Trump "tố" ngân hàng Mỹ 'bắt tay' chính quyền Biden

Tổng thống Trump cáo buộc các ngân hàng lớn như JPMorgan và Bank of America từ chối nhận tiền gửi vì lý do chính trị, coi đây là hành vi phân biệt đối xử có chủ đích. Ông chuẩn bị ban hành sắc lệnh hành pháp yêu cầu điều tra và siết trách nhiệm các tổ chức tài chính trong việc loại bỏ khách hàng dựa trên quan điểm chính trị.

Cáo buộc bị loại khỏi hệ thống tài chính vì bất đồng quan điểm chính trị, ông Trump phản công bằng việc thúc đẩy sắc lệnh hành pháp buộc các ngân hàng phải minh bạch hóa lý do từ chối khách hàng, nhằm ngăn chặn tình trạng “lạm dụng quy định để bịt miệng”.

Trong tuyên bố ngày 5/8, Tổng thống Mỹ Donald Trump lên tiếng cáo buộc các định chế tài chính hàng đầu – bao gồm JPMorgan Chase và Bank of America – đã từ chối tiếp nhận các khoản tiền gửi lớn của ông với lý do thuần túy chính trị. Ông coi đây là hành vi “trả đũa” có chủ đích, nhằm loại ông và những người ủng hộ khỏi hệ thống tài chính chính thống.

Phát biểu này được đưa ra trong bối cảnh Nhà Trắng chuẩn bị công bố sắc lệnh hành pháp yêu cầu điều tra các ngân hàng có dấu hiệu từ chối phục vụ khách hàng vì quan điểm chính trị – theo thông tin từ Wall Street Journal. Dự thảo sắc lệnh, do Reuters tiếp cận, yêu cầu các cơ quan giám sát tài chính xem xét nghiêm việc “đóng tài khoản vì lý do thiên kiến chính trị hoặc mập mờ pháp lý”.

Ông Trump khẳng định JPMorgan từng yêu cầu ông rút toàn bộ tiền trong vòng 20 ngày sau khi kết thúc nhiệm kỳ đầu tiên, dù ông vẫn nắm giữ hàng trăm triệu USD tiền mặt trong nhiều tài khoản. Sau đó, Bank of America cũng có động thái tương tự. Không còn lựa chọn, ông buộc phải chia nhỏ khoản tiền và gửi vào các ngân hàng địa phương, mô tả đây là một quá trình “điên rồ” nhưng may mắn vẫn có nơi chấp nhận.

Cuộc chiến chính trị trong lĩnh vực tài chính

Trump không chỉ cáo buộc các ngân hàng, mà còn nhắm thẳng vào chính quyền Biden. Ông cho rằng Nhà Trắng đã âm thầm chỉ đạo cơ quan quản lý tạo áp lực tài chính lên ông và các đồng minh thông qua các kênh giám sát – dù không cung cấp bằng chứng cụ thể. Đây là lời cảnh báo về một hình thái “kiểm duyệt tài chính” mang tính hệ thống, vốn ngày càng được vận hành dưới vỏ bọc pháp lý và quy chuẩn nội bộ.

Trong khi đó, phía JPMorgan phủ nhận việc đóng tài khoản vì lý do chính trị và tuyên bố sẵn sàng hợp tác với chính quyền để làm rõ quy định. Bank of America cũng thể hiện thái độ tương tự, dù không phản hồi về trường hợp của ông Trump.

Theo giới quan sát, từ thời chính quyền Biden, cơ quan quản lý đã đẩy mạnh sử dụng tiêu chí “rủi ro danh tiếng” để theo dõi ngân hàng, đặc biệt với các cá nhân vướng tranh cãi pháp lý như ông Trump. Tuy nhiên, sau này Cục Dự trữ Liên bang (Fed) đã bác bỏ việc coi đây là yếu tố thanh tra chính.

Dự thảo sắc lệnh sắp ban hành dự kiến sẽ yêu cầu xem xét liệu các ngân hàng có vi phạm Đạo luật Cơ hội Tín dụng Bình đẳng, luật chống độc quyền hoặc các quy định bảo vệ người tiêu dùng tài chính hay không khi loại bỏ khách hàng dựa trên quan điểm chính trị. Hình phạt có thể bao gồm tiền phạt, thỏa thuận dàn xếp hoặc xử lý kỷ luật.

Luật pháp hay vỏ bọc chính trị?

Giới chuyên gia nhận định sắc lệnh này là lời cảnh báo trực tiếp tới các ngân hàng rằng họ không thể viện dẫn quy định hay "rủi ro danh tiếng" để che đậy các quyết định mang màu sắc chính trị. Chuyên gia Mike Mayo từ Wells Fargo thẳng thắn: “Ngân hàng có thể áp dụng chuẩn tín dụng riêng, nhưng không được biến luật lệ thành công cụ loại bỏ những khách hàng không vừa lòng hệ thống”.

Các ngân hàng cũng đang mong chờ sắc lệnh sẽ mở đường cải cách các quy định lỗi thời – đặc biệt là luật chống rửa tiền vốn bị cho là cồng kềnh, lỗi thời và gây gánh nặng quá mức.

Thực tế, cuộc đấu giữa chính trị và tài chính tại Mỹ chưa bao giờ đơn giản. Nhưng việc một Tổng thống – tố cáo bị “trục xuất khỏi hệ thống ngân hàng” đang khiến sân chơi tài chính Mỹ lộ rõ những rạn nứt quyền lực mềm mang tên: kiểm duyệt bằng ví tiền.