Trump siết thuế toàn cầu – hơn 150 nước có thể trở thành mục tiêu

Mỹ bất ngờ rút ngắn thời hạn thương lượng, đẩy các đối tác như EU và Canada vào thế bị động, làm gia tăng bất ổn trên thị trường toàn cầu. Động thái này được xem là cú xoay chiến lược đầy toan tính giữa bối cảnh căng thẳng địa chính trị leo thang.

Việc đột ngột rút ngắn thời hạn đàm phán không chỉ đẩy thị trường toàn cầu vào trạng thái bất định, mà còn khiến nhiều đối tác chiến lược như Liên minh châu Âu hay Canada trở tay không kịp.

Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẽ gửi thư tới hơn 150 quốc gia, thông báo mức thuế nhập khẩu dự kiến từ 10% đến 15% – một phần trong chiến lược thúc đẩy chủ nghĩa bảo hộ thương mại mà ông theo đuổi. Phát biểu tại Nhà Trắng ngày 16/7, ông nhấn mạnh tất cả các nước trong danh sách sẽ phải chịu "một mức thuế đồng nhất", chủ yếu là những quốc gia nhỏ có quan hệ thương mại không đáng kể với Mỹ.

Trong cuộc phỏng vấn cùng ngày với kênh Real America’s Voice, ông Trump nói mức thuế cuối cùng vẫn đang được cân nhắc, nhưng nhiều khả năng sẽ nằm trong khoảng 10–15%.

Động thái này đánh dấu sự gia tăng áp lực lên các đối tác quốc tế, giữa lúc Nhà Trắng đưa ra hàng loạt cảnh báo về việc áp thuế bổ sung nếu không đạt được các thỏa thuận thương mại “công bằng hơn” trước ngày 1/8. Việc gửi thư hàng loạt đồng thời kéo dài thời hạn đàm phán thêm ba tuần so với mốc 9/7, khiến nhiều quốc gia buộc phải gấp rút tìm phương án né tránh đòn thuế.

Theo chuyên gia Alicia Garcia Herrero (Natixis), mức thuế này dù cao, lại tạo ra "một phần chắc chắn" cho nhiều nước châu Á, vốn lo sợ bị đánh thuế nặng hơn. Bà cho rằng đây là dấu hiệu cho thấy ông Trump hiểu rằng nếu đánh thuế quá mạnh, Mỹ có thể tự đẩy mình vào thế bất lợi.

Điểm đáng chú ý là thay vì theo đuổi các cuộc đàm phán như thường lệ, ông Trump dường như đang coi loạt thư thuế quan như một “thỏa thuận gián tiếp”. Dù khẳng định vẫn để ngỏ khả năng đàm phán, thái độ của ông cho thấy sự ưu tiên dành cho hành động đơn phương, hơn là đối thoại song phương.

Các mức thuế lần này tương tự đề xuất hồi tháng 4 – vốn đã bị trì hoãn do lo ngại gây sốc thị trường. Tuy nhiên, việc tái khởi động kế hoạch trong bối cảnh bất ổn toàn cầu hiện nay đang làm dấy lên lo ngại mới, đặc biệt với các đối tác như EU – nơi từng hy vọng đạt thỏa thuận sơ bộ trước thời hạn.

“Có thể đạt được thỏa thuận với châu Âu, hoặc không – tôi không quá bận tâm”, ông Trump nói thẳng, coi lá thư gửi cho EU như một hình thức thương lượng tối hậu. Khi được hỏi về Canada – quốc gia có thể chịu mức thuế lên tới 35% cho một số mặt hàng từ tháng 8 – ông đáp ngắn gọn: “Còn quá sớm để nói”.