Tòa án Mỹ đưa ra cảnh báo về quyền hạn của DOGE

Thẩm phán liên bang bác yêu cầu khẩn cấp nhằm chặn DOGE do Elon Musk đứng đầu sa thải nhân viên và truy cập dữ liệu, nhưng thừa nhận lo ngại về quyền lực của Musk. Các bang kiện DOGE vì hoạt động không có sự ủy quyền từ Quốc hội, trong khi nhiều tòa án liên bang vẫn chưa đưa ra phán quyết cuối cùng.

Thẩm phán Tòa sơ thẩm Washington đã bác bỏ đề nghị của hơn 10 bang nhằm ngăn Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) tiếp cận dữ liệu và sa thải nhân sự.

Một thẩm phán liên bang đã bác bỏ yêu cầu ngay lập tức chặn Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE) – do tỷ phú Elon Musk đứng đầu – khỏi việc sa thải nhân viên liên bang hoặc truy cập dữ liệu. Tuy nhiên, bà cũng bày tỏ lo ngại về quyền lực không được kiểm soát của Musk trong vai trò trợ lý hàng đầu của Tổng thống Donald Trump.

Thẩm phán Tanya Chutkan của Tòa sơ thẩm Washington đã bác yêu cầu từ hơn 10 bang nhằm ngăn DOGE tiếp cận hệ thống máy tính của bảy cơ quan liên bang hoặc sa thải nhân sự trong thời gian kiện tụng. Dù vậy, trong phán quyết của mình, bà Chutkan thừa nhận rằng các bang đã “nêu ra những nghi vấn chính đáng” về việc một cá nhân không qua bầu cử lại nắm giữ quyền lực rộng lớn, cùng một tổ chức không do Quốc hội thành lập hay giám sát. Tuy nhiên, bà cho rằng các bang chưa đưa ra đủ cơ sở pháp lý để được ban hành lệnh khẩn cấp ngay lập tức.

Vụ kiện nhằm ngăn DOGE can thiệp vào các bộ Lao động, Giáo dục, Y tế, Năng lượng, Giao thông vận tải, Thương mại, và Văn phòng Quản lý Nhân sự. Theo thẩm phán Chutkan, yêu cầu của các bang là quá rộng và mang tính suy đoán, dù bà không loại trừ khả năng sẽ phán quyết có lợi cho họ trong tương lai.

Hiện Nhà Trắng chưa đưa ra bình luận về vụ việc.

Tổng Chưởng lý bang Arizona, bà Kris Mayes, tuyên bố sẽ "tiếp tục đấu tranh bảo vệ quyền lợi người dân Arizona trước nguy cơ lạm quyền từ hành pháp". Trong khi đó, DOGE đã thực hiện cắt giảm hàng nghìn việc làm và giải thể nhiều chương trình chính phủ kể từ khi ông Trump tái đắc cử, với nhiệm vụ loại bỏ chi tiêu lãng phí do Musk phụ trách.

Các bang cáo buộc Musk đang nắm giữ quyền lực đáng lẽ chỉ dành cho các quan chức được tổng thống đề cử và Thượng viện phê chuẩn. Họ cũng cho rằng DOGE chưa được Quốc hội ủy quyền, gây nguy hiểm cho các chương trình giáo dục và phúc lợi tại địa phương.

Vụ kiện cho rằng đội ngũ của Musk đã truy cập trái phép dữ liệu của các cơ quan liên bang và chỉ đạo việc sa thải một phần trong số 2,3 triệu nhân viên chính phủ. Đơn kiện do hơn 10 bang đệ trình, được công bố bởi Tổng Chưởng lý các bang New Mexico, Michigan và Arizona.

Thẩm phán Chutkan nhấn mạnh rằng các hành động khó lường của DOGE đã gây ra bất ổn và lo ngại đáng kể cho nguyên đơn cùng các cơ quan liên quan. Tuy nhiên, theo bà, nguy cơ DOGE gây tổn hại không thể khắc phục cho các bang vẫn chưa đủ cơ sở để tòa án ra lệnh ngăn chặn ngay lập tức.

Hiện có khoảng 20 vụ kiện chống lại quyền hạn của Musk được đệ trình lên các tòa án liên bang khác nhau, nhưng kết quả chưa thống nhất.

Tuần trước, thẩm phán Jeannette Vargas tại New York đã gia hạn lệnh tạm thời, ngăn đội ngũ của Musk tiếp cận hệ thống của Bộ Tài chính – nơi chịu trách nhiệm cho các khoản thanh toán trị giá hàng nghìn tỷ USD. Tuy nhiên, ngày 17/2, thẩm phán Randolph Moss tại Washington lại từ chối chặn Bộ Giáo dục cho DOGE quyền truy cập vào hệ thống nội bộ, vốn chứa thông tin hỗ trợ tài chính cho hàng triệu sinh viên liên bang.

Phần lớn các thẩm phán liên quan đến các vụ kiện DOGE vẫn chưa đưa ra phán quyết cuối cùng.