MỚI

Tính thuế TNCN 2026

#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

"Vạn lý hải trình" của Trung Quốc: Vẽ lại bản đồ "chiến lược" hàng hải thế giới.

Với việc thâu tóm quyền kiểm soát và sở hữu cổ phần tại gần 130 cảng biển toàn cầu, Trung Quốc đã khẳng định vị thế áp đảo, khiến sức mạnh cảng biển của họ trở thành yếu tố không thể so sánh trong bức tranh hạ tầng vận tải hàng hải thế giới.

Ngày 9/5, Liên minh châu Âu (EU) đã lên tiếng cảnh báo về mối lo ngại an ninh khi các tập đoàn Trung Quốc ngày càng mở rộng quyền kiểm soát tại những cảng biển chiến lược trên toàn thế giới.

Đến nay, Trung Quốc đã chiếm quyền vận hành hoặc sở hữu cổ phần tại gần 130 cảng biển, trải dài từ châu Á, Trung Đông, châu Âu cho đến Nam Mỹ — khu vực vốn được coi là "sân sau" của Mỹ. Chính sự hiện diện ngày càng mạnh mẽ này đã tạo nên một mạng lưới cảng biển với sức ảnh hưởng khổng lồ, giúp Trung Quốc gia tăng quyền lực trong cả thương mại và chính trị.

Hệ thống cảng biển toàn cầu của Trung Quốc, đặc biệt là trên con đường tơ lụa trên biển, không chỉ đóng vai trò quan trọng trong việc vận chuyển 80% khối lượng thương mại thế giới, mà còn mở ra một chiến lược toàn diện trong việc khẳng định vị thế quốc gia. Các tập đoàn lớn của Trung Quốc như COSCO, China Merchants và Hutchison hiện đang nắm cổ phần tại hơn 30 cảng biển ở Liên minh châu Âu, gia tăng sự hiện diện của mình tại những khu vực có giá trị chiến lược cao.

Trung Quốc không chỉ đổ vốn vào việc xây dựng các cảng biển hiện đại, mà còn cam kết cung cấp các khoản vay hấp dẫn, thu hút các quốc gia, đặc biệt là các nền kinh tế đang phát triển và thiếu nguồn lực. Ở những nước thuộc khu vực Nam bán cầu, Trung Quốc đã thực hiện chiến lược chiếm lĩnh bằng cách nắm quyền khai thác, sở hữu cổ phần tại các cảng biển quan trọng, điển hình là việc chiếm lĩnh hơn 50 cảng biển tại châu Phi. Cảng Kribi ở Cameroon, với khoản đầu tư lên tới hơn 1 tỷ USD, chính là một ví dụ điển hình cho thấy Trung Quốc đã thành công biến khu vực này thành trung tâm thương mại trọng yếu.

Lý do chính khiến Trung Quốc đầu tư mạnh mẽ vào các cảng biển là nhằm củng cố sức mạnh kinh tế và địa chính trị. Vận chuyển hàng hóa bằng đường biển chiếm phần lớn trong nền kinh tế Trung Quốc, và việc kiểm soát mạng lưới cảng biển toàn cầu mang lại cho quốc gia này những lợi thế vượt trội: từ việc tối ưu hóa chuỗi cung ứng, giảm chi phí vận chuyển, đến việc thu hút đầu tư mạnh mẽ. Trên tất cả, sức mạnh cảng biển của Trung Quốc hiện nay được xem là vô đối, một yếu tố làm khó khăn cho các quốc gia phương Tây muốn tái định hình chuỗi cung ứng toàn cầu.

Tuy nhiên, mối quan tâm của quốc tế không chỉ nằm ở mặt kinh tế. Đằng sau mạng lưới cảng biển toàn cầu là những toan tính chiến lược sâu xa. Trung Quốc đang xây dựng thế lực về mặt quân sự và chính trị thông qua việc kiểm soát các tuyến đường biển huyết mạch và gia tăng ảnh hưởng toàn cầu. Các cảng biển thương mại hiện đã trở thành nền tảng hỗ trợ không thể thiếu cho các hoạt động quân sự của Trung Quốc, nhất là trong bối cảnh Bắc Kinh không có mạng lưới căn cứ quân sự như Mỹ.

Trong khi đó, sự phát triển các dự án cơ sở hạ tầng cảng biển của Trung Quốc có tác động tích cực đến nền kinh tế các quốc gia sở tại. Chẳng hạn, cảng Piraeus của Hy Lạp, sau khi nhận đầu tư từ Trung Quốc, đã vươn lên trở thành một trung tâm thương mại quan trọng ở Địa Trung Hải. Trung Quốc, với chiến lược cung cấp cơ sở hạ tầng và nguồn lực tài chính, đã giúp các quốc gia này tăng trưởng vượt bậc.

Tuy nhiên, chính quyền các quốc gia sở tại vẫn có thể đình chỉ hoạt động của các cảng Trung Quốc hoặc thậm chí quốc hữu hóa chúng nếu xảy ra xung đột. Dù vậy, những động thái này vẫn không làm giảm đi sức mạnh và ảnh hưởng ngày càng lớn của Trung Quốc trong lĩnh vực cảng biển toàn cầu.