Việc mua cổ phiếu thưởng chỉ nên bị đánh thuế khi NĐT bán và có lãi

Hiệp hội Các nhà đầu tư tài chính Việt Nam (VAFI) vừa có văn bản góp ý dự thảo nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của nghị định 126 hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế, trong đó đề xuất thuế thu nhập cá nhân sẽ được khấu trừ, kê khai và nộp ngay khi cá nhân nhận cổ tức, thưởng bằng chứng khoán.

VAFI cho biết, bản chất của thuế thu nhập cá nhân theo thông lệ thế giới và Việt Nam là chỉ đánh thuế khi hoạt động kinh doanh có lãi hoặc phát sinh thu nhập. Việc mua cổ phiếu thưởng chỉ nên bị đánh thuế khi nhà đầu tư bán và có lãi, theo VAFI.

Hiện nay, các sở giao dịch, đơn vị lưu ký và công ty chứng khoán đều dễ dàng tính được số lượng cổ phiếu thưởng và giá vốn, không gặp khó khăn trong việc xác định nhà đầu tư bán lãi hay lỗ.

Do đó, lãnh đạo VAFI nhấn mạnh cá nhân nắm giữ cổ phiếu thưởng nhưng chưa bán không thể coi là đã có thu nhập, và càng không thể trở thành đối tượng nộp thuế thu nhập cá nhân.

Ngoài ra, công ty phát hành cổ phiếu thưởng cũng không thể thực hiện chức năng nộp thuế thay cho nhà đầu tư.

Theo Luật Doanh nghiệp, họ không có trách nhiệm nộp khoản thuế này. Giả sử doanh nghiệp nộp thay, họ phải dùng tiền công ty để trả hộ, sau đó nhà đầu tư phải hoàn lại tiền.

Với các công ty niêm yết có hàng vạn cổ đông, bao gồm cả cổ đông nước ngoài, rất khó đảm bảo toàn bộ cổ đông sẽ chuyển lại tiền.

Vì vậy, thời điểm đánh thuế cổ phiếu thưởng hợp lý nhất là khi nhà đầu tư bán cổ phiếu, theo VAFI.

Về lâu dài, tổ chức này kiến nghị Bộ Tài chính nên xem xét áp dụng cơ chế "capital gain tax" đối với thuế giao dịch chứng khoán, nhằm khắc phục tình trạng nhà đầu tư kinh doanh thua lỗ nhưng vẫn phải nộp thuế.