Trung Quốc sẽ hỗ trợ kỹ thuật nhiều dự án đường sắt chiến lược tại Việt Nam

Trong bối cảnh hợp tác chiến lược giữa Việt Nam và Trung Quốc ngày càng được mở rộng, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng giao thông, sáng 15/4, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh đã thay mặt Chính phủ Việt Nam ký kết nhiều văn kiện quan trọng với đối tác Trung Quốc nhằm thúc đẩy tiến độ các dự án đường sắt và đường bộ xuyên biên giới.

1. Thỏa thuận hỗ trợ kỹ thuật dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng

Một trong những điểm nhấn quan trọng là việc Trung Quốc sẽ hỗ trợ kỹ thuật lập báo cáo nghiên cứu khả thi cho dự án đường sắt khổ tiêu chuẩn Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng, một tuyến đường chiến lược kết nối khu vực kinh tế trọng điểm Bắc Bộ với hành lang kinh tế Trung Quốc.

Dự án có tổng chiều dài gần 391 km, với tuyến nhánh 27,9 km, đi qua 9 tỉnh thành bao gồm Lào Cai, Yên Bái, Phú Thọ, Vĩnh Phúc, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên, Hải Dương và Hải Phòng. Tuyến đường này được thiết kế tốc độ tối đa 160 km/h cho đoạn chính, cho phép vận chuyển kết hợp cả hành khách và hàng hóa, đáp ứng yêu cầu phát triển logistics hiện đại. Tổng mức đầu tư của dự án lên tới 203.231 tỷ đồng (tương đương 8,37 tỷ USD), và được Quốc hội thông qua vào tháng 2/2024, với mục tiêu hoàn thành trước năm 2030.

2. Động lực từ các văn kiện hợp tác cấp Chính phủ và cấp Bộ

Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp nhà nước tới Việt Nam của Tổng Bí thư, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, Bộ trưởng Trần Hồng Minh đã ký 7 văn kiện quan trọng liên quan đến đường sắt và đường bộ, trong đó có 2 điều ước quốc tế cấp Chính phủ, 2 thỏa thuận về vốn ODA và 3 văn kiện hợp tác cấp Bộ.

Trung Quốc sẽ hỗ trợ kỹ thuật nhiều dự án đường sắt chiến lược tại Việt Nam

Lãnh đạo Đảng, Nhà nước Việt Nam và Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Trung Quốc Tập Cận

Bình tham dự lễ khởi động cơ chế hợp tác đường sắt Việt Nam - Trung Quốc. Ảnh: Giang Huy

Riêng trong lĩnh vực đường sắt, các văn kiện đáng chú ý gồm:

- Bản ghi nhớ giữa Bộ Xây dựng Việt Nam và Ủy ban Phát triển & Cải cách Quốc gia Trung Quốc về việc thành lập Ủy ban Liên hợp hợp tác đường sắt Việt – Trung, nhằm đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án.

- Biên bản làm việc với Tổng cục Hợp tác phát triển quốc tế quốc gia Trung Quốc về khảo sát thực địa, hỗ trợ kỹ thuật cho dự án đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng.

- Công thư của Chính phủ Trung Quốc cam kết hỗ trợ kỹ thuật lập quy hoạch tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn Đồng Đăng – Hà Nội và Móng Cái – Hạ Long – Hải Phòng.

Đây là nền tảng pháp lý quan trọng để hai bên phối hợp chặt chẽ trong giai đoạn chuẩn bị và triển khai các thủ tục đầu tư, hướng tới hiện thực hóa mục tiêu phát triển mạng lưới đường sắt hiện đại, khổ tiêu chuẩn, tăng cường liên kết khu vực và hội nhập kinh tế sâu rộng.

3. Hợp tác đường bộ xuyên biên giới: Mở rộng hành lang kết nối mới

Không chỉ giới hạn trong lĩnh vực đường sắt, hai bên cũng ký kết ba văn kiện quan trọng trong lĩnh vực đường bộ, bao gồm:

- Hiệp định hợp tác xây dựng công trình giao thông qua cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy (Việt Nam) – Thiên Bảo (Trung Quốc).

- Nghị định thư đơn giản hóa thủ tục xuất nhập cảnh cho phương tiện, thiết bị thi công và vật liệu xây dựng phục vụ công trình tại khu vực cửa khẩu.

- Bản ghi nhớ hợp tác kỹ thuật đường bộ giữa Bộ Xây dựng Việt Nam và Bộ Giao thông Trung Quốc.

Các văn kiện này sẽ giúp tháo gỡ vướng mắc pháp lý, tạo điều kiện thuận lợi cho tỉnh Hà Giang và tỉnh Vân Nam đầu tư xây dựng các công trình kết nối, qua đó thúc đẩy giao thương hàng hóa, du lịch và đi lại của người dân hai bên, góp phần tăng cường quan hệ kinh tế biên mậu giữa hai quốc gia.

4. Tăng tốc chiến lược kết nối liên quốc gia

Việc Trung Quốc hỗ trợ kỹ thuật và tài chính cho các dự án hạ tầng lớn tại Việt Nam, đặc biệt là trong lĩnh vực đường sắt, không chỉ phản ánh sự dịch chuyển ưu tiên đầu tư vào giao thông bền vững, mà còn mở ra triển vọng phát triển mới cho cả hai bên.

Tuyến đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng khi hoàn thành sẽ đóng vai trò là cửa ngõ chiến lược kết nối khu vực Tây Nam Trung Quốc với các cảng biển phía Bắc Việt Nam, từ đó tăng cường vai trò trung tâm logistics và giao thương của Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong bối cảnh nhu cầu vận chuyển hàng hóa ngày càng cao, cùng với áp lực giảm phát thải từ các phương tiện đường bộ truyền thống, phát triển hệ thống đường sắt khổ tiêu chuẩn hiện đại sẽ là lời giải bền vững, mang lại lợi ích lâu dài cho cả kinh tế, môi trường và an sinh xã hội.