Ván bài 50.000 quân của Donald Trump

Khi "Dự án Tự do" thất bại chóng vánh sau 24 giờ, số phận của 1.600 con tàu mắc kẹt tại Hormuz hiện chỉ còn trông chờ vào một bản thỏa thuận hòa bình đang nằm trên bàn đàm phán đầy rủi ro.

Theo truyền thông Mỹ, Tổng thống Donald Trump đã điều động khoảng 50.000 binh sĩ tới Trung Đông trong khuôn khổ chiến dịch quân sự liên quan Iran. Đi cùng là hàng loạt khí tài hạng nặng gồm tàu sân bay, tàu khu trục, chiến đấu cơ và lực lượng thủy quân lục chiến viễn chinh.

Dù vậy, phần lớn lực lượng Mỹ hiện vẫn trong trạng thái “chờ lệnh”, giữa lúc Washington liên tục thay đổi thông điệp về mục tiêu thực sự của chiến dịch.

Ngày 5/5, Ngoại trưởng Marco Rubio tuyên bố chiến dịch quân sự của Mỹ tại Iran đã kết thúc. Tuy nhiên chỉ ít giờ sau, Bộ trưởng Quốc phòng Pete Hegseth lại cho biết quân đội Mỹ đang tập trung bảo vệ hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz.

Đáng chú ý, kế hoạch hộ tống tàu thuyền qua Hormuz cũng bị ông Trump tạm dừng chỉ sau một ngày triển khai.

Một ngày sau đó, Tổng thống Mỹ tiếp tục gây chú ý khi tuyên bố sẽ “chấm dứt chiến tranh” nếu Iran chấp nhận các điều khoản từ Washington. Song song với lời kêu gọi hòa bình, ông cũng cảnh báo các đợt không kích mới có thể diễn ra với quy mô “lớn hơn rất nhiều” nếu đàm phán thất bại.

Hormuz thành điểm nghẽn toàn cầu

Trong khi Mỹ duy trì phong tỏa hoạt động vận tải quanh Iran, Tehran vẫn kiểm soát chặt eo biển Hormuz – tuyến hàng hải vận chuyển dầu mỏ quan trọng bậc nhất thế giới.

Hàng chục tàu thương mại hiện mắc kẹt tại khu vực do lo ngại nguy cơ tấn công quân sự.

Theo Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), ít nhất 32 tàu đã bị tấn công kể từ khi xung đột bùng phát, khiến nhiều thủy thủ thương vong. Các hãng vận tải lớn tiếp tục từ chối đưa tàu qua eo biển dù được Mỹ đề nghị hộ tống quân sự.

Nhiều chuyên gia cho rằng rủi ro hiện nay không chỉ nằm ở chiến sự, mà còn ở nguy cơ đứt gãy chuỗi logistics và chi phí bảo hiểm tăng vọt.

“Dự án Tự do” do Mỹ phát động nhằm mở lại tuyến hàng hải thực tế chỉ giúp được hai con tàu vượt eo biển trước khi bị đình lại.

Những quân bài Mỹ vẫn đang giữ

Hiện Mỹ vẫn duy trì nhiều lực lượng chủ lực quanh Iran, sẵn sàng cho các kịch bản leo thang nếu đàm phán đổ vỡ.

Khoảng 2.000 lính dù thuộc Sư đoàn Dù số 82 đã được triển khai tới Trung Đông. Giới chức Mỹ cho biết lực lượng này có thể tham gia các chiến dịch kiểm soát đảo chiến lược hoặc sân bay quân sự tại Iran.

Bên cạnh đó là hơn 5.000 lính thủy đánh bộ và thủy thủ thuộc Đơn vị Thủy quân lục chiến Viễn chinh số 31.

Lực lượng đặc nhiệm Mỹ cũng đã xuất hiện tại khu vực từ nhiều tuần trước, với nhiệm vụ được cho là chuẩn bị cho các chiến dịch quy mô nhỏ nhằm vào cơ sở hạt nhân Iran.

Ngoài ra, hai nhóm tác chiến tàu sân bay USS Abraham Lincoln và USS George H.W. Bush tiếp tục hiện diện tại vùng biển Arab cùng hàng chục tàu hộ tống và hơn 10.000 binh sĩ.

Thỏa thuận hòa bình vẫn phủ đầy nghi ngờ

Dù Mỹ và Iran được cho là đang tiến gần hơn tới một thỏa thuận ngừng bắn, chưa có dấu hiệu rõ ràng cho thấy hai bên đã đạt đồng thuận thực chất.

Iran tuyên bố đang xem xét đề xuất từ Washington và sẽ áp dụng “quy trình mới” đối với hoạt động qua lại tại eo biển Hormuz. Tehran đồng thời thành lập cơ quan quản lý riêng đối với tuyến hàng hải này, bao gồm cả kế hoạch thu phí lưu thông.

Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng khoảng cách giữa hai bên vẫn rất lớn, đặc biệt quanh vấn đề hạt nhân và quyền kiểm soát Hormuz.

Trong bối cảnh đó, việc Mỹ duy trì lực lượng quy mô lớn quanh Iran cho thấy Washington chưa thực sự rút khỏi trạng thái sẵn sàng chiến đấu.