Viện trợ Ukraine: Mỹ đưa ra điều kiện để nối lại

Theo một số nguồn tin, Mỹ và Ukraine có thể ký kết thỏa thuận khoáng sản ngay trong tuần này. Đây được cho là bước tiến lớn giúp hòa giải mối quan hệ căng thẳng giữa Mỹ và Ukraine gần đây. Tổng thống Trump đã ra lệnh tạm hoãn toàn bộ viện trợ quân sự cho Ukraine cho đến khi Kiev chứng minh thiện chí đàm phán.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance khẳng định, Washington chỉ nối lại viện trợ nếu Ukraine chấp nhận ngồi vào bàn đàm phán.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance ngày 4/3 nhấn mạnh rằng Washington mong muốn Ukraine duy trì chủ quyền và độc lập. Ông đánh giá cao sự dũng cảm của quân đội Ukraine, nhưng cho rằng cả châu Âu, Mỹ và Ukraine đều không thể kéo dài cuộc xung đột vô thời hạn.

Theo ông Vance, đây là lý do các bên cần nhanh chóng ngồi vào bàn đàm phán. "Tổng thống đang gửi một thông điệp rất rõ ràng: Ukraine phải bắt đầu đàm phán với Tổng thống Trump về thỏa thuận khoáng sản," ông nói thêm.

Khi được hỏi liệu thỏa thuận này có còn khả thi hay không, Phó Tổng thống Mỹ khẳng định: "Chắc chắn có. Tổng thống Donald Trump vẫn theo đuổi thỏa thuận này và chúng tôi đã nhận được một số tín hiệu tích cực, dù vẫn chưa có cam kết chính thức từ phía Ukraine."

Chính quyền ông Trump trước đó đề xuất một thỏa thuận hợp tác khai thác khoáng sản, giúp Mỹ thu hồi hàng chục, thậm chí hàng trăm tỷ USD từ khoản viện trợ quân sự cho Ukraine trong ba năm qua. Tuy nhiên, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã bác bỏ đề xuất, cho rằng nó không công bằng khi thiếu các điều khoản đảm bảo an ninh cho Kiev.

Bất đồng này, cùng quan điểm khác biệt về cuộc xung đột với Nga, đã khiến cuộc hội đàm giữa ông Trump và ông Zelensky tại Nhà Trắng hôm 28/2 đổ vỡ. Theo giới chức Mỹ, đàm phán có thể được nối lại nếu Ukraine thể hiện thiện chí hòa bình và Tổng thống Zelensky công khai xin lỗi.

Ngày 4/3, ông Zelensky bày tỏ tiếc nuối về cuộc gặp không như mong đợi, đồng thời khẳng định Ukraine sẵn sàng ký thỏa thuận khoáng sản với Mỹ và hợp tác với chính quyền Trump để hướng tới hòa bình lâu dài. Một số nguồn tin cho biết, hai bên có thể ký kết thỏa thuận ngay trong tuần này.

Theo hai nguồn thạo tin, sau cuộc đối thoại căng thẳng ở Nhà Trắng, các quan chức cấp cao của ông Trump, bao gồm Đặc phái viên Keith Kellogg, đã liên hệ với phía Ukraine qua kênh liên lạc riêng. Giới chức Mỹ nhấn mạnh sự cần thiết phải ổn định quan hệ với Kiev càng sớm càng tốt, đồng thời thúc giục Ukraine đưa đàm phán trở lại đúng hướng trước bài phát biểu của ông Trump trước Quốc hội vào tối 4/3 (giờ Mỹ).

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent, người trực tiếp tham gia thảo luận về thỏa thuận, xác nhận với Fox News rằng hiện chưa có kế hoạch ký kết trước bài phát biểu của Tổng thống Trump. Tuy nhiên, một quan chức Nhà Trắng cho biết chính quyền Trump tin tưởng các cuộc đàm phán về khôi phục thỏa thuận khoáng sản đang đi đúng hướng.

Thỏa thuận này được kỳ vọng sẽ giúp giảm căng thẳng trong quan hệ Mỹ - Ukraine. Trước đó, ngày 3/3, ông Trump đã ra lệnh đình chỉ toàn bộ viện trợ quân sự cho Ukraine cho đến khi Kiev thể hiện thiện chí đàm phán.