#Quốc tế

24HMONEY đã kiểm duyệt

Trật tự thương mại bên bờ vực: Trump "khơi mào" ván cờ thuế mới

Tổng thống Donald Trump tuyên bố sẵn sàng tái khởi động “đòn thuế quan” nếu các cuộc đàm phán thương mại không đạt kết quả trong vòng 2–3 tuần tới – một lời cảnh báo không che đậy gửi đến toàn cầu giữa lúc trật tự kinh tế thế giới đang mong manh hơn bao giờ hết.

“Rốt cuộc, tôi tin rằng chúng ta sẽ có những thỏa thuận tuyệt vời. Nhưng nếu không, với bất kỳ công ty hay quốc gia nào, chúng ta sẽ áp thuế. Tôi nghĩ chỉ trong vòng vài tuần – khoảng 2 đến 3 tuần nữa – chúng ta sẽ công bố các mức thuế mới”, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ngày 23/4 tại Phòng Bầu dục, một cách không giấu giếm ý định thúc ép các đối tác vào bàn đàm phán bằng đòn cảnh cáo thuế quan.

Hiện vẫn chưa rõ mức thuế nào sẽ được áp dụng nếu các bên không đạt được thỏa thuận trong khung thời gian đó – và liệu các mức thuế mới này sẽ mang tính tạm thời hay trở thành hàng rào vĩnh viễn thay thế cho chính sách thuế đối ứng đang tạm hoãn.

Trước đó, ngày 2/4, ông Trump đã tung ra chính sách thuế quan mới: áp thuế sàn 10% lên phần lớn đối tác thương mại từ ngày 5/4, kèm theo mức thuế đối ứng từ 11% đến 50% kể từ ngày 9/4 – ngoại trừ Trung Quốc, vốn đã phải gánh mức thuế đặc biệt 145%. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau khi chính sách có hiệu lực, ông Trump bất ngờ thông báo hoãn áp thuế đối ứng thêm 90 ngày (trừ Trung Quốc), giữ nguyên mức thuế chung 10% trong thời gian đàm phán. Động thái này được xem là bước “giãn nhịp” để tạo dư địa cho đối thoại, đồng thời duy trì sức ép.

Tính đến nay, khoảng 90–100 quốc gia đã đề nghị đàm phán thỏa thuận với Mỹ – một con số đặt các nhà thương thuyết vào cuộc đua nghẹt thở trước hạn chót mang tính “tối hậu thư”. Mặc dù chính quyền Trump hé lộ đã tiến gần một số thỏa thuận, danh tính các quốc gia vẫn được giữ kín.

Trong lúc đó, Mỹ vẫn giữ nguyên mức thuế 145% với hàng hóa Trung Quốc – thực tế, một số mặt hàng đã bị đẩy lên đến 245%. Dẫu vậy, đầu tuần này, ông Trump bất ngờ phát tín hiệu "xuống thang" khi cho biết sẵn sàng xem xét giảm mạnh thuế quan với Trung Quốc, nếu tiến trình đàm phán tiến triển tích cực. Ông tin tưởng hai nền kinh tế hàng đầu thế giới cuối cùng sẽ đạt được một thỏa thuận toàn diện.

Phản hồi từ Bắc Kinh, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Guo Jiakun nhấn mạnh lập trường: “Trung Quốc luôn để ngỏ đàm phán, nhưng trên cơ sở bình đẳng và tôn trọng lẫn nhau. Gây sức ép cực độ trong lúc đòi hỏi thỏa thuận không phải là cách đúng đắn để xử lý quan hệ với Trung Quốc – và cũng sẽ không hiệu quả.”

Trong khi căng thẳng thương mại gia tăng, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo ngày 23/4 rằng làn sóng thuế quan có thể làm chậm tăng trưởng toàn cầu và đẩy nợ công nhiều quốc gia lên cao hơn. Các thị trường tài chính liên tục biến động, trong khi nhiều tổ chức quốc tế lo ngại cuộc chiến thuế này sẽ vẽ lại bản đồ thương mại toàn cầu, định hình lại chuỗi cung ứng và dịch chuyển dòng tiền giữa các nền kinh tế.