Trump tái khởi động chiến dịch Iran

Trong khi Washington khẳng định chiến dịch chỉ mang tính giới hạn và vẫn để ngỏ khả năng đàm phán, căng thẳng quanh eo biển Hormuz – tuyến vận tải khoảng 20% nguồn cung dầu thế giới – tiếp tục là biến số lớn đối với kinh tế và thị trường tài chính.

Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo với Quốc hội việc nối lại các hoạt động quân sự nhằm vào Iran từ ngày 7/7, qua đó kích hoạt chu kỳ 60 ngày mới theo Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh. Diễn biến này làm gia tăng lo ngại về nguy cơ xung đột kéo dài, với tác động đáng chú ý tới thị trường năng lượng, vận tải biển và tâm lý nhà đầu tư toàn cầu.

Trong bức thư gửi Quốc hội ngày 10/7, Tổng thống Trump cho biết các hoạt động quân sự với Iran đã được nối lại từ ngày 7/7, tạo cơ sở pháp lý để khởi động giai đoạn 60 ngày mới. Theo Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh, tổng thống phải thông báo cho Quốc hội trong vòng 48 giờ kể từ khi phát động hoạt động quân sự. Nếu Quốc hội không thông qua, chiến dịch phải chấm dứt sau tối đa 60 ngày. Chính quyền Trump lập luận rằng mốc thời gian 60 ngày đầu tiên (kết thúc ngày 1/5) không còn hiệu lực sau khi tổng thống tuyên bố chiến dịch kết thúc cùng với thỏa thuận ngừng bắn.

Lý do nối lại chiến dịch quân sự

Trump chỉ ra rằng Iran đã vi phạm bản ghi nhớ (MOU) được hai nước ký ngày 17/6 bằng cách tấn công các tàu thương mại qua eo biển Hormuz. Đây được coi là lý do buộc Washington phải nối lại các cuộc không kích. Tổng thống Mỹ nhấn mạnh các hoạt động này phù hợp với trách nhiệm bảo vệ người dân Mỹ, cũng như lợi ích về an ninh quốc gia và chính sách đối ngoại. Ngày 13/7, Trump tuyên bố Mỹ sẽ khôi phục hoạt động phong tỏa vận tải biển của Iran tại Vịnh Ba Tư, cam kết bảo đảm eo biển Hormuz luôn thông suốt.

Quy mô và phạm vi các hoạt động quân sự

Quân đội Mỹ đã triển khai ba xuồng không người lái Corsair tấn công cơ sở bảo dưỡng tàu và tàu ngầm của Iran, đánh dấu lần đầu Mỹ sử dụng khí tài này trong tác chiến. Các hoạt động không kích nhằm vào nhiều mục tiêu trên khắp Iran, bao gồm Bushehr, Chah Bahar, Jask, Konarak, Abu Musa và Bandar Abbas. Tuy nhiên, ngày 13/7, Trump mô tả chiến dịch không kích mới chỉ là một cuộc đụng độ quân sự, bác bỏ nhận định về giai đoạn xung đột kéo dài mới, dù không đưa ra mốc thời gian cụ thể khi chiến dịch kết thúc.

Triển vọng đàm phán và tình trạng quân sự Iran

Trump khẳng định Mỹ sẽ tiếp tục các hoạt động quân sự cần thiết để làm suy giảm năng lực của Iran, nhưng vẫn tin rằng có thể đạt được thỏa thuận thông qua đàm phán. Tuy vậy, ông thừa nhận khả năng này khó có thể trở thành hiện thực trong thời gian ngắn. Tổng thống cho biết Iran vẫn duy trì một phần năng lực quân sự, bao gồm một số tên lửa, dù nhìn chung đã bị suy giảm đáng kể. Theo ông, chỉ trong bốn tháng, Washington đã khiến Tehran bị ảnh hưởng nghiêm trọng về năng lực quân sự.