Từ răn đe quân sự đến thách thức quyền lực tối thượng Iran

Đòn không kích trực diện vào dinh thự của Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei không chỉ là một chiến dịch quân sự, mà còn là lời tuyên chiến công khai nhắm thẳng vào sự tồn vong của chế độ Cộng hòa Hồi giáo.

Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei.

Trong số các khu vực bị tấn công tại thủ đô Tehran (Iran) hôm 28/2, nhiều địa điểm được cho là có liên hệ trực tiếp tới Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei, theo các nguồn tin khu vực và truyền thông quốc tế. Động thái này làm dấy lên nghi vấn về một chiến lược mới: không chỉ răn đe quân sự, mà còn đánh thẳng vào biểu tượng quyền lực chính trị – an ninh của Tehran.

Theo Al Jazeera, loạt không kích do Israel tiến hành rạng sáng 28/2 đã nhắm tới một số nhân vật cấp cao của Iran, trong đó có Lãnh tụ tối cao. Truyền thông Iran cho biết ít nhất 7 tên lửa rơi xuống khu vực Shemiran ở phía bắc Tehran, gần dinh tổng thống và khu nhà của ông Khamenei; các tuyến đường dẫn vào khu vực này nhanh chóng bị phong tỏa.

Hãng tin AP và Reuters dẫn nguồn thạo tin cho hay các cuộc tấn công cũng nhằm vào khu vực gần văn phòng làm việc của ông Khamenei tại thủ đô. Một nguồn tin khác xác nhận lãnh tụ tối cao không có mặt tại Tehran và đã được đưa tới địa điểm an toàn.

Quyền lực tập trung và đối đầu kéo dài

Giữ cương vị lãnh tụ tối cao từ năm 1989, ông Khamenei là người nắm quyền lực tối thượng đối với bộ máy nhà nước Iran, từ chính phủ, quân đội đến tư pháp, đồng thời là lãnh đạo tinh thần của quốc gia Hồi giáo này. Nền tảng quyền lực của ông dựa trên sự trung thành của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo (IRGC) và lực lượng bán quân sự Basij.

Ảnh vệ tinh cho thấy khu vực nghi là dinh thự của ãnh tụ tối cao Iran Ali Khamenei ở Tehran đã bị phá hủy.

Trong nhiều thập kỷ, Tehran dưới thời ông Khamenei duy trì thế đối đầu gay gắt với phương Tây. Mỹ bị gọi là “kẻ thù số một”, còn Israel là mối đe dọa cận kề. Iran khẳng định chương trình hạt nhân chỉ phục vụ mục đích dân sự, song lập trường này liên tục bị Washington nghi ngờ.

Mỹ – Israel gia tăng ngôn từ và mục tiêu

Gần đây, Tổng thống Mỹ Donald Trump cáo buộc Iran tìm cách khôi phục chương trình hạt nhân sau các đợt không kích trước đó. Ông khẳng định Washington “không thể tiếp tục chịu đựng thêm nữa”, báo hiệu lập trường cứng rắn hơn.

Phía Israel, các tuyên bố cũng ngày càng quyết liệt. Bộ trưởng Quốc phòng Israel Katz từng công khai nói rằng ông Khamenei “không thể tiếp tục tồn tại”, trong khi Thủ tướng Benjamin Netanyahu ám chỉ khả năng loại bỏ lãnh đạo tối cao Iran như một cách “chấm dứt xung đột”.

Ông Trump cũng nhiều lần phát đi thông điệp đe dọa. Trong một phát biểu trước đó, ông nói Mỹ “biết chính xác” nơi ông Khamenei ẩn náu và gọi lãnh tụ tối cao Iran là “mục tiêu dễ dàng”, dù “chưa phải lúc này”.

Thông điệp phía sau loạt không kích

Các nguồn tin Israel cho biết loạt không kích do nước này tiến hành hôm 28/2 nhắm tới một số nhân vật cấp cao của Iran, trong đó có Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei. 

Sau các đợt tấn công mới, ông Trump tuyên bố sẽ “xóa sổ” hải quân và các bệ phóng tên lửa của Iran, đồng thời kêu gọi người dân Iran “tiếp quản chính phủ”. Giới quan sát nhận định đây là sự thay đổi đáng kể trong ngôn từ: từ mục tiêu ngăn chặn hạt nhân sang hàm ý thay đổi chế độ.

Theo nhà phân tích Ali Hashem của Al Jazeera, các cuộc không kích lần này “chủ yếu nhằm vào giới tinh hoa chính trị”, dù mức độ thành công đến đâu vẫn cần thời gian kiểm chứng.