MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Venezuela có gì khiến Iran và Hezbollah không thể đứng ngoài?

Việc Mỹ bắt giữ Tổng thống Venezuela Nicolas Maduro không chỉ làm rung chuyển chính trường Caracas mà còn tạo ra những phản ứng dây chuyền vượt xa khu vực Mỹ Latinh. Trong số những bên theo dõi sát sao diễn biến này có Iran và Hezbollah – hai thực thể từ lâu bị Washington xem là đối thủ chiến lược. Với Tehran và lực lượng vũ trang Shiite ở Liban, Venezuela không đơn thuần là một quốc gia Nam Mỹ, mà là một mắt xích quan trọng trong thế trận đối đầu toàn cầu với Mỹ.

Đồng minh của những quốc gia bị trừng phạt

Iran và Venezuela có nhiều điểm tương đồng hiếm thấy: đều sở hữu trữ lượng dầu mỏ lớn, đều theo đuổi đường lối chính trị đối nghịch với Mỹ và đều chịu các lệnh trừng phạt khắc nghiệt từ phương Tây trong nhiều năm. Chính bối cảnh đó đã khiến hai quốc gia xích lại gần nhau.

Theo các nhà phân tích, trừng phạt của Mỹ vô tình trở thành “chất xúc tác” thúc đẩy Tehran và Caracas tăng cường hợp tác. Iran hỗ trợ Venezuela duy trì hoạt động của các nhà máy lọc dầu, cung cấp phụ tùng, chuyên gia kỹ thuật trong bối cảnh hệ thống năng lượng của nước này gần như tê liệt. Đổi lại, Venezuela giúp Iran mở rộng hiện diện kinh tế và chiến lược tại Tây bán cầu – khu vực vốn được Mỹ coi là “sân sau”.

Năm 2022, hai nước ký kế hoạch hợp tác toàn diện kéo dài 20 năm, bao trùm các lĩnh vực từ dầu khí, hóa dầu đến vận tải biển và quốc phòng. Đây được xem là bước đi mang tính chiến lược dài hạn, vượt xa khuôn khổ hợp tác kinh tế thông thường.

Venezuela trong tính toán địa – chính trị của Iran

Đối với Iran, Venezuela có giá trị đặc biệt về mặt địa chính trị. Nằm ở khu vực Caribe, quốc gia Nam Mỹ này chỉ cách lãnh thổ Mỹ vài giờ bay. Sự hiện diện của Iran tại đây mang ý nghĩa biểu tượng mạnh mẽ: mở rộng không gian chiến lược của Tehran ngay sát biên giới địa chính trị của Washington.

Giới chức Iran coi vụ Mỹ bắt giữ ông Maduro là dấu hiệu cho thấy Washington sẵn sàng sử dụng các biện pháp cứng rắn, thậm chí quân sự, để đạt được mục tiêu chính trị. Điều này làm dấy lên lo ngại tại Tehran về nguy cơ Mỹ áp dụng cách tiếp cận tương tự ở những khu vực khác.

Ngoại trưởng Iran đã lên tiếng chỉ trích động thái của Mỹ là vi phạm luật pháp quốc tế, đồng thời nhấn mạnh Tehran sẽ không chấp nhận tiền lệ một cường quốc bắt giữ lãnh đạo của một quốc gia có chủ quyền.

Vai trò gây tranh cãi của Hezbollah

Bên cạnh Iran, Hezbollah cũng thường xuyên được Mỹ nhắc đến trong các cáo buộc liên quan Venezuela. Washington cho rằng Caracas cho phép Hezbollah hoạt động “ngầm”, từ gây quỹ, rửa tiền đến buôn bán ma túy, nhằm tài trợ cho các hoạt động của lực lượng này tại Trung Đông.

Hezbollah kiên quyết phủ nhận các cáo buộc, khẳng định họ không có sự hiện diện hay ảnh hưởng tại Venezuela. Theo các nguồn tin thân cận với lực lượng này, mối liên hệ duy nhất giữa Hezbollah và Caracas chỉ dừng ở sự ủng hộ chung đối với Palestine và lập trường phản đối chính sách của Mỹ ở Trung Đông.

Dù vậy, trong mắt Washington, khả năng Venezuela trở thành điểm tựa cho các lực lượng thù địch với Mỹ tại Tây bán cầu là kịch bản không thể chấp nhận. Đây cũng là lý do khiến Caracas luôn nằm trong tầm ngắm của các chính quyền Mỹ, bất kể đảng phái.

Ý thức hệ và thông điệp đối đầu

Quan hệ Iran – Venezuela – Hezbollah không chỉ dựa trên lợi ích kinh tế hay an ninh, mà còn mang màu sắc ý thức hệ rõ nét. Cả ba đều coi mình là nạn nhân của “chủ nghĩa bá quyền” và tìm cách xây dựng một trật tự quốc tế đa cực, nơi ảnh hưởng của Mỹ bị hạn chế.

Sự hiện diện nhanh chóng của các nhà ngoại giao Iran tại lễ nhậm chức của Tổng thống lâm thời Delcy Rodriguez sau khi ông Maduro bị bắt được xem là thông điệp chính trị rõ ràng: Tehran sẽ không rút lui và tiếp tục đứng về phía Caracas, bất chấp sức ép từ Washington.

Một tiền lệ nguy hiểm?

Nhiều chuyên gia cảnh báo rằng việc Mỹ bắt giữ một nguyên thủ quốc gia có thể tạo ra tiền lệ nguy hiểm trong quan hệ quốc tế. Dù kịch bản tương tự khó có thể xảy ra tại Iran do khác biệt về cấu trúc quyền lực và năng lực quân sự, Tehran vẫn lo ngại Mỹ có thể đẩy mạnh các biện pháp đơn phương, từ tấn công có giới hạn đến gia tăng áp lực kinh tế và truyền thông.

Trong bối cảnh đó, Venezuela trở thành biểu tượng của sự kháng cự – không chỉ đối với Iran và Hezbollah, mà còn với những quốc gia, lực lượng đang tìm cách thách thức vai trò thống trị của Mỹ trên trường quốc tế.

Tóm lại, sự quan tâm của Iran và Hezbollah đối với Venezuela không phải là hiện tượng nhất thời. Đó là kết quả của nhiều năm hội tụ lợi ích, ý thức hệ và đối đầu chiến lược, khiến quốc gia Nam Mỹ này trở thành một quân cờ quan trọng trong bàn cờ địa – chính trị toàn cầu.