Trump "dọa" thu phí Hormuz

Hải trình năng lượng lớn nhất hành tinh lại một lần nữa đứng trước bờ vực chao đảo khi Tổng thống Mỹ Donald Trump phát đi tối hậu thư 60 ngày, đe dọa biến eo biển Hormuz thành một trạm thu phí quân sự khổng lồ nếu đàm phán hạt nhân đổ vỡ.

Bất chấp việc Iran đơn phương tuyên bố đóng cửa eo biển để đáp trả các vi phạm ngừng bắn, Washington khẳng định eo biển không thuộc quyền kiểm soát của Tehran và phái đoàn hai nước đang bước vào cuộc đấu trí sinh tử tại Thụy Sĩ.

Ngày 20/6, Tổng thống Mỹ Donald Trump phát đi thông điệp cứng rắn về tương lai eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới.

Trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết trong 60 ngày của giai đoạn ngừng bắn sẽ không áp dụng bất kỳ khoản phí quá cảnh nào đối với tàu thuyền đi qua Hormuz. Tuy nhiên, nếu Mỹ và Iran không đạt được thỏa thuận cuối cùng sau thời hạn này, Washington có thể tự triển khai cơ chế thu phí.

Theo nhà lãnh đạo Mỹ, đây sẽ là khoản chi phí nhằm bù đắp cho các hoạt động bảo đảm an ninh hàng hải mà Mỹ thực hiện trong khu vực nhiều năm qua.

Ông Trump đồng thời nhắc lại vai trò của quân đội Mỹ trong việc hỗ trợ các tuyến vận tải thương mại qua Hormuz, cho rằng Washington đã góp phần duy trì sự thông suốt của dòng chảy năng lượng toàn cầu trong bối cảnh căng thẳng khu vực leo thang.

Tuyên bố trên được đưa ra chỉ ít giờ sau khi Iran thông báo đóng cửa eo biển Hormuz.

Theo truyền thông nhà nước Iran, Bộ chỉ huy trung tâm Khatam al-Anbiya cáo buộc Mỹ không thực hiện đầy đủ các cam kết trong bản ghi nhớ chấm dứt xung đột, đồng thời cho rằng Israel liên tục vi phạm lệnh ngừng bắn tại miền Nam Lebanon. Tehran vì vậy tuyên bố đình chỉ hoạt động lưu thông hàng hải qua Hormuz như một biện pháp đáp trả.

Tuy nhiên, phía Mỹ lập tức bác bỏ tuyên bố này.

Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) khẳng định Iran không kiểm soát eo biển Hormuz và các tàu thương mại vẫn đang di chuyển bình thường qua khu vực. Washington cho biết lực lượng Mỹ tiếp tục giám sát chặt chẽ nhằm bảo đảm tự do hàng hải trên tuyến vận tải chiến lược này.

Những phát biểu trái chiều giữa hai bên xuất hiện đúng thời điểm phái đoàn Mỹ và Iran chuẩn bị bước vào vòng tiếp xúc mới tại Thụy Sĩ.

Phó Tổng thống JD Vance đã lên đường tới Lucerne, trong khi phái đoàn Iran do Chủ tịch Quốc hội Mohammad Bagher Ghalibaf dẫn đầu cũng đã có mặt tại Zurich. Cuộc gặp được giới quan sát đánh giá là phép thử quan trọng đối với triển vọng hạ nhiệt căng thẳng giữa Washington và Tehran sau nhiều tháng đối đầu.

Giới phân tích nhận định eo biển Hormuz đang tiếp tục trở thành một quân bài chiến lược trong cuộc đấu sức giữa hai bên, khi cả Mỹ lẫn Iran đều muốn gia tăng lợi thế trước giai đoạn thương lượng được dự báo sẽ còn nhiều trở ngại.