#Chuyên gia

24HMONEY đã kiểm duyệt

Trung Quốc đẩy mạnh liên kết thương mại khu vực: Chiến lược tái định hình chuỗi cung ứng và thị trường tiêu thụ

1. Khu vực hóa thương mại: Trung Quốc củng cố “liên hoàn kinh tế” với Đông Nam Á

Trung Quốc đang triển khai một cách bài bản chiến lược mở rộng thương mại và đầu tư với các quốc gia lân cận, đặc biệt là Đông Nam Á – nơi được xem là đối tác địa lý gần gũi, tiềm năng và phù hợp với chính sách nearshoring nhằm giảm thiểu sự phụ thuộc vào các thị trường xa như Hoa Kỳ, nơi đang gia tăng áp lực thuế quan.

Theo đánh giá của giới nghiên cứu quốc tế, nếu hợp tác kinh tế giữa ba trụ cột: Trung Quốc – Đông Nam Á – Đông Á được vận hành đúng cách, khu vực này có thể trở thành một cực tăng trưởng kinh tế năng động, quy mô lớn và ổn định hàng đầu thế giới.

2. Động lực chính sách: Từ phối hợp vĩ mô đến liên kết chuỗi cung ứng

Tại Hội nghị Bộ trưởng Tài chính và Thống đốc Ngân hàng Trung ương ASEAN+3 lần thứ 28 tổ chức ở Milan (Italia), Bộ trưởng Tài chính Trung Quốc Lan Foan và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Trung Quốc (PBoC) đã nhấn mạnh nhu cầu tăng cường hợp tác khu vực trong bối cảnh địa chính trị toàn cầu biến động và rủi ro kinh tế gia tăng.

Bắc Kinh cam kết đẩy mạnh:

Phối hợp chính sách vĩ mô giữa các nền kinh tế.

Làm sâu sắc thêm quan hệ thương mại và đầu tư.

Bảo vệ sự ổn định của chuỗi cung ứng và sản xuất khu vực.

Chiến lược này không chỉ hướng tới ổn định tăng trưởng trong nước mà còn tạo ra lòng tin chiến lược và sự hội nhập thực chất với các đối tác trong khu vực, đặc biệt là ASEAN, Nhật Bản và Hàn Quốc.

3. Thương mại tam giác: Mô hình và nguy cơ

Trong nhiều năm, mô hình thương mại tam giác ASEAN – Trung Quốc – Hoa Kỳ đã hoạt động hiệu quả: ASEAN cung cấp nguyên liệu và linh kiện, Trung Quốc đảm nhiệm lắp ráp, và Hoa Kỳ là thị trường tiêu thụ cuối cùng. Tuy nhiên, chính sách thương mại bảo hộ từ thời chính quyền Trump đã đe dọa làm gián đoạn tính bền vững của mô hình này.

Để ứng phó, Trung Quốc đang:

Tiêu biểu là tuyến vận tải hàng hóa kết nối Côn Minh với thủ đô Viêng Chăn (Lào) và Phnom Penh (Campuchia) – hành lang logistics chiến lược đã chính thức đi vào hoạt động cuối tháng 4 vừa qua.

4. Phát triển thị trường mới: Kết nối nông sản và tiêu dùng vùng biên

Trung Quốc cũng đang mở rộng các trung tâm thương mại chuyên biệt. Một thị trường giao dịch trái cây quy mô lớn đang được xây dựng tại Côn Minh, tỉnh Vân Nam – khu vực cửa ngõ phía nam Trung Quốc. Dự án này nhằm kết nối trực tiếp với ASEAN, dự kiến mang lại giá trị giao dịch hơn 40 tỷ nhân dân tệ mỗi năm.

Mục tiêu là hình thành chuỗi cung ứng liền mạch: xuất khẩu nông sản nội địa ra các nước ASEAN và nhập khẩu các loại cây trồng nhiệt đới phục vụ nhu cầu tiêu dùng trong nước.

5. Tác động thương mại: Dịch chuyển dòng chảy hàng hóa

Trước tác động của các rào cản thương mại từ Mỹ, Trung Quốc đã ghi nhận sự dịch chuyển rõ rệt trong dòng chảy xuất khẩu:

Xuất khẩu sang Hoa Kỳ giảm 21% trong vài tháng gần đây.

Ngược lại, xuất khẩu sang ASEAN tăng 20,8% so với cùng kỳ năm trước, tăng mạnh so với mức 11,6% của tháng3.

Đây là kết quả trực tiếp từ chiến lược chuyển hướng thị trường, tăng cường logistics, cùng với việc nới lỏng chính sách tiền tệ và hỗ trợ doanh nghiệp chịu ảnh hưởng từ thuế quan.

6. Triển vọng và rủi ro: Đàm phán chưa ngã ngũ, tăng trưởng gặp thách thức

Dù Trung Quốc và Hoa Kỳ đã đạt được thỏa thuận tạm thời giảm thuế trong 90 ngày (Mỹ giảm từ 145% xuống 30%, Trung Quốc giảm từ 125% xuống 10%), nhưng các vòng đàm phán tiếp theo vẫn đầy bất định. Nguy cơ leo thang trở lại vẫn hiện hữu nếu không có đột phá trong chính sách đối thoại song phương.

Trước diễn biến đó, nhiều ngân hàng Phố Wall đã hạ dự báo tăng trưởng GDP Trung Quốc năm 2025 xuống khoảng 4%, do lo ngại các tổn thất dài hạn từ thuế quan và sự gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu.

Kết luận: Chiến lược xoay trục khu vực của Trung Quốc là xu hướng tất yếu

Việc Trung Quốc đẩy mạnh hợp tác với ASEAN, Nhật Bản và Hàn Quốc không chỉ mang tính ứng phó ngắn hạn, mà là tầm nhìn chiến lược dài hạn nhằm xây dựng một không gian kinh tế tự cường, ổn định và đa cực hơn. Khu vực hóa thương mại và tái cấu trúc chuỗi cung ứng là bước đi hợp lý để duy trì vị thế trung tâm sản xuất – tiêu dùng trong bối cảnh toàn cầu ngày càng phân mảnh.

..........................................................