Trump dọa đánh thuế 35% lên hàng Canada, hé lộ kế hoạch áp thuế toàn cầu còn “sốc” hơn

Tổng thống Donald Trump sẽ áp thuế 35% đối với một số hàng hóa nhập khẩu từ Canada vào Mỹ, giáng một đòn mạnh vào nỗ lực của Thủ tướng Canada Mark Carney nhằm tránh các mức thuế trừng phạt đối với hàng hóa xuất khẩu sang Mỹ. Mức thuế này sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 8.

“Fentanyl không phải là thách thức duy nhất chúng tôi gặp phải với Canada, quốc gia có nhiều chính sách thuế quan, phi thuế quan và rào cản thương mại gây ra thâm hụt thương mại không bền vững đối với Hoa Kỳ,” Trump viết trong một bức thư gửi Carney được đăng hôm thứ Năm.

Mức thuế được công bố là sự gia tăng so với mức thuế 25% hiện tại áp lên hàng nhập khẩu từ Canada không thuộc phạm vi hiệp định thương mại đã được đàm phán giữa Mỹ, Canada và Mexico — những mặt hàng nằm trong hiệp định này sẽ không phải chịu thêm thuế. Một quan chức giấu tên cho biết ngoại lệ đó sẽ vẫn được giữ nguyên.

Mỹ cũng được cho là sẽ duy trì mức thuế thấp hơn 10% đối với hàng nhập khẩu liên quan đến năng lượng, cũng như các mức thuế cao hơn do Trump áp lên những mặt hàng chủ lực như kim loại, theo lời vị quan chức trên. Tuy nhiên, họ lưu ý rằng tình hình vẫn còn nhiều biến động và sắc lệnh pháp lý chưa được soạn thảo. Các kế hoạch thuế quan của Trump thường khó đoán và hay thay đổi, đôi khi ngay sát thời hạn thực thi.

Hiện tại, công thức áp thuế mới sẽ chỉ tạo ra thay đổi ở mức khiêm tốn trong quan hệ thương mại, chứ không phải là mức thuế đồng loạt 35%, đồng thời vẫn giữ được các ngoại lệ cho những ngành tích hợp chặt chẽ như ngành ô tô.

Tuy nhiên, bức thư cho thấy Trump có ý định leo thang chứ không hạ nhiệt cuộc chiến thương mại với quốc gia láng giềng phương Bắc — nơi mà ông từng công khai đề cập nên trở thành bang thứ 51 của Hoa Kỳ — bất chấp những nỗ lực ráo riết của các quan chức Canada nhằm đạt được thỏa thuận. Đồng USD đã tăng 0,6% so với đồng Canada sau khi bài đăng của tổng thống xuất hiện trên mạng xã hội.

Thông báo của Trump được đưa ra trong lúc ông nói với NBC News hôm thứ Năm rằng ông đang xem xét áp thuế đồng loạt từ 15% đến 20% đối với hầu hết các đối tác thương mại, đồng thời cho biết mức thuế cụ thể đang được tính toán. Mức thuế cơ bản toàn cầu hiện tại đối với gần như tất cả các đối tác thương mại của Mỹ là 10%.

Tổng thể, những động thái này cho thấy Trump không hề có ý định từ bỏ chính sách kinh tế chủ đạo của mình. Ông nói với NBC rằng thị trường chứng khoán Mỹ gần đây đã tăng điểm, ngay cả khi ông đang lên kế hoạch tăng thuế đối với các đối tác thương mại lớn — kế hoạch sẽ bắt đầu thực hiện chỉ trong vài tuần tới.

Hợp đồng tương lai chứng khoán Mỹ đã giảm điểm trong khi đồng USD tăng giá so với các đồng tiền chủ chốt ở phiên giao dịch châu Á. Đồng đô la Canada dẫn đầu đà giảm trong nhóm 10 đồng tiền lớn, theo sau là các đồng tiền nhạy cảm với rủi ro như đô la Úc và New Zealand, do lo ngại rằng sự gián đoạn thương mại tiếp theo có thể ảnh hưởng đến tăng trưởng toàn cầu.

Trong tuần qua, tổng thống đã gửi thư đến các đối tác thương mại, thông báo cho họ về các mức thuế mới sẽ có hiệu lực từ ngày 1 tháng 8 nếu họ không đàm phán được các điều khoản tốt hơn. Những bức thư gửi cho các thành viên của Liên minh châu Âu cũng sẽ được công bố trong thời gian tới.

Thông báo của Trump về Canada được đưa ra sau khi các quan chức tại Ottawa trong tuần này đã lên tiếng phản đối kế hoạch của Mỹ áp thuế nhập khẩu 50% đối với mặt hàng đồng.

“Chúng tôi đang chờ đợi chi tiết về quyết định từ Nhà Trắng và từ tổng thống, nhưng chúng tôi sẽ chiến đấu chống lại nó, chấm hết,” Bộ trưởng Công nghiệp Canada Melanie Joly phát biểu hôm thứ Năm.

Các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Canada trước đó đã có dấu hiệu căng thẳng. Tháng trước, Trump tạm thời cắt đàm phán sau khi Canada lên kế hoạch áp thuế dịch vụ kỹ thuật số, nhưng sau đó chính phủ Canada đã từ bỏ kế hoạch này.

Mặc dù phần lớn hàng xuất khẩu của Canada được bảo vệ khỏi các mức thuế của Trump nhờ hiệp định thương mại USMCA, tổng thống vẫn áp thuế 25% đối với nhiều mặt hàng với lý do mối đe dọa từ fentanyl. Tuy nhiên, dữ liệu từ chính phủ Mỹ cho thấy lượng ma túy gây nghiện cao này được vận chuyển qua biên giới Mỹ-Canada là rất ít. Các mặt hàng kim loại, bao gồm thép và nhôm, đã bị đánh thuế ở mức 50%.

Trump có đề cập rằng ông sẽ “xem xét điều chỉnh nội dung bức thư” nếu Canada hợp tác với ông để ngăn chặn dòng chảy fentanyl. Tuy vậy, ông chỉ trích chính quyền Canada vì các mức thuế hiện có đối với sản phẩm sữa của Mỹ và nói rằng chính phủ Canada đã “trả đũa về mặt tài chính đối với Hoa Kỳ.”