Trump gặp thách thức từ chính đồng minh?

Lần đầu tiên sau hơn nửa thế kỷ, cả hai viện của Quốc hội Mỹ cùng ra tối hậu thư ngăn chặn một chiến dịch quân sự, ngay thời điểm chính quyền chuẩn bị xin cấp thêm hàng chục tỷ USD ngân sách cho tiếng súng.

Thượng viện Mỹ ngày 23/6 đã thông qua nghị quyết yêu cầu Tổng thống Donald Trump chấm dứt chiến sự với Iran hoặc phải trình Quốc hội phê chuẩn nếu muốn tiếp tục các hoạt động quân sự.

Nghị quyết được thông qua với tỷ lệ 50 phiếu thuận và 48 phiếu chống. Đáng chú ý, bốn thượng nghị sĩ Cộng hòa đã bỏ phiếu cùng phe Dân chủ, tạo nên một trong những động thái phản đối hiếm hoi nhằm vào chính sách đối ngoại của ông Trump trong nhiệm kỳ hiện tại.

Mặc dù không có hiệu lực pháp lý để buộc Nhà Trắng thay đổi lập trường ngay lập tức, cuộc bỏ phiếu vẫn mang ý nghĩa chính trị đáng kể. Đây được xem là dấu hiệu cho thấy sự đồng thuận tuyệt đối vốn tồn tại lâu nay trong nội bộ đảng Cộng hòa đối với Tổng thống Trump đang xuất hiện những vết nứt đầu tiên.

Theo giới quan sát, nhiều nghị sĩ Mỹ ngày càng lo ngại về việc Tổng thống tự đưa ra các quyết định quân sự mà chưa nhận được sự phê chuẩn từ Quốc hội. Chiến dịch quân sự nhằm vào Iran được triển khai mà không thông qua một cuộc bỏ phiếu cho phép chính thức từ cơ quan lập pháp.

Cuộc bỏ phiếu diễn ra trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn được đánh giá là mong manh. Trong khi các nỗ lực ngoại giao đang tiếp tục, Nhà Trắng vẫn duy trì lập trường cứng rắn và chưa loại trừ khả năng sử dụng thêm các biện pháp quân sự nếu đàm phán đổ vỡ.

Nghị quyết mới cũng phản ánh sức ép chính trị ngày càng lớn đối với đảng Cộng hòa trước thềm cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Nhiều cuộc khảo sát gần đây cho thấy cuộc chiến tại Iran không nhận được sự ủng hộ rộng rãi từ cử tri Mỹ.

Một số nghị sĩ đã công khai bày tỏ lo ngại về chi phí chiến tranh, nguy cơ xung đột lan rộng tại Trung Đông và việc chưa xác định rõ mục tiêu cuối cùng của chiến dịch quân sự.

Đáng chú ý, đây là lần đầu tiên kể từ khi Đạo luật Quyền hạn Chiến tranh năm 1973 được ban hành, cả Thượng viện và Hạ viện Mỹ cùng thông qua các nghị quyết yêu cầu tổng thống chấm dứt một cuộc xung đột quân sự đang diễn ra.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng tác động thực tế của nghị quyết vẫn còn hạn chế. Theo phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ năm 1983, các nghị quyết của Quốc hội muốn tạo hiệu lực pháp lý bên ngoài phạm vi lập pháp phải được trình tổng thống ký ban hành hoặc đáp ứng các điều kiện hiến định khác.

Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Thượng viện, Thượng nghị sĩ Jim Risch, thậm chí nhận định nghị quyết này khó tạo ra thay đổi đáng kể đối với chính sách của Nhà Trắng.

Dẫu vậy, cuộc bỏ phiếu vẫn là lời cảnh báo chính trị đáng chú ý dành cho Tổng thống Trump, nhất là trong bối cảnh chính quyền dự kiến đề nghị Quốc hội cấp thêm hàng chục tỷ USD để phục vụ các hoạt động quân sự liên quan đến Iran trong thời gian t