Từ 15/5, chậm đóng và trốn đóng BHYT có thể bị phạt tới 70 triệu đồng

Chính phủ đã ban hành Nghị định 90/2026/NĐ-CP, quy định nhiều mức xử phạt nghiêm khắc đối với hành vi chậm đóng, trốn đóng bảo hiểm y tế (BHYT). Nghị định chính thức có hiệu lực từ ngày 15/5, với mức phạt cao nhất lên tới 70 triệu đồng đối với tổ chức vi phạm.

Siết chặt xử phạt chậm đóng BHYT

Theo quy định mới, người sử dụng lao động không lập hoặc lập không đầy đủ danh sách người tham gia BHYT trong thời hạn quy định sẽ bị xử phạt tùy theo số lượng lao động vi phạm.

Cụ thể, mức phạt từ 1–2 triệu đồng nếu vi phạm dưới 10 lao động, và tăng dần lên 25–35 triệu đồng nếu vi phạm từ 1.000 lao động trở lên.

Đối với hành vi chậm đóng hoặc đóng không đủ tiền BHYT, mức phạt dao động từ 500.000 đồng đến 35 triệu đồng tùy theo giá trị vi phạm.

Ngoài xử phạt hành chính, doanh nghiệp còn phải khắc phục hậu quả như: đóng đủ số tiền còn thiếu, hoàn trả quyền lợi cho người tham gia (nếu có), nộp lại khoản lợi bất hợp pháp và chịu lãi chậm đóng 0,03%/ngày.

Trốn đóng BHYT bị phạt nặng hơn

Đáng chú ý, hành vi trốn đóng BHYT bị xử phạt nghiêm khắc hơn. Trường hợp chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, cá nhân vi phạm có thể bị phạt từ 300.000–500.000 đồng.

Đối với người sử dụng lao động, nếu không lập hoặc lập thiếu danh sách người tham gia BHYT, mức phạt từ 2–4 triệu đồng (dưới 10 lao động) và có thể tăng lên 50–70 triệu đồng nếu vi phạm từ 1.000 lao động trở lên.

Ngoài ra, hành vi kê khai sai tiền lương làm căn cứ đóng BHYT hoặc cố tình đóng thiếu sau khi bị nhắc nhở cũng bị xử phạt từ 1–45 triệu đồng, tùy mức độ vi phạm.

Siết quản lý sử dụng thẻ BHYT

Nghị định cũng quy định xử phạt đối với hành vi sử dụng sai thẻ BHYT. Việc cho mượn thẻ hoặc sử dụng thẻ của người khác sẽ bị phạt từ 1–2 triệu đồng nếu chưa gây thiệt hại.

Trường hợp sử dụng thẻ để trục lợi, gây thiệt hại cho quỹ BHYT, mức phạt có thể từ 3–5 triệu đồng, đồng thời buộc hoàn trả toàn bộ số tiền đã vi phạm.

Tăng răn đe, bảo vệ quỹ BHYT

Việc nâng mức xử phạt được kỳ vọng sẽ tăng tính răn đe, nâng cao ý thức tuân thủ pháp luật của doanh nghiệp và người dân, qua đó bảo đảm quyền lợi người tham gia và an toàn quỹ bảo hiểm y tế.