Trump dọa rút Mỹ khỏi NATO: Liên minh 76 năm đối mặt “cơn địa chấn” chưa từng có

Căng thẳng quanh xung đột Mỹ - Israel với Iran đang đẩy NATO vào khủng hoảng sâu sắc khi Tổng thống Donald Trump tuyên bố cân nhắc rút Mỹ khỏi liên minh, sau khi châu Âu từ chối tham gia chiến dịch bảo vệ eo biển Hormuz.

Phát biểu này làm dấy lên lo ngại nghiêm trọng về việc Mỹ có thể không bảo vệ đồng minh, khiến cam kết phòng thủ chung – nền tảng tồn tại suốt 76 năm của NATO – lung lay. Nhiều chuyên gia cảnh báo đây có thể là thời điểm tồi tệ nhất của liên minh kể từ khi thành lập.

Mâu thuẫn Mỹ – châu Âu ngày càng sâu sắc: Washington chỉ trích NATO “không hỗ trợ khi cần”, trong khi châu Âu cho rằng Mỹ thiếu rõ ràng về chiến lược tại Iran. Các dấu hiệu rạn nứt đã xuất hiện từ trước, như tranh cãi về Ukraine, Nga và cả tham vọng của Mỹ với Greenland.

Dù về pháp lý, Tổng thống Mỹ khó có thể đơn phương rút khỏi NATO (cần 2/3 Thượng viện), nhưng trên thực tế, ông vẫn có thể từ chối triển khai quân bảo vệ đồng minh – kịch bản có thể khiến liên minh suy yếu nghiêm trọng mà không cần rút lui chính thức.

Trước nguy cơ này, châu Âu bắt đầu tính đến phương án tự phòng thủ không có Mỹ – điều từng bị xem là không tưởng. Tuy nhiên, NATO vẫn phụ thuộc lớn vào năng lực quân sự của Washington, đặc biệt là tình báo và công nghệ.

Dù có thể tránh được “tan rã”, giới phân tích nhận định NATO nhiều khả năng sẽ không bao giờ trở lại như trước, đánh dấu bước ngoặt lớn của trật tự an ninh phương Tây sau gần 80 năm.