Trump – Fed: Cuộc đối đầu 2,5 tỷ USD đe dọa vị trí Powell

Tổng thống Trump liên tục gây áp lực buộc Chủ tịch Fed Jerome Powell từ chức, lấy cớ dự án cải tạo trụ sở 2,5 tỷ USD để yêu cầu thanh tra, dù động thái này vấp phải nhiều rào cản pháp lý và phản ứng tiêu cực từ giới đầu tư. Cuộc đối đầu Trump – Powell đang đe dọa tính độc lập của Fed và gây bất ổn thị trường.

Sau cáo buộc từ Tổng thống Donald Trump về việc chi tiêu thiếu minh bạch trong dự án cải tạo trị giá 2,5 tỷ USD, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) tại Washington đứng trước nguy cơ bị thanh tra toàn diện – một động thái chưa từng có, đe dọa trực tiếp uy tín và quyền lực của ngân hàng trung ương quyền lực nhất thế giới.

Cuộc chiến ngấm ngầm giữa Nhà Trắng và Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang leo thang, sau nhiều lần Tổng thống Donald Trump bất lực trong việc gây sức ép buộc Chủ tịch Jerome Powell từ chức và hạ lãi suất – điều ông cho là thiết yếu với nền kinh tế Mỹ.

Tuy nhiên, ông Powell giữ lập trường cứng rắn. Ông cảnh báo việc nới lỏng chính sách tiền tệ quá sớm có thể thổi bùng lạm phát – vốn đã bị kích hoạt một phần bởi chính các chính sách thuế quan thời Trump. Đáp trả, Tổng thống nhiều lần đe dọa sẽ sa thải người đứng đầu Fed – một ý định được ông khơi lại hôm 17/7 khi úp mở khả năng “trảm” Powell nếu có dấu hiệu gian lận.

Cùng ngày, Giám đốc Văn phòng Quản lý và Ngân sách Nhà Trắng, ông Russell Vought, xác nhận chính quyền muốn tiến hành thanh tra tại chỗ dự án cải tạo trụ sở Fed trị giá 2,5 tỷ USD – một con số vượt xa mức ngân sách 1,9 tỷ USD ban đầu được duyệt năm 2019. Fed cho biết đây là lần cải tạo toàn diện đầu tiên kể từ thập niên 1930, nhưng điều đó không làm dịu đi nghi ngờ về khả năng "đội vốn" bất thường.

Dù Trump khẳng định “khó có khả năng sa thải Chủ tịch”, phát ngôn của ông và các quan chức thân cận lại liên tục nhắm vào cá nhân Powell – người bị ông chỉ trích là “chủ tịch tồi tệ” và bày tỏ “ngạc nhiên” vì từng bổ nhiệm.

Tuy vậy, ý định phế truất Chủ tịch Fed không dễ dàng. Tòa án Tối cao Mỹ từng khẳng định Fed là một ngoại lệ trong hệ thống các cơ quan hành pháp, do tính độc lập đặc biệt của thể chế này. Nếu Trump thực sự muốn sa thải Powell, ông có thể phải đối mặt với một trận chiến pháp lý kéo dài và nhiều hệ lụy.

Trên thị trường, phản ứng đến nhanh và rõ rệt: Chứng khoán Mỹ giảm điểm ngay sau tin đồn sa thải được lan truyền ngày 16/7. Giới đầu tư lo ngại cho sự ổn định chính sách tiền tệ. Giám đốc điều hành JPMorgan Chase, ông Jamie Dimon, nhấn mạnh: “Sự độc lập của Fed là cực kỳ quan trọng – không chỉ với Chủ tịch đương nhiệm mà cả những người kế nhiệm”.

Nhiệm kỳ của Powell còn kéo dài đến tháng 5/2026. Nhưng nếu Nhà Trắng tiếp tục biến dự án cải tạo thành cái cớ để gây áp lực, chiếc ghế Chủ tịch Fed có thể sẽ không còn vững chãi như trước.