Trump “ra đòn thép” với Canada: Thuế 35% chỉ là bước khởi đầu?

Trong một động thái cứng rắn chưa từng có, Tổng thống Donald Trump tuyên bố áp thuế 35% lên toàn bộ hàng hóa nhập khẩu từ Canada, bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/8/2025. Không dừng lại ở đó, ông cảnh báo có thể tiếp tục tăng thuế nếu phía Canada đưa ra các động thái trả đũa hoặc không hợp tác trong các vấn đề an ninh xuyên biên giới, đặc biệt là cuộc chiến chống ma túy fentanyl.

1. Bối cảnh căng thẳng leo thang

Mối quan hệ thương mại Mỹ – Canada vốn được xem là một trong những mối quan hệ bền vững và có giá trị cao nhất thế giới. Tuy nhiên, dưới thời Tổng thống Trump, mối quan hệ này không ít lần rơi vào sóng gió. Mức thuế 35% lần này là đòn trừng phạt thương mại mạnh tay nhất mà Washington từng nhắm vào Ottawa.

Nguyên nhân được cho là Canada không hợp tác đủ mức trong việc kiểm soát nguồn cung fentanyl – loại ma túy tổng hợp đang gây ra khủng hoảng chết người tại Mỹ. Trump cho rằng nếu Ottawa hợp tác mạnh mẽ hơn, ông có thể xem xét “điều chỉnh lại bức thư thuế quan này.”

2. Tác động tới thương mại song phương

Canada là đối tác thương mại lớn thứ hai của Mỹ (sau Trung Quốc), với kim ngạch hai chiều năm 2024 lên tới hơn 800 tỷ USD. Việc áp thuế 35% sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến nhiều lĩnh vực:

Ô tô và phụ tùng: Đây là nhóm hàng bị ảnh hưởng nặng nề nhất do chuỗi cung ứng Bắc Mỹ gắn kết chặt chẽ.

Gỗ mềm và nhôm: Vốn từng là mục tiêu tranh chấp trong nhiệm kỳ đầu của Trump.

Nông sản và thực phẩm chế biến: Giá có thể đội lên cao ở cả hai quốc gia, làm gia tăng áp lực lạm phát.

3. Rủi ro trả đũa và vòng xoáy leo thang

Phản ứng đầu tiên từ phía Ottawa là “không loại trừ biện pháp đối ứng”, điều này có thể đẩy hai nền kinh tế láng giềng vào một cuộc chiến thuế quan khốc liệt tương tự giai đoạn 2018–2019.

Trump cũng để ngỏ khả năng tăng thuế tiếp, với tuyên bố đầy tính đe dọa:

“Nếu vì bất kỳ lý do gì các bạn tăng thuế, thì mức mà các người tăng thêm sẽ được cộng trực tiếp vào 35% mà chúng tôi đang áp dụng.”

Thông điệp này rõ ràng nhằm răn đe Canada không trả đũa, nhưng cũng làm dấy lên lo ngại về một chu kỳ leo thang không có điểm dừng.

4. Kịch bản nào cho tương lai gần?

Nếu Canada nhượng bộ và tích cực hợp tác với Mỹ trong vấn đề kiểm soát fentanyl, mức thuế 35% có thể sẽ được xem xét giảm nhẹ và tạo cơ hội nối lại đàm phán song phương. Tuy nhiên, khả năng Canada trả đũa là rất cao, có thể dẫn tới vòng xoáy căng thẳng thương mại, ảnh hưởng đến chuỗi cung ứng và đẩy giá cả leo thang ở cả hai nước. Trong khi đó, thị trường tài chính gần như chắc chắn sẽ biến động mạnh, đặc biệt là ở các ngành ô tô, vật liệu và hàng tiêu dùng xuyên biên giới. Đây là một canh bạc lớn của ông Trump – mang tính chính trị cao nhưng đầy rủi ro kinh tế.

🎯 Kết luận: Trump đang “cược lớn”

Việc áp thuế 35% không đơn thuần là một chính sách thương mại mà còn là đòn bẩy chính trị của ông Trump trong mùa bầu cử, thể hiện hình ảnh một nhà lãnh đạo “mạnh tay vì nước Mỹ”.

Tuy nhiên, chính sách này tiềm ẩn rủi ro lớn cho chuỗi cung ứng khu vực Bắc Mỹ và có thể khiến người tiêu dùng Mỹ phải trả giá đắt nếu căng thẳng tiếp tục leo thang.