#Tài chính

24HMONEY đã kiểm duyệt

Ưu đãi vay mua nhà: Lãi suất thấp chỉ là ‘cái bẫy’ ngắn hạn?

Dù nhiều ngân hàng liên tục triển khai các gói vay mua nhà với lãi suất hấp dẫn, nhưng thời gian ưu đãi quá ngắn khiến không ít người vay e dè.

Sau khi Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) tiên phong tung ra gói vay mua nhà ưu đãi với lãi suất chỉ 5,5%/năm dành cho người trẻ, hàng loạt ngân hàng thương mại khác cũng nhanh chóng nhập cuộc.

Mới đây, Ngân hàng TMCP Phát triển TP.HCM (HDBank) triển khai chương trình vay mua nhà với quy mô vốn lên đến 30.000 tỷ đồng, lãi suất từ 4,5%/năm, thời hạn vay tối đa 50 năm, ân hạn gốc 5 năm và hạn mức lên tới 50 tỷ đồng. Trong khi đó, Ngân hàng TMCP Kiên Long (Kienlongbank) công bố gói tín dụng 3.000 tỷ đồng với lãi suất từ 0% dành cho người trẻ dưới 35 tuổi nhằm hỗ trợ mua nhà, tiêu dùng và sản xuất kinh doanh.

Không nằm ngoài cuộc, Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà Nội (SHB) cũng giới thiệu gói vay 16.000 tỷ đồng với lãi suất chỉ từ 3,99%/năm, thời gian vay tối đa 35 năm và miễn trả gốc đến 5 năm.

Lãi suất thấp nhưng 'siêu ngắn ngày'

Các chương trình vay hấp dẫn này được kỳ vọng sẽ giúp người trẻ dễ dàng tiếp cận nhà ở và kích thích thị trường bất động sản. Tuy nhiên, không ít người cảm thấy "mừng hụt" khi nhận ra mức lãi suất thấp chỉ áp dụng trong thời gian rất ngắn.

Chia sẻ trên một diễn đàn, anh Nguyễn Chiến (Nam Định) kể rằng ngay khi biết tin các ngân hàng tung gói vay ưu đãi, anh lập tức liên hệ để vay vốn. "Nhưng nhân viên ngân hàng cho biết lãi suất ưu đãi chỉ áp dụng trong 3 tháng đầu, sau đó sẽ điều chỉnh theo lãi suất thị trường. Họ thậm chí còn tư vấn tôi chọn gói vay khác," anh nói.

Tình huống của anh Chiến không phải cá biệt. Nhiều người mua nhà phản ánh rằng ngân hàng quảng bá rầm rộ lãi suất thấp nhưng không công khai rõ ràng về thời gian áp dụng. "Khi tìm hiểu kỹ, tôi mới biết lãi suất ưu đãi chỉ kéo dài vài tháng, sau đó tăng vọt, khiến người vay rơi vào cảnh 'mừng hụt'," chị Thu Hoài (Hà Nội) chia sẻ.

Một vấn đề khác là lãi suất thả nổi sau thời gian ưu đãi. Khi ưu đãi kết thúc, lãi suất thường được tính theo công thức: lãi suất tham chiếu + biên độ cố định, đẩy mức lãi thực tế lên 9 - 12%/năm, thậm chí cao hơn nếu thị trường biến động. "Lãi suất thấp cỡ nào cũng vô nghĩa nếu chỉ kéo dài vài tháng, trong khi khoản vay mua nhà thường kéo dài cả chục năm," anh Hoài Nam (Hà Nội) nói.

Cẩn trọng với các gói vay ưu đãi

Theo khảo sát hầu hết các gói vay ưu đãi lãi suất thấp hiện nay đều có thời gian áp dụng ngắn.

Chẳng hạn, gói "Ngôi nhà đầu tiên" của ACB áp dụng lãi suất 5,5% chỉ trong 3 tháng, sau đó tăng lên 6% cho kỳ hạn 6 tháng, 6,5% cho 12 tháng, 7% cho 24 tháng, 8,2% cho 36 tháng và 8,7% cho 60 tháng. SHB cũng áp dụng mô hình tương tự với lãi suất 3,99% trong 3 tháng, sau đó tăng lên 5,39% cho kỳ hạn 6 tháng và 8,39% cho 12 tháng.

Bà Đoàn Thái Thanh Thủy, Phó Giám đốc Khối Ngân hàng Bán lẻ SHB, cho biết ngân hàng có phương án ưu đãi cố định lãi suất trong 5 năm. Sau thời gian này, nếu khách hàng có kế hoạch trả nợ hợp lý, số tiền gốc có thể giảm 50 - 70%, giúp hạn chế tác động của lãi suất thả nổi.

Bên cạnh đó, nhiều người đang cân nhắc vay mua nhà từ các ngân hàng nước ngoài, nơi có mức lãi suất ổn định hơn. Hiện tại, Shinhan Bank đang áp dụng mức lãi suất 5,85%/năm cho gói vay cố định 1 năm và 6,5 - 7% cho kỳ hạn 2 - 3 năm. Woori Bank cũng đưa ra mức lãi suất từ 5,7%/năm cho kỳ hạn 1 năm và tối đa 6,4%/năm cho 3 năm.

Giá nhà cao, tín dụng chưa chảy vào tay người mua

Thời gian qua, nhu cầu vay mua nhà giảm mạnh do giá nhà tăng nhanh trong khi thu nhập không theo kịp. Thống kê của FiinRatings cho thấy, từ năm 2022 đến 2024, tỷ lệ cho vay bất động sản tiêu dùng giảm từ 21,4% xuống còn 7,2%, trong khi cho vay chủ đầu tư lại tăng từ 6,6% lên 28,5%.

Giá nhà tiếp tục neo cao, vượt khả năng chi trả của nhiều người có thu nhập trung bình và thấp. Trong 5 năm qua, giá nhà đã tăng từ 50 - 100%, trong khi nguồn cung nhà ở giá rẻ vẫn khan hiếm. "Nhà ở cao cấp chiếm đa số, còn nhà ở thương mại giá vừa túi tiền và nhà ở xã hội lại cực kỳ hạn chế," báo cáo của FiinRatings chỉ ra.

Tuy nhiên, các chuyên gia kỳ vọng tín dụng bất động sản sẽ khởi sắc vào giai đoạn 2025 - 2026. Nhiều dự án bị đình trệ do vướng mắc pháp lý đang dần được tháo gỡ, giúp bổ sung nguồn cung. Bên cạnh đó, chính quyền địa phương đang đẩy nhanh quy trình phê duyệt và điều chỉnh quy hoạch đất đai. "Niềm tin thị trường đang phục hồi, thu hút cả chủ đầu tư lẫn người mua nhà quay lại," chuyên gia Nguyễn Anh Quân từ FiinRatings nhận định.

Báo cáo của VinaCapital cũng dự báo rằng, với sự hỗ trợ từ chính sách và nền kinh tế dần phục hồi, tín dụng cho vay mua nhà có thể tăng gấp đôi vào năm 2025, từ khoảng 10% lên gần 20%.