Tổng cục thống kê công bố các dữ liệu vĩ mô tháng 05/2026

VPBankS Macro Economic Note 05/2026

• CPI tháng 5/2026 +5,6% yoy (+0,29% mom) / 5T2026 +4,31% yoy, lạm phát cơ bản +4,04% yoy.

• Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng tháng 5/2026 +11,8% yoy (5T2026 +11,2%, nếu loại trừ yếu tố giá tăng +6,1% yoy). • Chỉ số IIP tháng 5/2026 +8,8% yoy (+3,3% mom) / 5T2026 +9,1% yoy.

• Xuất khẩu +18% yoy và nhập khẩu +33,8% yoy trong tháng 5. Trong 5T2026, xuất khẩu +19,5% yoy và nhập khẩu +30,8% yoy. Cán cân thương mại nhập siêu 13,8 tỷ USD.

• Giải ngân đầu tư công trong tháng 5 ước đạt 65 nghìn tỷ đồng, +10,2% yoy. Tính 5T2026, vốn đầu tư công ước đạt 254,1 nghìn tỷ đồng, +11,2% yoy và hoàn thành 24% kế hoạch.

• Vốn FDI thực hiện 5T2026 ước đạt 9,75 tỷ USD, +9,6% yoy. Vốn FDI đăng ký cấp mới đạt hơn 14,84 tỷ USD, gấp 2,1 lần so với cùng kỳ.

• Khách quốc tế đến Việt Nam trong tháng 5 ước đạt 1,78 triệu người, +16,5% yoy. 5T2026 ước đạt 10,6 triệu người, +14,9% yoy.

• Tỷ giá trung tâm của NHNN ngày 03/06 hiện ở mức 25.145 VND/USD, +0,08% ytd.

Tỷ giá liên ngân hàng hiện 26.340 VND/USD, +0% ytd.

Tỷ giá tự do hiện ở mức 26.395 VND/USD, -2,6% ytd.

1. Lạm phát tiếp tục là rủi ro vĩ mô lớn nhất CPI tháng 5 tiếp tục nhích lên so với tháng trước, qua đó kéo CPI bình quân 5 tháng đầu năm lên mức +4,31% yoy, áp sát ngưỡng mục tiêu 4,5% của Quốc hội. Trong khi đó, lạm phát cơ bản cũng leo lên vùng cao mới ở mức +4,04% yoy. Đà tăng đến từ sự kết hợp của giá điện, nước sinh hoạt (do nhu cầu cao trong nắng nóng) với giá vật liệu xây dựng, nhà ở thuê và xăng dầu. Áp lực giá đã lan rộng từ nhóm năng lượng sang hàng hóa và dịch vụ cốt lõi, dưới tác động kéo dài của cú sốc Mỹ – Iran và đứt gãy chuỗi cung ứng qua eo biển Hormuz. Lạm phát nhiều khả năng duy trì cao trong các quý tới, qua đó thu hẹp dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ.

2. Sản xuất và tiêu dùng duy trì đà tăng trưởng tích cực Bất chấp áp lực lạm phát, hoạt động sản xuất và tiêu dùng vẫn cho thấy khả năng chống chịu tốt. Chỉ số IIP đưa mức tăng 5 tháng lên mức cao nhất 4 năm gần đây, khẳng định công nghiệp tiếp tục là động lực dẫn dắt tăng trưởng. Tổng mức bán lẻ thực (sau loại trừ yếu tố giá) tăng ổn định, phản ánh sức cầu nội địa được giữ vững dù mặt bằng giá đang đi lên, đây là một tín hiệu tích cực về sức bền của tiêu dùng trong nước.

3. Nhập siêu mở rộng do nhu cầu nhập khẩu tăng mạnh Hoạt động ngoại thương duy trì tốc độ tăng cao nhưng nhập khẩu tăng nhanh hơn xuất khẩu đáng kể, khiến cán cân thương mại duy trì tình trạng nhập siêu. Diễn biến này phản ánh doanh nghiệp đang tăng tốc nhập khẩu trên hai yếu tố: Đảm bảo an ninh năng lượng trước rủi ro Hormuz, thể hiện ở nhập khẩu xăng dầu (tháng 5+36,1% yoy, 5T2026 +81,6% yoy), sản phẩm dầu thô (tháng 5 +108,4% yoy, 5T2026 +4,1% yoy) và các sản phẩm khác từ dầu mỏ (tháng 5 +62,9% yoy, 5T2026 +97,4% yoy). Chuẩn bị cho chu kỳ sản xuất mới, rõ nhất ở nhóm điện tử, máy tính và linh kiện (tháng 5 +60,5% yoy, 5T2026 +57,1% yoy). Nhập khẩu tăng vọt chủ yếu là do doanh nghiệp FDI và trong nước gom nguyên vật liệu, máy móc để phục vụ làn sóng sản xuất mới (đồng nhất với đà tăng của IIP). Tuy nhiên, việc nhập siêu quá lớn tạo áp lực cực kỳ căng thẳng lên nguồn cung ngoại tệ và ảnh hưởng đến tỷ giá.

4. Đầu tư công và FDI tiếp tục là động lực tăng trưởng Giải ngân đầu tư công duy trì nhịp tích cực, cho thấy tiến độ các dự án trọng điểm vẫn được giữ vững. Dòng vốn FDI bùng nổ với cả vốn thực hiện lẫn đăng ký cấp mới đều ghi nhận tăng trưởng vượt trội, củng cố niềm tin dài hạn của nhà đầu tư nước ngoài. Lượng khách quốc tế duy trì đà tăng đều đặn, tiếp tục mang lại nguồn cung ngoại tệ trực tiếp quan trọng cho nền kinh tế.

Nhận định chung:

Nhìn chung, nền kinh tế tháng 5/2026 vận hành theo kịch bản "Tăng trưởng cao đi kèm chi phí đắt đỏ". Đà tăng trưởng của sản xuất, tiêu dùng, đầu tư công và FDI được giữ vững, nhưng áp lực lạm phát và nhập siêu mở rộng đã nổi lên thành những thách thức lớn nhất. Bối cảnh thị trường ngoại hối ghi nhận mặt bằng tỷ giá vẫn neo ở vùng cao, dù đã có dấu hiệu hạ nhiệt rõ rệt nhờ đồng USD suy yếu trên thị trường quốc tế, nhưng áp lực chênh lệch giữa các thị trường vẫn đòi hỏi sự thận trọng lớn. Trong bối cảnh lạm phát áp sát trần mục tiêu và môi trường lãi suất toàn cầu còn nhiều bất định, trọng tâm điều hành của Ngân hàng Nhà nước thời gian tới nhiều khả năng sẽ chuyển dịch rõ rệt: từ ưu tiên nới lỏng, hỗ trợ tăng trưởng sang trạng thái cân bằng, thắt chặt thận trọng để kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá.