Ukraine ra điều kiện hòa bình, thẳng tay bác bỏ tối hậu thư từ Moscow

Ukraine bác bỏ các yêu sách mang tính “tối hậu thư” từ Nga, đồng thời đề xuất ba mục tiêu cho đàm phán hòa bình gồm: ngừng bắn, gặp thượng đỉnh và trao đổi tù binh. Moscow giữ lập trường cứng rắn, phản đối ngừng bắn ngắn hạn và yêu cầu giải pháp có tính lâu dài, pháp lý rõ ràng.

Giữa bối cảnh chiến sự chưa hạ nhiệt, Ukraine khẳng định lập trường cứng rắn khi đưa ra ba mục tiêu đàm phán rõ ràng, đồng thời bác bỏ yêu sách của Moscow, gọi đó là một “tối hậu thư trá hình” không thể chấp nhận.

Ngày 13/7, Thứ trưởng Ngoại giao thứ nhất Ukraine, ông Sergey Kislitsa, tuyên bố các cuộc đàm phán hòa bình trực tiếp giữa Kyiv và Moscow tại Istanbul đã không mang lại hiệu quả, do phía Nga đưa ra những yêu sách mang tính “tối đa hóa”, vượt quá khuôn khổ đàm phán thiện chí.

Hai vòng đối thoại tại Istanbul – nỗ lực nối lại tiến trình bị đình trệ từ năm 2022 – đã không đạt kết quả rõ rệt. Theo ông Kislitsa, Tổng thống Nga Vladimir Putin đang tìm cách biến các cuộc đàm phán, kể cả khi có sự hỗ trợ của Mỹ, thành công cụ gây sức ép buộc Ukraine phải chấp nhận đầu hàng trên bàn thương lượng.

Về phần Ukraine, ông Kislitsa khẳng định phái đoàn nước này bước vào đàm phán với ba mục tiêu then chốt: thiết lập lệnh ngừng bắn, mở đường cho cuộc gặp cấp nguyên thủ giữa Tổng thống Zelensky và ông Putin, và thúc đẩy các biện pháp xây dựng lòng tin – đặc biệt là các vấn đề nhân đạo như trao đổi tù binh.

Dù ông Putin từng tuyên bố sẵn sàng gặp ông Zelensky, ông đồng thời bác bỏ tính hợp pháp của bất kỳ thỏa thuận nào do Tổng thống Ukraine ký kết, với lý do nhiệm kỳ của ông Zelensky đã chấm dứt từ tháng 5/2024.

Ông Kislitsa cho rằng một cuộc gặp trực tiếp giữa hai nhà lãnh đạo là điều tất yếu để tháo gỡ những nút thắt sâu xa trong cuộc xung đột. Ông cũng cáo buộc Nga đang “quan liêu hóa” quá trình hòa đàm, biến nó thành chuỗi đối thoại bất tận mà không đi đến kết quả – tương tự như những gì từng xảy ra trong khuôn khổ tiến trình Minsk.

Tiến trình Minsk – do phương Tây làm trung gian từ 2014 đến 2015 – vốn nhằm đóng băng xung đột giữa Ukraine và hai vùng Donetsk, Lugansk. Tuy nhiên, sau này, cựu Thủ tướng Đức Angela Merkel và cựu Tổng thống Pháp Francois Hollande thừa nhận rằng các thỏa thuận này chủ yếu nhằm “câu giờ” để Ukraine củng cố quân lực.

Moscow đã bác bỏ yêu cầu mới của Kyiv về một lệnh ngừng bắn đơn phương kéo dài 30 ngày, cho rằng đây sẽ là sự lặp lại sai lầm chiến lược của Minsk. Nga khẳng định mọi thỏa thuận hòa bình cần mang tính lâu dài, có nền tảng pháp lý rõ ràng và xử lý triệt để căn nguyên xung đột.

Trong khi đó, Điện Kremlin cũng chỉ trích mạnh mẽ các kế hoạch từ Pháp và Anh về việc triển khai binh sĩ gìn giữ hòa bình và máy bay chiến đấu tới Ukraine ngay sau khi thỏa thuận ngừng bắn được ký kết, coi đây là hành động có thể làm phức tạp thêm tiến trình giải quyết xung đột.