USD/VND: Áp lực tỷ giá, thách thức nghịch dòng

Dù USD toàn cầu đã hạ nhiệt đáng kể, song tỷ giá USD/VND vẫn "neo" ở mức cao. Điều này cho thấy những áp lực nội tại cùng các yếu tố bất định đang tạo ra sức ép lớn lên đồng nội tệ, đặt ra nhiều thách thức cho ổn định kinh tế vĩ mô.

Tỷ giá USD/VND: Nghịch lý sau đỉnh thế giới

Bức tranh thị trường ngoại hối thời gian qua nổi lên một nghịch lý đầy gai góc: trong khi đồng bạc xanh thế giới trầy trật lao dốc, xuống mức thấp chưa từng thấy trong 3 năm, tại Việt Nam, tỷ giá USD/VND lại… lội ngược dòng, tiếp tục neo ở mức cao.

Tính đến 6h34’ ngày 13/6 (giờ Việt Nam), chỉ số US Dollar Index (DXY) – phản ánh sức mạnh đồng USD so với 6 đồng chủ chốt – chỉ còn 97,84, giảm 0,81% so với phiên trước, chạm mức thấp kỷ lục sau 3 năm. Giới tài chính quốc tế lý giải, đà suy yếu này bắt nguồn từ một loạt yếu tố: Fed phát tín hiệu nới lỏng, căng thẳng địa chính trị dịu bớt, lạm phát tại Mỹ thấp hơn dự kiến, cùng lúc đàm phán thương mại Mỹ - Trung tiếp tục ấm dần. Từ đầu năm đến nay, đồng USD đã “bốc hơi” hơn 10% giá trị.

Nhưng tại thị trường Việt Nam, diễn biến hoàn toàn trái chiều. Tỷ giá USD/VND tiếp tục nóng lên, phản ánh sức ép từ nhu cầu ngoại tệ và cấu trúc thị trường.

Ngày 12/6, NHNN công bố tỷ giá trung tâm ở mức 24.990 đồng, cao hơn 655 đồng so với thời điểm khởi năm. Thậm chí tuần trước, tỷ giá trung tâm còn lập đỉnh tại 25.000 đồng, một mức chưa từng ghi nhận. Tại các ngân hàng thương mại, giá mua – bán USD phổ biến ở 25.820-26.210 đồng, tăng 2,6-3% từ đầu năm. Thị trường tự do cũng nóng theo, đẩy giá USD lên 26.280-26.380 đồng, tăng hơn 2,2%.

Những con số này phản ánh sức mua ngoại tệ tiếp tục căng, bất chấp xu hướng suy yếu của đồng USD quốc tế.

Một loạt yếu tố được các nhà phân tích đưa ra để lý giải nghịch lý này. Thứ nhất, chênh lệch lãi suất USD – VND chưa thu hẹp, khích dòng vốn dịch chuyển. Thứ hai, nhu cầu ngoại tệ tại thị trường trong nước tăng cao do khối doanh nghiệp đẩy mạnh nhập khẩu, hoàn tất các lô hàng trước thời hạn thuế, đồng thời Kho bạc Nhà nước mua ngoại tệ để trả nợ nước ngoài. Từ đầu năm đến nay, KBNN đã mua khoảng 1,8 tỷ USD qua 10 đợt chào mua. Việc này tiếp sức thêm áp lực lên thị trường ngoại hối.

Bên cạnh khối ngoại tệ khan hiếm, tâm lý găm giữ đồng USD cũng tăng cao. Nhiều người xem đồng bạc xanh như một tài sản an toàn, một “nơi trú ẩn” trong thời buổi đầy biến động, khủng hoảng.

FiinRatings khẳng định sức nóng này chủ yếu đến từ nhu cầu USD tại khu vực doanh nghiệp, Kho bạc Nhà nước, cộng thêm xu hướng găm giữ của dân chúng.

TS. Cấn Văn Lực (BIDV) phân tích, sức mạnh tương đối của USD tiếp tục được khẳng định bởi vai trò đồng tiền dự trữ quốc tế, trong bối cảnh Fed chưa hoàn toàn nới lỏng chính sách, các nền kinh tế chủ chốt tăng trưởng chậm, rủi ro địa chính trị gia tăng. Vì thế, dù đồng USD thế giới suy yếu, tại thị trường Việt, USD vẫn vững giá.

Tỷ giá tiếp tục chịu sức ép

Những sức ép lên đồng nội tệ chưa có dấu hiệu hạ nhiệt. Giới phân tích dự báo, nếu thuế đối ứng tiếp tục ở mức cao, dòng ngoại tệ từ xuất khẩu, FDI sẽ tiếp tục thu hẹp, qua đó gia tăng áp lực lên VND.

Nếu đàm phán thuế quan thuận lợi, sức nóng tại thị trường ngoại hối hoàn toàn có thể được giải tỏa, qua đó giúp NHNN kiểm soát được xu hướng này mà không cần can thiệp mạnh bằng dự trữ ngoại hối.

Các tổ chức tài chính như Chứng khoán MB (MBS) dự báo đồng USD sẽ tiếp tục được tiếp sức bởi chính sách bảo hộ của Mỹ, Fed chỉ hạ lãi suất 2 lần trong năm, cùng với rủi ro từ chiến tranh thuế.

VND được dự đoán tiếp tục suy yếu đến quý IV/2025, sau khi căng thẳng lắng dịu, đồng nội tệ sẽ bắt đầu hồi sức, đồng điệu với xu hướng đồng loạt tăng giá tại khu vực châu Á.

UOB dự kiến tỷ giá USD/VND sẽ dao động quanh 26.100-26.300 đồng vào nửa sau năm 2025, rồi về mức 25.900 đồng vào quý I/2026. FiinRatings cũng dự báo xu hướng suy yếu của đồng USD sẽ giúp NHNN nới rộng biên độ, thị trường tự tìm được thế cân bằng mà không cần “đốt” dự trữ ngoại hối (đóng ở mức khoảng 83 tỷ USD).

Như TS. Cấn Văn Lực khẳng định, nếu kiểm soát được áp lực, biến động tại thị trường ngoại hối hoàn toàn ở trong tầm kiểm soát, VND chỉ mất giá khoảng 3% trong năm, một mức hoàn toàn chấp nhận được để đảm bảo ổn định vĩ mô.