỉ đạt 30.000 tấn/năm, và vào Nhật còn thấp hơn nhiều. Đây chính là dư địa lớn cho Việt Nam mở rộng sản xuất, nâng cấp chuỗi giá trị và khẳng định vị thế mới.