Tối hậu thư chấn động của Donald Trump: Mở Eo biển Hormuz hoặc hứng "hủy diệt"

Một phát ngôn đầy đe dọa của Tổng thống Mỹ Donald Trump trên mạng xã hội đã châm ngòi làn sóng chỉ trích dữ dội tại Washington, đồng thời phơi bày những rủi ro chiến lược ngày càng lớn trong cuộc đối đầu quân sự với Iran.

Tối hậu thư “mở eo biển hoặc đối mặt hủy diệt”

Trên nền tảng Truth Social ngày 5/4, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đăng tải dòng trạng thái gây chấn động khi yêu cầu Tehran phải mở eo biển Hormuz. Ông đe dọa sẽ tiến hành các cuộc tấn công hủy diệt vào hạ tầng năng lượng và giao thông của Iran nếu yêu cầu không được đáp ứng.

“Thứ Ba sẽ là Ngày Nhà máy điện và Ngày Cây cầu gộp làm một tại Iran. Sẽ không có gì sánh bằng!!! Hãy mở cái Eo biển Chết tiệt đó ra, lũ... điên rồ, nếu không các người sẽ phải sống trong Địa ngục - HÃY ĐỢI ĐẤY! Ngợi ca Allah”, ông Trump viết.

Động thái này diễn ra khi chính quyền Mỹ đặt thời hạn chót vào tối thứ Ba tới để Iran mở lại eo biển Hormuz. Tuyến vận tải dầu khí huyết mạch này đã bị phong tỏa kể từ khi Mỹ và Israel phát động chiến tranh vào cuối tháng 2, khiến giá dầu toàn cầu tăng vọt. Ngoài ra, ông Trump cũng công kích gay gắt các đồng minh châu Âu và NATO, đe dọa rút Mỹ khỏi liên minh nếu họ không can thiệp vào cuộc khủng hoảng.

Phía Iran nhanh chóng phản ứng. Quan chức truyền thông phủ Tổng thống, Mehdi Tabatabaei, tuyên bố Tehran chỉ mở lại eo biển khi được bồi thường thiệt hại chiến tranh, đồng thời cho rằng phát ngôn của ông Trump phản ánh “sự tuyệt vọng và giận dữ”.

Ưu thế quân sự Mỹ bị thách thức nghiêm trọng

Căng thẳng leo thang sau một chiến dịch giải cứu kéo dài 48 giờ nhằm đưa hai phi công Mỹ thoát khỏi lãnh thổ Iran. Dù được ông Trump ca ngợi là “phép màu Lễ Phục sinh”, sự kiện này lại cho thấy một thực tế đáng lo ngại: Iran vẫn duy trì năng lực phòng không hiệu quả sau hơn 5 tuần giao tranh.

Theo các nguồn tin quân sự, Iran đã sử dụng hệ thống tên lửa đất đối không Khordad-3 kết hợp cảm biến hồng ngoại, vô hiệu hóa hệ thống cảnh báo sớm của tiêm kích Mỹ như F-15E. Việc không phát tín hiệu điện từ khiến phi công không kịp phản ứng khi bị khóa mục tiêu.

Sự cố bắn hạ máy bay, cùng với hình ảnh mảnh vỡ nghi của dòng vận tải cơ MC-130J/HC-130J tại Isfahan, đã làm lung lay hình ảnh “bất khả chiến bại” của không quân Mỹ.

Các chuyên gia nhận định mạng lưới hầm ngầm và “thành phố tên lửa” giúp Iran bảo toàn lực lượng trước các đợt không kích cường độ cao, đồng thời nhanh chóng khôi phục năng lực chiến đấu. Điều này khiến không phận khu vực trở nên khó kiểm soát hơn đối với Washington.

Lưỡng đảng Mỹ đồng loạt chỉ trích

Phát ngôn của Tổng thống đã vấp phải phản ứng gay gắt từ cả hai đảng tại Quốc hội Mỹ.

Nghị sĩ Cộng hòa Marjorie Taylor Greene gọi hành động này là “điên rồ” và kêu gọi chính quyền can thiệp.

Lãnh đạo phe thiểu số Thượng viện Chuck Schumer cáo buộc Tổng thống “mất kiểm soát” và làm tổn hại quan hệ đồng minh.

Thượng nghị sĩ Bernie Sanders mô tả tình hình là “nguy hiểm và mất cân bằng”.

Thượng nghị sĩ Chris Murphy thậm chí đề cập khả năng xem xét Tu chính án thứ 25.

Trong khi đó, các nghị sĩ như Ro Khanna và Tim Kaine kêu gọi ngừng bắn ngay lập tức để tránh đẩy tình hình vượt tầm kiểm soát.

Áp lực chính trị và nguy cơ chiến lược

Những tổn thất quân sự gần đây đang chuyển hóa thành áp lực chính trị trong nước. Theo nhiều cuộc thăm dò, đa số cử tri Mỹ phản đối cuộc chiến và ngày càng mất niềm tin vào cách điều hành của chính quyền.

Cựu nghị sĩ Charlie Dent nhận định việc mất máy bay chiến đấu đã làm trầm trọng thêm khủng hoảng uy tín của Tổng thống.

Trong khi đó, cựu cố vấn Rick Davis so sánh tình hình hiện tại với tác động lâu dài của cuộc rút quân khỏi Afghanistan đối với Joe Biden, cảnh báo rằng niềm tin công chúng một khi đã mất rất khó phục hồi.

Chiến sự lan rộng, thiệt hại ngày càng lớn

Sau hơn một tháng giao tranh:

Việc Mỹ tấn công một cây cầu lớn tại Iran tuần trước khiến ít nhất 8 người thiệt mạng và 95 người bị thương càng làm gia tăng căng thẳng.

Tương lai bất định

Trong khi Tổng thống Trump liên tục đưa ra tín hiệu trái chiều – vừa nói về khả năng kết thúc chiến tranh, vừa đe dọa leo thang – các đồng minh quốc tế và thị trường tài chính ngày càng lo ngại về một chiến lược thiếu nhất quán.

Câu hỏi lớn đặt ra lúc này không chỉ là liệu Iran có mở lại Eo biển Hormuz hay không, mà còn là liệu Washington có tiến xa hơn, thậm chí triển khai bộ binh – một kịch bản có thể đẩy khu vực vào vòng xoáy xung đột toàn diện.